III SA/Po 491/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-07-06

Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Marzenna Kosewska, Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może obciążyć stronę kosztami postępowania celnego (w tym kosztami ekspertyzy) w sytuacji, gdy nie udowodniono w sposób niebudzący wątpliwości, że zgłoszenie celne było nieprawidłowe z powodu zaniżenia wartości celnej towaru?
Ratio decidendi
Organ celny nie może obciążyć strony kosztami postępowania celnego, w tym kosztami ekspertyzy, jeśli nie udowodniono w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że zgłoszenie celne było nieprawidłowe. W sytuacji, gdy przeprowadzona ekspertyza nie pozwoliła na takie ustalenie, obciążenie strony kosztami jest przedwczesne. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że przesłanka do obciążenia strony kosztami nie została spełniona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Celnej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego o obciążeniu firmy "A" kosztami postępowania celnego, w tym kosztami ekspertyzy mającej na celu ustalenie wartości importowanej bielizny damskiej. Firma "A" kwestionowała zasadność obciążenia, twierdząc, że nie przyczyniła się do powstania kosztów, a faktura odzwierciedlała rzeczywistą wartość towaru. Sąd uznał, że organy celne nie udowodniły w sposób niebudzący wątpliwości, iż zgłoszenie celne było nieprawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego, zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania oraz stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek /spr./ Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Beata Sokołowska Protokolant sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi I. S. - Firma "A" w C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania celnego I. uchyla zaskarżone postanowienie w części utrzymującej w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu na rzecz skarżącej I. S.- Firma "A" w C. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/M. Kosewska /-/T. Geremek /-/B. Sokołowska Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 265 § 2, art. 267 § 1 pkt 4 i art. 269 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 i art. 71 § 4 Kodeksu celnego, postanowił obciążyć kosztami postępowania celnego prowadzonego w związku z weryfikacją zgłoszenia celnego z dnia [...].05.2002 r. SAD [...] Firmę "A" w wysokości [...] za wykonaną przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyzę dotyczącą określenia wartości importowanej bielizny damskiej. W uzasadnieniu postanowienia organ celny I instancji wyjaśnił, iż do odprawy celnej towaru zgłoszono według dokumentu SAD nr [...] bieliznę damską. W związku z koniecznością ustalenia wartości tej odzieży na rynku polskim pobrano próbki przedmiotowego towaru i przekazano do ekspertyzy do Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej. Wydana wycena skutkowała powstaniem kosztów w podanej wyżej wysokości. Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił też, iż koszty związane z poddaniem weryfikacji zgłoszenia celnego są kosztami, które wynikły z winy strony, ponieważ zgłosiła towar o zaniżonej wartości celnej i w związku z tym powinna ponieść koszty za dokonanie przedmiotowej ekspertyzy. Zdaniem organu strona przyczyniła się do powstania kosztów zgłaszając do odprawy celnej towar o zaniżonej wartości celnej. Przedłożona do zgłoszenia faktura była bowiem niewiarygodna w części ceny transakcyjnej, co potwierdził dowód w postaci wyceny i w związku z tym jej koszt obciąża importera. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła, iż koszty ekspertyzy dotyczącej wcześniejszego zgłoszenia celnego były o połowę mniejsze. Jej zdaniem nie przyczyniła się ona do powstania tych kosztów, albowiem faktura dołączona do zgłoszenia celnego odzwierciedlała prawdziwą wartość celną towaru. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż koszty związane z uzyskaniem ekspertyzy są kosztami, które wynikły z winy strony i jako takie winny zostać przez nią uiszczone. Strona przyczyniła się bowiem do ich powstania zgłaszając do odprawy celnej towar o zaniżonej wartości celnej. Do zgłoszenia przedłożona została faktura, która była niewiarygodna w części dotyczącej wartości transakcyjnej i okoliczność ta zobowiązywała organ celny do przeprowadzenia takiego postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Przeprowadzony dowód w postaci wyceny potwierdził zaniżenie ceny transakcyjnej, a na jej podstawie Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] uznał za nieprawidłowe przedmiotowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...].02.2002r. w części dotyczącej wartości celnej oraz kwoty długu celnego. W związku z powyższym koszty wynikłe ze złożenia dokumentów o treści, której wiarygodność została słusznie zakwestionowana w świetle art. 262 Kodeksu celnego, zgodnie z art. 267 § 1 pkt 5 lit. c Ordynacji podatkowej obciążają stronę. W skardze na powyższe postanowienie Firma "A" I. S. wniosła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego jako niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym. Jej zdaniem sporna ekspertyza została przeprowadzona wadliwie, wobec czego nie było faktycznych podstaw do stwierdzenia, że zgłoszenie celne dotyczące bielizny zostało dokonane nieprawidłowo. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał w szczególności na treść art. 71 § 4 Kodeksu celnego, z którego wynika, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, że towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest obciążenie skarżącej kosztami postępowania tj. kosztami ekspertyzy z dnia [...].06.2002r. wykonanej przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej, której wyniki stanowiły podstawę do przeprowadzenia kalkulacji ustalenia wartości sprowadzonego do Polski towaru metodą zastępczą określoną w art. 29 Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 40 § 1 i 2 Kodeksu celnego po przedstawieniu towarów, a przed nadaniem tym towarom właściwego przeznaczenia celnego, mogą one, za zgodą organu celnego zostać zbadane, a ryzyko i koszty tego badania nie obciążają organów celnych. Art. 71 § 4 Kodeksu celnego stanowi zaś, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, ze towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Istotnym jest więc ustalenie, czy towar stanowiący przedmiot zgłoszenia celnego został faktycznie nieprawidłowo zgłoszony. W ocenie Sądu przeprowadzona przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyza - nie pozwoliła na prawidłowe ustalenie wartości celnej spornej bielizny damskiej sprowadzonej przez Skarżącą. W związku z tym nie można zgodzić się z twierdzeniem organów celnych, iż wartość celna przedstawionego do odprawy towaru została zaniżona, co w konsekwencji spowodować miało nieprawidłowość zgłoszenia. Aby móc obciążyć stronę kosztami postępowania, w tym wypadku kosztami ekspertyzy należałoby z całą pewnością stwierdzić, iż ta ekspertyza (wycena) jest miarodajna i jej wyniki pozwalają na uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W niniejszej sprawie tak jednak nie jest, albowiem Sąd doszedł do przekonania, iż organy celne nie ustaliły w sposób jednoznaczny, że strona dokonała nieprawidłowego zgłoszenia celnego zaniżając cenę transakcyjną towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Konsekwencją dokonanych ustaleń było uchylenie, przez Sąd orzekający w tym samym składzie, wyrokiem z dnia 06.07.2006r. decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] w przedmiocie wartości celnej spornej bielizny damskiej (sygn. akt III SA/Po 490/04). Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz treść powołanego wyżej art. 71 § 4 Kodeksu celnego należało uznać, iż przesłanka zawarta w niniejszym przepisie nie została spełniona. W ocenie Sądu przeprowadzona na zlecenie organów celnych ekspertyza nie pozwoliła na stwierdzenie w sposób niebudzący wątpliwości, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. W związku z tym obciążenie Skarżącej kosztami postępowania okazało się przedwczesne. Organ celny rozpoznając ponownie sprawę musi wziąć pod uwagę, czy uzupełniony materiał dowodowy - zebrany bez naruszenia przepisów i zasad postępowania zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Po 490/04 - pozwoli na przyjęcie, ze w dniu [...].05.2002r. strona skarżąca rzeczywiście nieprawidłowo zgłosiła towar zaniżając jego wartość celną. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c, art.200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M. Kosewska /-/T. Geremek /-/B. Sokołowska /za nieobecnego sędziego/ T. Geremek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło