III SA/Po 491/13

Dnia 5 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi D N na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia ... 2012r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P z dnia ... 2012 roku nr ... , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P na rzecz skarżącego kwotę ... złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia ... 2012r. Zarząd Dróg Miejskich w P działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P nałożył na D N karę pieniężną w kwocie ... zł za zajęcie pasa drogowego – ul. W w P poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi. Jako podstawę prawną podał art.40 ust. 1, 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr19, poz. 115) i § 4 ust. 1 Uchwały Nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta Poznania (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2004r., Nr 101). W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podał, że w wyniku kontroli dokonanej w dniu 14.09.2011 r. stwierdzono zajęcie pasa drogowego ul. W w P, bez wymaganego zezwolenia. Reklama stanowiła własność I a jej wymiary ustalone odbiornikiem GPS marki Topcon posiadającym świadectwo instrumentu oraz dalekomierzem laserowym Hilti PD 32 posiadającym certyfikat kalibracji , wynosiły 12,00 m2. Wobec tego z urzędu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie zajęcia pasa drogowego przez reklamę, o czym zawiadomiono właściciela reklamy. Kolejne oględziny terenu miały miejsce w dniu 27.10.2011r., 20.01.2012 i 14.02.2012 r. Podczas oględzin stwierdzono dalsze istnienie reklamy. Przedstawiciel In przedstawił umowę na wynajęcie powierzchni reklamowej z firmą E. Z kolei przedstawiciel tej firmy wskazał na umowę dotyczącą wynajęcia powierzchni przedmiotowej reklamy firmie D N. D N poinformował organ, że zawierał powyższą umowę ale dotyczyła ona innej lokalizacji reklamy. Jego pracownik błędnie wykleił przedmiotową powierzchnię reklamą firmy D N. Z kolei W S wskazał pisemnie, że umowa z D N dotyczyła przedmiotowej powierzchni reklamowej. Organ I instancji stwierdził, że reklama była umieszczona bez pozwolenia zarządcy drogi a to skutkowało nałożeniem kary pieniężnej, której wysokość obliczono biorąc pod uwagę wymiary reklamy (12,00 m2), ilość dni zajęcia przez nią pasa drogowego (224 dni) przy uwzględnieniu obowiązujących stawek (1,00 zł za 1 dzień). Od powyższej decyzji D N wniósł odwołanie, w którym zarzucono naruszenie : - art. 7, 8, 10, 28, 77, 80 kpa poprzez obciążenie go karą pieniężną, chociaż nie był właścicielem spornej reklamy, wymierzenie kary za okres, kiedy nie był stroną postępowania ( od 14.09.2011 do 31.01.2012 r. ) oraz nieustalenie dokładnego przebiegu pasu drogowego - art. 34 i art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych przez wymierzenie kary za reklamę posadowioną poza pasem drogowym. Zdaniem strony jej umowa zawarta z W S dotyczyć miała innej lokalizacji reklamy przy tej samej ulicy. Wyklejenie spornego nośnika reklamowego nastąpiło omyłkowo. D N nie może być wobec tego uznany za właściciela reklamy. W ocenie strony jest nim F M. Zarzucił on ponadto wykonanie nierzetelnych pomiarów reklamy przez pracowników organu. Organ był zobowiązany do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w zakresie tego, czy reklama była posadowiona w obrębie pasa drogowego. Decyzją z dnia ... 2012r. po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Zarządu Dróg Miejskich w P. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy uznał, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty jednoznacznie wskazują na konieczność naliczenia kary za zajęcie pasa drogowego. W aktach jest mapa zasadnicza, z której wynika, że sporna reklama była umieszczona w pasie drogowym. Pomiaru powierzchni dokonywali upoważnieni i kompetentni pracownicy organu za pomocą sprzętu pomiarowego z odpowiednimi certyfikatami. Bez znaczenia jest stopień winy podmiotu upoważnionego do uiszczenia danej kary pieniężnej. O tym, że reklama jest w pasie drogowym przesądzać ma to, ze jest zlokalizowana w przestrzeni nad wydzielonym pod drogę pasem terenu w taki sposób, że jest widoczna dla użytkowników danej drogi. W skardze do WSA w Poznaniu strona zarzuciła organowi naruszenie : - art. 7, 8, 10, 28, 61, 77, 80, 81, 107, 140 kpa poprzez obciążenie jej karą pieniężną, chociaż nie była właścicielem spornej reklamy ( był nim F M ), nieustalenie dokładnego przebiegu pasa drogowego oraz nieodniesienie się do zarzutów odwołania dotyczących błędnego oznaczenia strony postępowania - art. 4 pkt. 1 i art. 34 ustawy o drogach publicznych przez błędne zinterpretowanie pasa drogowego jako działki oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem "dr". W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy nie wykazały na podstawie zebranego materiału dowodowego, że sporna reklama została umieszczona w pasie drogowym. Wydruk Z GEOMap jest przeznaczony tylko do celów informacyjnych. Ponadto organ II instancji nie odniósł się w ogóle w uzasadnieniu decyzji do zarzutów dotyczących błędnego oznaczenia strony. W aktach nie ma dokumentu potwierdzającego tezy organu dotyczące tego, że to skarżący jest właścicielem reklamy. Umowa zawarta przez niego z W S dotyczyła innej lokalizacji i ściśle określonego czasu – od 15.07 do 10.10.2011 r. W odwołaniu wskazano na właściciela reklamy F M, ale organ II instancji nie odniósł się w ogóle do tej kwestii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację podaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem decyzja organu II instancji oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P zostały wydane z naruszeniem przepisów procesowych. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 40 ust.1, 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( t.j. Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115) stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 6. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, którym mowa w ust. 2 pkt 3 ( m.in. umieszczenia w pasie drogowym reklam ) ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m 2 pasa drogowego ( ust. 6 ). Wynika z powyższego, że przesłankami do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie, że w pasie drogowym została umieszczona reklama i nastąpiło to bez zezwolenia zarządcy drogi. Pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 cyt. ustawy o drogach publicznych). Reklamę zaś stanowi nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi (art. 4 pkt 23 cyt. ustawy). Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową , przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi w drodze decyzji administracyjnej (art. 40 ust. 1 ustawy). Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że na ul W P w P umieszczono reklamę bez zgody zarządcy drogi. Za podmiot zobowiązany do uiszczenia kary pieniężnej uznano skarżącego. Zgromadzony w sprawie w tym zakresie materiał dowodowy nie może jednak zostać uznany za wystarczający . Nie jest wiadomym na jakiej podstawie organ II instancji określił w decyzji , że właścicielem i podmiotem zobowiązanym był skarżący. Nie poczynił w uzasadnieniu swojej decyzji jakichkolwiek rozważań w tym zakresie, przez co nie odniesiono się do istotnego zarzutu odwołania w zakresie naruszenia art. 28 kpa poprzez błędne ustalenie osoby zobowiązanej do uiszczenia kary pieniężnej. Zaniechanie organu II instancji w tym zakresie oznaczało naruszenie art. 107 § 3 kpa, co doprowadziło do sporządzenia wadliwego, niepełnego uzasadnienia decyzji. Braki te uniemożliwiają w praktyce dokonanie sądowej kontroli w zakresie prawidłowości ustaleń organu dotyczących strony postępowania. Z branego materiału dowodowego sprawy wynika, że reklama stanowiła własność I, jednak przedstawiciel Instytutu przedstawił umowę na wynajęcie powierzchni reklamowej z firmą E. Z kolei przedstawiciel tej firmy wskazał na umowę dotyczącą wynajęcia powierzchni przedmiotowej reklamy firmie D N. D N poinformował organ, że zawierał powyższą umowę ale dotyczyła ona innej lokalizacji reklamy. Jego pracownik błędnie wykleił przedmiotową powierzchnię reklamą firmy D N. Z kolei W S wskazał pisemnie, że umowa z D N dotyczyła przedmiotowej powierzchni reklamowej. W odwołaniu D N wskazywał jako właściciela reklamy inny podmiot – F M. Organ II instancji w ogóle nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do powyższych okoliczności. Nie wskazał, dlaczego skarżący został prawidłowo uznany za podmiot zobowiązany do uiszczenia kary oraz dlaczego za zobowiązanego nie mógł zostać uznany F M lub inna osoba czy firma. Braki w postępowaniu administracyjnym dotyczą również postępowania toczącego się przed organem I instancji. Organ ten również miał sam wątpliwości kto winien zapłacić karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia skoro w tej samej sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne wobec F M, wskazanego przez stronę skarżącą jako osobę, do której reklama należy. Nadto z materiału dowodowego załączonego do akt administracyjnych w sposób jednoznaczny nie wynika której reklamy dotyczy sprawa- ze zdjęć wynika, że jest ich więcej i usytuowane są w różnych miejscach nadto brak zaznaczenia na mapie zasadniczej jej usytuowania w pasie drogowym danej ulicy. Co prawda załączono wycinek mapy zasadniczej z naniesionym zaznaczeniem a także wydruk z Systemu Informacji Przestrzennej, niemniej brak opisu na tych dokumentach z którego niewątpliwie wynikałoby usytuowanie przedmiotowej reklamy w pasie drogowym konkretnej ulicy. Tak więc ponownie rozstrzygając sprawę organ uwzględni uwagi poczynione przez Sąd, w szczególności wyda decyzję z wyczerpującym i precyzyjnym uzasadnieniem swojego stanowiska w kwestii określenia strony postępowania, jak i załączy materiały wraz z opisem dokładnego usytuowania konkretnej reklamy, zgodnie ze wskazaniem Sądu. Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c. ustawy z dnia 31 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. w zw. z §6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461). O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 cyt. Ustawy.