III SA/Po 493/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie WSA Katarzyna Wolna – Kubicka . Asesor sąd. Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości o d d a l a s k a r g ę /-/M. Bejgerowska /-/M. Kwiecińska /-/K. Wolna – Kubicka Zaskarżoną decyzją z dnia[...] , Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 4 ust. 1, art. 5 i art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta , z dnia [...] Nr [...] odmawiającą nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W motywach tego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że Prezydent decyzją z dnia [...] odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w [...] , przy ul. [...] oznaczonej numerami geodezyjnymi [...] o łącznej powierzchni [...] , ujawnionej w księdze wieczystej nr [...] z wniosku złożonego przez W. G. w dniu [...] i [...]. W uzasadnieniu decyzji pierwszo-instancyjnej wskazano, iż w związku z wejściem w życie z dniem [...] powołanej na wstępie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wniosek złożony w dniu [...] i [...] może podlegać jedynie rozpatrzeniu w trybie przepisów nowej ustawy. Zdaniem organu pierwszej instancji ustawa ta przewiduje, że przekształcenie następuje odpłatnie, a opłata z tytułu przekształcenia ustalana jest na podstawie wartości nieruchomości pomniejszonej o wartość użytkowania wieczystego. W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji W. G. wniosła o jej uchylenie i podniosła, że w istocie złożyła jeden wniosek o przekształcenie w dniu [...], a drugie pismo było prośbą o kontynuację postępowania zainicjowanego tym wnioskiem, albowiem mimo wydania w dniu [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji, Nr [...] , uchylającej poprzednią decyzję Prezydenta Miasta, z dnia [...] . Nr [...] , odmawiającej nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, organ pierwszej instancji nie podejmował czynności zmierzających do zakończenia sprawy. Odwołująca wskazała, że w związku z uchyleniem przez SKO w dniu [...] decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, uznano jej sprawę za niezakończoną do dnia wejścia w życie powołanej na wstępie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skutkiem czego nieprawidłowo zastosowano art. 8 tej ustawy, który stanowi, że do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9, tj. ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) oraz ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organu odwołująca się podała, że z winy organu, który wydał błędną decyzję pierwszo-instancyjną, nie mogła nabyć nieodpłatnie prawa własności i poniosła z tego tytułu stratę. Organ odwoławczy w swojej decyzji wskazał, że obowiązująca od dnia 13 października 2005 r. ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) w art. 8 stanowi, iż do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9 (m.in. ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości) i nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tej ustawy. Za bezsporne organ drugiej instancji uznał, iż sprawa z wniosku W. G. nie była na dzień wejścia w życie wskazanej wyżej ustawy zakończona ostateczną decyzją i z tego względu winna być ona dalej rozpatrywana według przepisów nowej ustawy. Wprawdzie ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. również przewiduje możliwość nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ale dotyczy ona tylko użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych wymienionych w art. 5 pkt 1 i 2 ustawy, do których nie należy odwołująca się W. G. Co do pozostałych użytkowników wieczystych, organ wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy możliwe jest jedynie przekształcenie odpłatne, z możliwością jednak udzielenia przez organ właściwy do wydania decyzji bonifikaty od opłaty za zgodą, właściwej rady gminy (w przypadku nieruchomości gminnych). Z uwagi na wskazane wyżej przepisy organ drugiej instancji uznał decyzję organu pierwszej instancji za prawidłową i utrzymał ją w mocy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu W. G. wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji jako naruszającej jej interes prawny, powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu. Skarżąca podniosła także, że z uwagi na bezczynność Prezydenta Miasta po wydaniu decyzji przez SKO z dnia [...] uniemożliwiono rozpatrzenie jej wniosku w oparciu o korzystniejsze przepisy obowiązujące w dniu jego złożenia. Ponadto zdaniem skarżącej zastosowanie art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie powinno mieć miejsca, bo narusza jej interes prawny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazano, że zgłoszone przez skarżącą zarzuty dotyczą wyłącznie przewlekłego postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, co spowodowało, iż w dniu wydania przez ten organ decyzji obowiązywały już inne przepisy niż w dacie złożenia wniosku przez skarżącą, nie przewidujące możliwości nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] w prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). Jednocześnie przepis art. 134 § 1 powyższej ustawy stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Do takich naruszeń prawa materialnego, względnie procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło. Bezspornym jest fakt, że w dniu 13 października 2005 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego i ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) została uchylona i zastąpiona przez ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459). W myśl art. 8 tej ustawy do spraw wszczętych na podstawie ustaw, o których mowa w art. 9, tj. ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) oraz ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy niniejszej ustawy. Analizowany przepis intertemporalny wyznacza jakie przesłanki muszą być spełnione, aby możliwe było zastosowanie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., a jednocześnie w jakich warunkach wykluczone jest stosowanie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. I tak konieczne jest, aby sprawa została wszczęta na podstawie m.in. ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. oraz, aby nie była zakończona decyzją ostateczną do dnia 13 października 2005 r. i taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca złożyła wniosek o nieodpłatne przekazanie jej na własność przedmiotowej nieruchomości, która do tej pory pozostawała w jej użytkowaniu wieczystym, w dniu [...] czyli w czasie kiedy obowiązywała ustawa z dnia 26 lipca 2001 r., przewidująca jako zasadę nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości przez osoby spełniające warunki z art. 1 tej ustawy. Ponadto na skutek uchylenia w dniu [...] . przez SKO decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji oraz zwłoką tego organu w jej załatwieniu, przedmiotowa sprawa nie została zakończona w dniu wejścia w życie powołanej na wstępie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., tj. do dnia 13 października 2005 r. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo uznał niniejszą sprawę za niezakończoną decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. i był zobowiązany, podobnie jak organ pierwszej instancji, po dniu 13 października 2005 r. zastosować jednoznacznie brzmiący przepis art. 8 tej ustawy. Organ administracji prawidłowo uznał, na gruncie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, iż przyjęte w tej ustawie rozwiązanie zawarte w art. 8 nie daje innej możliwości w niniejszej sprawie, jak tylko wydanie decyzji w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu orzekania. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej brak jest podstaw prawnych dla zastosowania w rozpatrywanej sprawie przepisów korzystniejszej, jej zdaniem, ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. tylko dlatego, że w czasie jej obowiązywania złożyła stosowny wniosek o nabycie prawa własności. Sąd dostrzega naruszenie przez organy administracyjne zasady szybkości postępowania administracyjnego, wyrażonej w treści art. 12 § 2 Kpa, a polegającej na obowiązku załatwienia sprawy niezwłocznie, albowiem zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie podejmowały czynności w terminach wynikających z treści art. 35 § 3 Kpa, pozostając w nieuzasadnionej zwłoce (art. 35 § 1 Kpa). Okoliczność ta nie może jednak wpłynąć na ocenę zaskarżonych decyzji jako zgodnych z przepisami prawa materialnego, choć może stać się podstawą do roszczeń odszkodowawczych. Ponadto Sąd zauważa naruszenie przez organy administracyjne obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań, wynikającego z art. 10 Kpa, poprzez niezawiadamienie o prawie zapoznania się z aktami sprawy i zgłaszania własnych wniosków dowodowych przed organem pierwszej i drugiej instancji. Niemniej w ocenie Sądu uchybienie to choć istotne, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, albowiem w analizowanej sprawie nie było prowadzone postępowanie dowodowe, a skarżąca nie podnosiła żadnych nowych okoliczności w sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, wobec czego podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kwiecińska /-/ K. Wolna - Kubicka