III SA/Po 496/07

Dnia 8 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2007 roku przy udziale sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w przedmiocie uwłaszczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty J. z dnia [...] roku, Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/B. Koś Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. art. 1, 17 ust. 1 i 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 poz. 856 ze zm. z 2001r.), art. art. 17 pkt 1, 127 § 2 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Starosty J. z dnia [...] roku nr [...]., którą to decyzją organ I instancji umorzył postępowanie w przedmiocie uwłaszczenia W. G. nieruchomością położoną w P. o pow. 4.9000 ha. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że pismem z dnia 24 października 1961 roku W.G. cofnął swój wcześniejszy wniosek o nabycie nieruchomości, co dało podstawy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. Wydział Rolnictwa i Leśnictwa decyzją z dnia [...] r. odmówić W.G. uwłaszczenia. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu wniosku P. G. ( żony W.G.) stwierdził nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w J. z dnia [...] roku z uwagi na rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 98 kodeksu postępowania administracyjnego obowiązującego w dacie wydania decyzji (obecnie art. 105). Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji odmawiającej W.G. uznania go właścicielem nieruchomości, należało rozpatrzyć jego wniosek. W toku postępowania w miejsce W. i P. G. wstąpili spadkobiercy M. G., Z. W. i J. K. Cofnięcie wniosku o uwłaszczenie przez W.G. nie budzi wątpliwości. W ocenie organu odwoławczego wniosek taki można wysnuć z pism z dnia 24 października 1961 roku i 5 czerwca 1962 roku. Dawało to podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa i przyjęcia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, albowiem strona sama zrezygnowała z uwłaszczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. G. wniósł o zmianę wydanych decyzji i prowadzenia postępowania w przedmiocie uwłaszczenia spadkobierców W. G. Oświadczył, iż w toku postępowania administracyjnego P. G. w roku 1992 roku wniosła o uwłaszczenie, a spadkobiercy małżonków G. ten wniosek podtrzymywali. Zdaniem strony skarżącej wniosek spadkobierców należało traktować jako zmianę stanowiska W. G. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisku w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej – Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w J. dotyczącej odmowy W. G. uwłaszczenia działki nr [...] pow. 4,90 ha położonej w G., zapisanej w KW Nr [...] – decyzją z [...] roku Wojewody powoduje skutek ex tunc. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, której stwierdzono nieważność, stwarza konieczność powrotu do postępowania poprzedzającego wydanie tejże decyzji. Niezakończone postępowanie administracyjne zostało zainicjowane wnioskiem W.G., który jak zasadnie oceniły organy administracji cofnął swój wniosek. Należy jednak zauważyć, że w piśmie z dnia 14 sierpnia 1992 roku P.G. działając jako następca prawny zmarłego w dniu 9 lutego 1965 roku W.G. (postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 13 maja 2004 roku sygn. akt I Ns 91/04 – k. 64 akt adm.) zmieniła wniosek zmarłego męża i wniosła o uwłaszczenie jej działką nr [...] pow. 4,90 ha , zapisaną w KW [...] stanowiącą własność Skarbu Państwa. Podniosła, że nieruchomość została nabyta od Państwa i częściowo spłacona. Wniosek P.G. zmarłej dnia 6 czerwca 1995 roku podtrzymuje skarżący, który wykazał, że jest jej następcą prawnym (postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 15 kwietnia 2003 roku sygn. akt I Ns 44/03 k. 41 akt adm.). Przedmiotem postępowania administracyjnego jest nadanie na własność nieruchomości państwowej posiadaczom tych nieruchomości zgodnie z art. 6 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 roku o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 14 poz. 78). Postępowanie w sprawie nabycia własności nieruchomości wszczyna się na wniosek osób uprawnionych lub z urzędu (art. 11 ust. 2 cytowanego dekretu). Roszczenie o nabycie własności nieruchomości jest roszczeniem zbywalnym i dotyczy praw i obowiązków podlegających nabyciu w drodze spadkobrania. Po stronie postępowania w osobie W.G. w wyniku dziedziczenia nastąpiło przekształcenie podmiotowe i stronami postępowania zostali spadkobiercy małżonków G. – M. G., Z. W. i J.K. Zdaniem Sądu słuszny jest zarzut strony skarżącej, iż do czasu zakończenia postępowania administracyjnego, a wiec wydania przez organ decyzji ostatecznej strona postępowania może swoje wnioski modyfikować. Błędnie zatem organy obu instancji przyjęły, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na cofnięcie wniosku przez W.G., co daje podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty J. z dnia [...] roku zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w szczególności art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nie rozpatrzono wniosku spadkobiercy M.G., co stanowi obowiązek organu administracji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). /-/M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/B. Koś EW