III SA/Po 497/10

Dnia 12 października 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 12 października 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi W.L. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia ustanowić radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu i odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie /-/ R. Talaga W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 200,00 zł W. L. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 roku, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 6 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę W.L. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Dnia 8 października 2010 roku W.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata – z rejonu Koła lub Konina ze względu na zamieszkanie wnioskodawcy. We wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 26 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,57ha (w tym użytki rolne stanowią 9,75 ha). Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itd.), ani żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawca wskazał, że jego jedyne dochody stanowią wpływy z gospodarstwa rolnego w wysokości 450,00 zł brutto miesięcznie. On natomiast nie posiada żadnych pozarolnych źródeł dochodu. Ponadto w maju 2010 roku w wyniku deszczu nastąpiły w jego gospodarstwie straty, oszacowane przez komisję powołaną przez Wojewodę Wielkopolskiego na 45,6%. Dodatkowo wnioskodawca zaznaczył, że ma problemy zdrowotne. Wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest możliwie jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia kosztów. Strona, której przyznane zostało prawo pomocy, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, od których została zwolniona prawomocnym postanowieniem (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). Brak takiego obowiązku powoduje, że żądanie ponownego zwolnienia od kosztów sądowych jest nieuzasadnione, a wydanie orzeczenia uwzględniającego taki wniosek zmierzałoby do uchylenia obowiązku, który został już zniesiony (art. 239 pkt 4 p.p.s.a.). W tej sytuacji należy uznać, że nie jest możliwe ponowne przyznanie prawa w tym samym zakresie w jakim prawo pomocy zostało już wcześniej przyznane, a więc w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W takiej sytuacji wniosek o przyznanie o prawa pomocy należy rozpoznać jedynie w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane z dochodów z gospodarstwa rolnego (450 zł brutto miesięcznie). Wnioskodawca powołał się również na straty w uprawach polowych spowodowane warunkami atmosferycznymi oraz na problemy zdrowotne. W tej sytuacji należy uznać, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, co czyni zasadnym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Umożliwi to bowiem wnioskodawcy realizację prawa do sądu poprzez ewentualne wniesienie skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie. Ponieważ wniósł on alternatywnie o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, a dla zapewnienia właściwej pomocy prawnej wystarczy ustanowienie jednego pełnomocnika, zasadne było ustanowienie dla wnioskodawcy jednego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 4, art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga