III SA/Po 499/16

Dnia 8 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]roku nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę | Decyzją z dnia [...]Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył [...]karę pieniężną w kwocie [...]zł z tytułu urządzania gier na | |[...]automatach[...] poza kasynem gry. | |W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] r. funkcjonariusze celni ustalili, że w lokalu [...], | |w którym działalność gospodarcza prowadziła firma [...], znajdują się urządzenia, przypominające swoim wyglądem automaty do gier, na których | |urządza się gry na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 612 ze zm.) | |dalej: u.g.h. | |W drodze eksperymentu procesowego funkcjonariusze celni potwierdzili, że gry oferowane na przedmiotowych urządzeniach są grami na | |automatach w rozumieniu u.g.h., urządzanymi z naruszeniem przepisów tej ustawy. | |Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 3 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub | |elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zgodnie z art. 2 ust. 4 | |u.g.h. wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużenia gry bez konieczności wpłaty stawki| |za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Stosownie do| |art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym | |komputerowych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Organ | |wyjaśnił, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na | |podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na | |automatach poza kasynem gry. W myśl art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 | |pkt 2 - wynosi 12 000 zł od każdego automatu. | |Za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry, organ uznał firmę [...], bowiem z treści umowy najmu z dnia [...] r. zawartej przez nią ze| |spółką [...] wynika, że przedmiotem umowy był najem powierzchni lokalu [...] m kw. | |w celu prowadzenia działalności polegającej na użytkowaniu urządzeń rozrywkowych. Wstawiając przedmiotowe urządzenia do ogólnodostępnego | |lokalu spółka udostępniła je osobom trzecim i umożliwiła im prowadzenie gier na tych automatach. | |W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości | |i umorzenie postępowania w sprawie, a także o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii | |Europejskiej (dalej: TSUE) pytania prejudycjalnego postawionego przez Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r., w | |sprawie o sygn. akt V Kz 142/15. | |Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie: | |1 ) art. 200 i art. 123 Ordynacji podatkowej | |2 ) art. 122 O. p. poprzez niezasadne selektywne zebranie materiału dowodowego | |w sprawie | |3) prawa Unii Europejskiej, tj. art. 8 w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 pkt 2 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu | |Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych | |oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L Nr 204, poz. 37 ze zm. – dalej: "dyrektywa 98/34/WE") mające postać | |wydania sprzecznego z prawem Unii Europejskiej orzeczenia, opartego o przepisy art. 6 ust. 1 oraz 14 ust. 1 u.g.h., które mocą wyroku TSUE | |z dnia 19 lipca 2012 r. (sygn. C-213/11 [...]) uznane zostały wprost za przepisy techniczne, wobec czego, z uwagi na brak ich obligatoryjnej | |notyfikacji Komisji Europejskiej, nie mogą być one stosowane | |w polskim systemie prawnym w żadnym postępowaniu krajowym, w tym szczególnie | |w takim jak niniejsze; | |4 ) art. 89 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 2 u.g.h. poprzez ich bezzasadne zastosowanie | |5) art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, mimo, iż mocą tych przepisów to nie organ celny, lecz tylko Minister | |Finansów, posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygania decyzją między innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy;| |Ponadto sygnalizacyjne wskazano również na głoszony w doktrynie pogląd | |o wyczerpaniu, poprzez wydanie kwestionowanej decyzji, regulacji art. 231 § 1 Kodeksu karnego, co może sprowadzić na funkcjonariuszy organu| |celnego odpowiedzialność karną za czyn zabroniony polegający na niedopełnieniu, przez funkcjonariusza publicznego, prawnego obowiązku | |odmowy stosowania nienotyfikowanego przepisu technicznego, a to poprzez podjęcie próby ukarania skarżącej za prowadzenie całkowicie | |legalnej działalności gospodarczej. | |Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego. | |Decyzją z dnia [...]Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. | |W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że TSUE w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 uznał,| |że art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi przepis techniczny w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, powyższe nie oznacza | |jednak, że brak wskazanego ostatnio przepisu umożliwi podmiotom dowolne prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach i gier na | |automatach o niskich wygranych. Zaznaczono także, że sentencja wskazanego orzeczenia TSUE, w zestawieniu z treścią jego uzasadnienia, | |pozwala przyjąć, że wyrok – co do tego, że przepisy u.g.h. stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" – odnosi się do wszystkich przepisów| |ustawy. Organ wyjaśnił, że art. 14 ust. 1 u.g.h., nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zawartego | |w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. sformułowania, zdaniem organu, nie należy bezpośrednio utożsamiać z art. 14 ust. 1 tej ustawy. Organ | |zauważył, że z wyroku TSUE wynika | |w sposób jednoznaczny, że ustalenie czy przepisy u.g.h. są przepisami technicznymi, winno dokonywać się poprzez ustalenie stopnia wpływu | |przepisów ustawy na obrót automatami lub ich właściwości. W tym kontekście podniesiono, że sądy krajowe orzekały, że ustawa o grach | |hazardowych nie zawiera przepisów technicznych. Istotne jest również to, że prowadzenie gier na automatach przez podmioty lub osoby | |nieposiadające stosownej koncesji, czy też zezwolenia, jak również urządzanie takich gier w innych miejscach niż wskazane w ustawie oraz | |zezwoleniu, nigdy nie było legalne. Organ wskazał również, że TSUE wydając wyrok z dnia 19 lipca 2012 r., nie miał na celu pozbawienia | |działalności hazardowej jakichkolwiek regulacji, czy też kontroli. W ocenie organu z orzecznictwa TSUE można wyciągnąć wnioski, że co do | |form hazardu jak gry na automatach, dopuszcza on daleko idącą swobodę reglamentacji – sięgającą aż po jej zakazanie – z zastrzeżeniem | |jedynie, że zastosowane środki nie powinny mieć charakteru dyskryminacyjnego. Organ zauważył, że ustawodawca regulując rynek gier | |hazardowych w Polsce, od samego początku założył, że będzie to działalność reglamentowana, na której prowadzenie dany podmiot będzie musiał| |pozyskać stosowne pozwolenie, jak również, że będzie ona prowadzona w przewidzianych w ustawie miejscach i po spełnieniu określonych | |warunków. Zdaniem organu, uznanie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. za przepis techniczny, który nie może być stosowany, a co za tym | |idzie pozbawienie państwa możliwości sprawowania nadzoru nad działalnością hazardową, jest naruszeniem podstawowych norm prawnych | |pochodzących wprost z Konstytucji RP. Organ zaznaczył również, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził, niezgodności przepisów u.g.h. z | |Konstytucją RP. Podkreślono również, że w ocenie TK uchybienie ewentualnemu obowiązkowi notyfikowania Komisji Europejskiej potencjalnych | |przepisów technicznych nie może samo przez się oznaczać naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego oraz legalizmu. | |Organ stwierdził następnie, że jedyną karą, której może podlegać skarżąca jest kara za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, | |wynosząca [...]zł od każdego z automatu. Celem tej kary jest prewencja oraz restytucja niepobranych należności, gdyż nielegalne, sprzeczne z | |przepisami u.g.h. prowadzenie działalności | |w tym zakresie powoduje znaczne zmniejszenie wpływów do budżetu państwa z tytułu nieuiszczonych podatków od gier na automatach. W ocenie | |Dyrektora Izby Celnej wykładnia językowa zwrotu "charakter losowy", zawartego w art. 2 ust. 5 u.g.h., prowadzi do wniosku, że uprawnione | |jest utożsamianie powyższego zwrotu języka prawnego nie tylko z sytuacją, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także | |z sytuacją, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla grającego. Stwierdzono również, że jeżeli gra ma charakter losowy, to z logicznego| |punktu widzenia musi w niej występować element losowości, bo inaczej nie można byłoby mówić o jej losowym charakterze. Analogicznie – w | |ocenie organu odwoławczego – jest w przypadku gry, która zwiera element losowości, zaistnienie tego elementu przesądza o tym, że grę taką | |można scharakteryzować, jako losową czyli, że ma ona charakter losowy. Zaznaczono również, że aby gry urządzane na danym automacie uznać za| |gry na automatach | |w świetle przepisów u.g.h., wystarczającym jest spełnienie jednego z warunków opisanych w art. 2 ust. 3 i 5 tej ustawy, bowiem przepisy te | |uzupełniają się nawzajem. | |W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzony w trakcie kontroli eksperyment, wykazał, że gry prowadzone na urządzeniach spółki miały | |charakter losowy i urządzane były w celach komercyjnych. W ocenie Dyrektora Izby Celnej, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu | |faktycznego sprawy. | |Organ nie zgodził się również z zarzutem strony dotyczącym wydania decyzji bez uprzedniego rozstrzygnięcia przez Ministra Finansów | |charakteru gry w drodze decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h.. Z treści wskazanych przepisów wynika bowiem, że| |to na podmiocie, a nie na organie celnym spoczywa obowiązek wystąpienia o rozstrzygnięcie do Ministra Finansów i tym samym, to na stronę | |został przerzucony ciężar dowodowy w tym zakresie. Powyższe nie oznacza jednak, że jest to jedyny i obligatoryjny dowód, bez którego organy| |celne nie mogą podjąć decyzji, bądź też prowadzić postępowania dowodowego. W ocenie organu odwoławczego naczelnik urzędu celnego, na | |którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa posiada autonomiczne uprawnienie do poczynienia własnych ustaleń w zakresie | |występowania w danej sprawie przesłanki do wymierzenia kary za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Skoro na mocy art. 90 ust. 1 | |u.g.h., organ celny w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy oraz przepisy art. 2 | |ust. 3-5 u.g.h., podejmuje decyzję o ukaraniu lub też o odstąpieniu od ukarania, to tym samym organ celny, w przypadku nieposiadania przez | |urządzającego gry stosownej decyzji Ministra Finansów, ma prawo rozstrzygnąć, czy urządzenie będące przedmiotem postępowania, oferuje gry | |na automatach w rozumieniu przepisów ustawy i czy w związku z tym należy urządzającemu wymierzyć karę za zachowanie niezgodne z | |postanowieniami u.g.h. Podsumowując rozważania Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że ustalony w sprawie stan faktyczny podlega subsumcji pod | |normę prawną wyrażoną w art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. | |W skardze z dnia [...] r. skarżąca [...], reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz | |poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Skarżąca wniosła również o | |zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa prawnego, według norm przepisanych oraz zawieszenie postępowania do czasu | |rozpoznania przez TSUE sprawy o sygn. C-303/15 zainicjowanej pytaniem prejudycjalnym Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2015 r., w | |sprawie | |o sygn. V Kz 142/15. | |Strona wniosła ponadto o wystąpienie do TS UE z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym ustalenia co do technicznego charakteru przepisu art. 89| |ust. 1 pkt. 2 u.g.h., który przewiduje wymierzenie kary pieniężnej urządzającemu gry na automatach poza kasynem w sytuacji, gdy bezsporne | |jest, iż zakaz prowadzenia gier na automatach poza kasynami ( art. 14 ust. 1 u.g.h. ) pozostaje bezskuteczny jako norma techniczna nie | |notyfikowana w Komisji Europejskiej. | |Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie: | |1). prawa Unii Europejskiej, tj. art. 8 w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE mające postać | |wydania sprzecznego z prawem UE orzeczenia, opartego o przepisy art. 89 w zw. z art. 6 ust. 1 oraz 14 ust. 1 u.g.h., które mocą wyroku TSUE| |z dnia 19 lipca 2012 r., (sygn. C-213/11 [...]) uznane zostały wprost za przepisy techniczne, które tym samym, z uwagi na brak ich | |obligatoryjnej notyfikacji Komisji Europejskiej, nie mogą być stosowane w żadnym postępowaniu krajowym, w tym szczególnie takim jak | |niniejsze; | |2). art. 120 O.p. (zasada legalizmu działania władzy publicznej), poprzez oparcie kwestionowanego orzeczenia na przepisach art. 89 w zw. z | |art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h., które w konsekwencji wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. (sygn. C-213/11 [...]) uznać należy za | |nieskuteczne w polskim systemie prawa; | |3). art. 89 u.g.h., poprzez bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy zgodnie z regulacją art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o zmianie | |ustawy o grach hazardowych (Dz.U. 2015, poz. 1201) skarżąca objęta jest ochronnym okresem dostosowawczym, trwającym do dnia 01 lipca 2016 | |r., wobec czego jej działalność do tej daty z pewnością nie jest zabroniona, zatem nie może być ścigana i zwalczana – jak to Służba Celna | |próbuje realizować, działając czytelnie wbrew woli ustawodawcy i wbrew prawu; | |4). art. 2 ust. 6 i 7 u.g.h., poprzez ich niezastosowanie w sprawie, mimo iż mocą tych przepisów to nie organ celny, lecz tylko Minister | |Finansów, posiada wyłączną kompetencję do rozstrzygania decyzją między innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy.| |5 ) art. 122 O.p. poprzez pominięcie przez organy postanowienia Sądu Rejonowego | |z dnia[...] jako istotnego w sprawie. | |Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. | |Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2016 r. tut. Sąd odmówił zawieszenia postępowania w sprawie. | | | |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: | | | |Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. | |Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej określająca skarżącej spółce karę pieniężną w wysokości[...] zł z tytułu | |urządzania gier na automatach poza kasynem gry. | |W świetle art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na | |prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier | |cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z dyspozycją art. 2 | |ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o | |wygrane pieniężne lub rzeczowe, | |w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według | |którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, | |organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter | |losowy. | |Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia,| |lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w | |grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Stosownie z kolei do postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary | |pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 | |pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej (pkt 3). Zgodnie z art. 90 u.g.h., | |kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa (ust. 1). | |Karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 91 powołanej | |ustawy, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. | |W sprawie niniejszej nie było sporne, że skarżąca spółka nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania (art.| |6 i 7 u.g.h.), | |a jednocześnie nie wykazała, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a | |u.g.h. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skontrolowane automaty były automatami do gier w rozumieniu nowej u.g.h. | |Charakter automatów kontrolujący ustalili zgodnie z przeprowadzonym eksperymentem procesowym. Ocenić należy, że materiał dowodowy, zawarty | |w aktach sprawy przekazanych Sądowi przez organ wraz ze skargą, został zgromadzony zgodnie z przepisami prawa procesowego. W badanej | |sprawie w dniu [...] r. w toku czynności funkcjonariusze celni ustalili, że w kontrolowanym lokalu znajdują się urządzenia, przypominające | |swoim wyglądem automaty do gier, na których urządza się gry na automatach w rozumieniu u.g.h. | |Na podstawie eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, organy obu instancji uznały, że ujawnione w lokalu automaty są | |automatami do gier hazardowych. Podstawę prawną przeprowadzenia tego eksperymentu stanowił art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej. | |Wyniki tego eksperymentu mogły być uwzględnione w kontrolowanym postępowaniu. | |Nie budzi zatem zastrzeżeń Sądu twierdzenie organów obu instancji, oparte między innymi na wynikach powyższego eksperymentu, że ujawnione w| |lokalu urządzenia są automatami do gier hazardowych w rozumieniu u.g.h., gdyż cechuje je cel komercyjny, gry mają charakter losowy, a gracz| |nie ma wpływu na końcowy wynik gry. | |Odnosząc się w tym miejscu do stawianych zarzutów, że wyłącznie Minister Finansów może w drodze decyzji ustalić, co jest, a co nie jest grą| |na automatach podzielić należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawiony w wyroku z 5 listopada 2015 r., sygn. II GSK | |2032/15, że decyzja Ministra Finansów wydawana jest na wniosek strony przede wszystkim w sytuacji, kiedy strona ta dopiero zamierza podjąć | |przedsięwzięcie i chce mieć pewność, co do jego charakteru, a co za tym idzie posiadać wiedzę, czy będzie ono podlegać uregulowaniom | |ustawy. Brak decyzji Ministra Finansów nie stanowi przeszkody w rozstrzygnięciu sprawy o wymierzenie kary pieniężnej, na podstawie w art. | |89 ust. 1 u.g.h. W toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej organ służby celnej, aby zastosować sankcję, nie jest zobligowany do | |uzyskania decyzji Ministra Finansów wydanej na podstawie art. 2 ust. 6 u.g.h., a brak takiej decyzji nie stanowi o naruszeniu powołanego | |przepisu. Zauważyć nalezy, że art. 2 ust. 7 u.g.h. nie daje organowi celnemu legitymacji do zainicjowania postępowania przed Ministrem | |Finansów. | |W rozpatrywanej sprawie strona nie wykazała, aby przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia w zakresie urządzania gier na automacie, | |albo w toku jego realizacji, wystąpiła do Ministra Finansów o wydanie decyzji w trybie art. 2 ust. 6 u.g.h. Organy celne prawidłowo | |natomiast uznały, że załatwienie sprawy w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia Ministra Finansów.| |Nie doszło | |w tej sytuacji do naruszenia art. 2 ust. 6 i ust. 7 u.g.h. | |Istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było również ustalenie, czy organ celny miał uprawnienie do nałożenia na skarżącą kary | |pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 u.g.h. w sytuacji, gdy przepis ten nie był notyfikowany Komisji Europejskiej. | |Okoliczność braku notyfikacji ww. przepisu pozostaje bowiem poza sporem. | |Należy wskazać, że w sentencji uchwały z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. akt II GPS 1/16 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd | |Administracyjny jednoznacznie stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym | |w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit | |pierwszy tej dyrektywy | |i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego,| |o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz | |techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez | |względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub | |urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. | |Uzasadniając stanowisko wyrażone w przywołanej powyżej uchwale NSA wyjaśnił, że jakkolwiek w wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach| |połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 oceniono art. 14 u.g.h., jako przepis techniczny, | |w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE (pkt 25 wskazanego orzeczenia), to jednak nie można tracić z pola widzenia tego, że zawarte w tym wyroku | |wytyczne wprost odnosiły się do przepisów krajowej u.g.h., takich, które "mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie | |prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry" – nie zaś, co należy podkreślić, automatów do gier | |hazardowych w ogólności – i co dopiero w sytuacji ustalenia "iż wprowadzają one warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub | |sprzedaż produktów" uzasadniało ich ocenę, jako przepisów technicznych, w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE. Niezależnie od tego, że przepis | |taki jak art. 14 ust. 1 u.g.h. uznano za przepis techniczny, w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, co potwierdza również | |orzeczenie TSUE z dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie C-98/14 (pkt 98) – brak jest podstaw do wnioskowania o istnieniu dalej idących | |konsekwencji wyroku | |w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, niż te wyraźnie wynikające | |z jego treści oraz z treści zawartych w tym orzeczeniu wytycznych, które wprost | |i wyraźnie są adresowane do sądu krajowego. Uzasadniając to stanowisko NSA | |w omawianej uchwale wyjaśnił, że TSUE rozstrzygając na podstawie powierzonych mu kompetencji spór o treść prawa unijnego, z uwagi na zakres| |posiadanych kompetencji orzeczniczych – obejmujących na zasadzie wyłączności wiążące rozstrzyganie sporów o treść (interpretację) prawa | |unijnego oraz jego ważność – nie mógł wkraczać | |w domenę, która nie została mu powierzona, lecz wyraźnie zastrzeżona dla sądów krajowych. Na tym tle za uzasadniony uznano wniosek, że | |zakres związania omawianym wyrokiem TSUE z natury rzeczy ogranicza się do wykładni prawa unijnego, to jest do określonego w tym orzeczeniu | |sposobu rozumienia art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Rzeczą sądu krajowego jest natomiast ustalenie – co stanowi kwestię | |o charakterze stricte jurydycznym – czy przepisy u.g.h., jako "potencjalnie" techniczne, rzeczywiście wprowadzają warunki mogące mieć | |istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktu. | |Z uzasadnienia wspomnianej uchwały wynika, że według Naczelnego Sądu Administracyjnego, na pytanie o charakter art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy | |z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, a mianowicie czy w rozumieniu dyrektywy transparentnej jest on przepisem technicznym, | |którego projekt podlegał notyfikacji udzielić należy odpowiedzi negatywnej, co prowadzi do wniosku, że brak jego notyfikowania Komisji | |Europejskiej nie stanowi żadnej przeszkody, aby przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę nałożenia kary pieniężnej za określone nim | |naruszenie przepisów ustawy, to jest za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. | |Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wskazany przepis u.g.h. nie ustanawia żadnego rodzaju zakazu produkcji, przywozu, wprowadzania do| |obrotu | |i stosowania produktu lub zakazu świadczenia bądź korzystania z usługi lub ustanawiania dostawcy usług, ustanowionej w nim sankcji wiążącej| |się z działaniem polegającym na urządzaniu gier niezgodnie z przyjętymi w tym zakresie zasadami | |i bezpośrednio ukierunkowanej na zapewnienie respektowania tych zasad, nie sposób byłoby i tak łączyć z przywołanym "zakazem użytkowania". | |Z tego mianowicie powodu, że przepis ten, gdy chodzi o ustanowione w nim przesłanki nałożenia kary pieniężnej nie skutkuje tym, aby | |konsekwencje nałożenia tej kary wyrażały się w ingerowaniu – i to w sposób oczywisty – w same możliwości dopuszczalnego przeznaczenia | |produktu pozostawiając miejsce jedynie na jego marginalne zastosowanie w stosunku do tego, którego można byłoby rozsądnie oczekiwać (por. | |np. wyrok w sprawie C-267/03). Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., zważywszy na treść zawartej w nim regulacji, nie ustanawia żadnych | |warunków determinujących w sposób istotny nie dość, że skład, to przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu. Określony tym | |przepisem sposób prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry jest obojętny z punktu widzenia występowania istotnego wpływu na | |właściwości lub sprzedaż produktu (automatu do gier) wykorzystywanego do urządzania na nim gier hazardowych, i to zarówno tych, o których | |mowa w art. 2 ust. 3 i ust. 5, jak i tych wymienionych w ust. 3 art. 129 przywołanej ustawy. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustanawia sankcję| |za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości | |zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie| |w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo | |może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h. | |Według Naczelnego Sądu Administracyjnego w powiększonym składzie, dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 | |ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma również znaczenia techniczny - w | |rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy oraz okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji | |Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. | |Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela tezy przytoczonej uchwały i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej | |wyrażonego. Przepis art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 | |r., poz. 718 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), statuuje ogólną moc wiążącą uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, której istota sprowadza się| |do tego, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Jeżeli jakikolwiek skład sądu | |administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby, albo w uchwale pełnego| |składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W świetle ww. | |uchwały nie ulega wątpliwości, że bezzasadne są argumenty skarżącej zmierzające do wykazania, że zaskarżona decyzja została wydana na | |podstawie przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, które jako niepoddane procedurze notyfikacji, określonej w | |tej dyrektywie, nie mogą być stosowane. | |W tej sytuacji w ocenie Sądu materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy przekazanych wraz ze skargą, stanowi wystarczającą podstawę do | |nałożenia na skarżącą kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, czyli | |z naruszeniem przepisów u.g.h. W związku z tym organ - zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - wymierzył skarżącej karę, której wysokość | |ustalono zgodnie z treścią art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. | |Gdy chodzi natomiast o zagadnienie odnoszące się do ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna| |za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, to nie bez znaczenia jest okoliczność, że w art. 89 | |ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi| |do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna,| |jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem | |gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której - jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 19| |listopada 2009 r. - nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna | |niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką| |mogą się ubiegać. | |Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z | |ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić należy więc, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te | |urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - | |podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, nie zaś | |karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. | |Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ wynika bezspornie, że za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry w niniejszej | |sprawie należy uznać skarżącą [...] jako właściciela urządzeń, który czerpał z automatów korzyści majątkowe. Powyższej okoliczności skarżąca | |[...] nie kwestionowała na żadnym etapie postępowania. | |Odnosząc się do zarzutu opartego na tezie, że skarżąca objęta jest ochronnym okresem dostosowawczym na podstawie art. 4 ustawy z dnia 12 | |czerwca 2015 r. | |o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz. U. 2015, poz. 1201), należy stwierdzić, że ustalony tym przepisem obowiązek dostosowania się do | |wymogów określonych ustawą zmienianą, dotyczy podmiotów posiadających koncesje lub zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier | |hazardowych. Tymczasem skarżąca w toku postępowania nie wykazała posiadania koncesji ani zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju | |działalności, wobec czego zasada określona w przepisie art. 4 ustawy zmieniającej jej nie dotyczy, a oparty na tym argumencie zarzut | |naruszenia normy wynikającej z art. 89 u.g.h., należy uznać za bezpodstawny. | |W ocenie Sądu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zmaterializowały się przesłanki do zastosowania art. 89 ust.1 pkt | |2 u.g.h. w związku | |z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. W rezultacie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 120 O.p. | |W świetle przedstawionego wyżej stanowiska NSA, zajętego w uchwale wydanej w sprawie II GPS 1/16, w ocenie Sądu, nie było uzasadnionych | |podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od | |wyniku postępowania toczącego się przed TSUE w sprawie C - 303/15. Nie było również podstaw do wystąpienia przez Sąd z pytaniem | |prejudycjalnym do TS UE. | |Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak | |w sentencji. |