III SA/Po 5/25

Dnia 1 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Wojewody z dnia 28 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę W dniu 4 kwietnia 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zwrócił się do Wojewody z wnioskami o przeprowadzenie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym wobec A. P. (dalej: skarżąca, strona) z uwagi na brak realizacji obowiązku poddania szczepieniom ochronnym małoletniego syna zobowiązanej – S. P.. Do wniosku dołączono tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym z 4 kwietnia 2023 r. nr [...]. Postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r. Wojewoda nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1 060 zł w celu przymuszenie do wykonania obowiązku szczepień małoletniego. Za wydanie postanowienia ustalono opłatę w wysokości 68 zł. Na powyższe postanowienia strona zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z brakiem zapłaty w wymagalnym terminie opłat za wydane postanowienie Wojewoda wystawił 13 sierpnia 2024 r. tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należność w wysokości 68 zł i skierował do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] w celu jej wyegzekwowania. W tytule tym (D.2) zawarto informację, że dotyczy rodzaju należności pieniężnej w postaci opłaty za wydane postanowienie, powołując się na podstawę prawną obowiązku (D.3-5) w postaci orzeczenia tj. postanowienia z dnia 30 kwietnia 2024r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] przekazał Wojewodzie zarzut zgłoszony przez skarżącą w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 13 sierpnia 2024 r. Strona podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku, gdyż postępowanie egzekucyjne przymuszające ją do wykonania obowiązku szczepień małoletniego uległo zawieszeniu z mocy prawa z uwagi na zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na które strona nie otrzymała ostatecznych postanowień. Postanowieniem z 23 września 2024 r. Wojewoda oddalił zarzut braku wymagalności obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej. Organ wskazał, że tytuł wykonawczy dotyczył opłaty za wydanie postanowienia. Opłata stała się wymagalna z chwilą doręczenia stronie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Bez znaczenia dla obowiązku ich uiszczenia pozostawała kwestia, czy obowiązek o charakterze niepieniężnym był wymagalny, a co za tym idzie, czy grzywna w celu przymuszenia do wykonania tego obowiązku była również wymagalna, stąd zgłoszenie zarzutów przez stronę nie miało wpływu na obowiązek uiszczenia opłat za wydanie postanowienia. Obowiązek uiszczenia opłat był zatem wymagalny i mógł być dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z 28 października 2024 r. Wojewoda działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: K.p.a."), art. 17 § 1a, art. 33 § 2 pkt 6 i art. 34 § 2 pkt 1 w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505; dalej: "p.e.a.") utrzymał w mocy własne postanowienie z 23 września 2024 r. w jego uzasadnieniu stwierdzając, co następuje. Przez wymagalność obowiązku należy rozumieć istnienie takiego stanu, w którym zobowiązany powinien wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, a mimo to uchyla się od niej, co uprawnia wierzyciela do wystąpienia do organu egzekucyjnego z żądaniem przymusowego spełnienia ciążącej na zobowiązanym powinności. Postępowanie dotyczy obowiązków pieniężnych polegających na konieczności uiszczenia opłaty za wydanie postanowienia o zastosowaniu środków egzekucyjnych w postaci grzywny w celu przymuszenia. Zgodnie z art. 64a § 2 pkt 1 p.e.a. obowiązek zapłaty tej opłaty powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu postanowienia. Opłaty stanowią koszt egzekucyjny i w przypadku, gdy nie zostaną dobrowolnie uregulowane, są dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej. Zgłaszając zarzuty strona stwierdziła, że egzekwowane należności dotyczą kosztów egzekucyjnych nałożonych w postępowaniu, które uległo zawieszeniu, stąd nie są one wymagalne. Argumenty mające świadczyć o braku wymagalności obowiązków niepieniężnych nie wpływają na wymagalność opłat za wydane postanowienia. Grzywny w celu przymuszenia są środkami egzekucyjnymi, które przede wszystkim miały skłonić stronę do wykonania ciążących na niej obowiązków o charakterze niepieniężnym. W tym kontekście wymagalność grzywien w celu przymuszenia może być uzależniona od wymagalności obowiązków niepieniężnych. Natomiast opłaty za wydanie postanowień mają charakter techniczny, będąc kosztem egzekucyjnym, który strona musi ponieść w związku z wszczęciem i prowadzeniem postępowań egzekucyjnych obowiązków o charakterze niepieniężnym. Wymagalność kosztów egzekucyjnych pozostaje bez związku z wymagalnością samych obowiązków o charakterze niepieniężnym czy nałożonych grzywien w celu przymuszenia. Co więcej, wymagalność ta powstała z chwilą doręczenia postanowienia i od tej chwili może być dochodzona przez wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Z tego względu argumenty podniesione przez stronę nie wpływają na wymagalność opłaty za wydanie postanowienia. W skardze strona podniosła, że obowiązek poddania jej syna szczepieniom nie jest wymagalny, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewody z 28 października 2024 r. utrzymujące w mocy jego własne postanowienie z 23 września 2024 r. o oddaleniu zarzutu braku wymagalności obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej opłaty w wysokości 68 zł za wydanie postanowienia Wojewody z 30 kwietnia 2024 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do poddania syna strony obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W kontrolowanym postępowaniu nie można kwestionować samego obowiązku poddania małoletniego szczepieniom czy wymagalności tego obowiązku. Zarzuty skargi kwestionujące wymagalność obowiązku poddania syna strony szczepieniom nie dotyczą więc kontrolowanej sprawy. Sąd zaś rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Wyżej powołany przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi jednak również, że sąd nie jest jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), stąd Sąd skontrolował zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Jak już wyżej wskazano, jest ono zgodne z prawem. Zasadnie wskazał organ, że organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (tu: poddania małoletnich obowiązkowym szczepieniom) pobiera opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł (art. 64a § 2 pkt 1 p.e.a.). W kontrolowanej sprawie postanowieniem z 30 kwietnia 2024 r. Wojewoda nałożył na stronę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości po 1 060 zł, a za wydanie tego postanowienia ustalono opłatę w wysokości 68 zł. Obowiązek zapłaty tych opłat powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu postanowienia (art. 64a § 2 pkt 1 p.e.a.). W tym dniu obowiązek uiszczenia tych opłat stał się wymagalny niezależnie od tego czy wymagalny jest sam obowiązek poddania małoletniego szczepieniom czy uiszczenia nałożonej grzywny. Nałożony na stronę obowiązek nie był niewykonalny ani w dniu wydania postanowienia, ani tym bardziej niewykonalność nie miała charakteru stałego. Obowiązki określone w tytule wykonawczym z 13 sierpnia 2024 r. są zatem wymagalne, stąd oddalenie zarzutu braku ich wymagalności jest zgodne z prawem. Podkreślić należy, że w konsekwencji powyższego wydania postanowienia ustalenia opłaty za wydanie postanowienia w wysokości 68 zł nałożenia grzywny określonej w pkt 3 sentencji postanowienia organu z 30 kwietnia 2024r. jest zgodne z wzorcami normatywnymi zawartymi w art. 64a § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym pobiera opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w następującej wysokości: (1) za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł; w przypadku wielokrotnego nakładania grzywien opłatę pobiera się osobno od każdego postanowienia. Jak wynika z analizy akt sprawy ustalona kwota w wysokości 68 zł nie przekracza normatywnej maksymalnej wysokości opłaty za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, a więc jest zgodna z przepisami prawa regulującymi tę instytucję prawa egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.