III SA/Po 500/13

Dnia 23 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi AW na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od kwietnia 2007 r. do listopada 2007 r. postanawia : odmówić wstrzymania wykonania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności Pismem z dnia 9 kwietnia 2013 r. strona wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia o nadaniu decyzji organu I instancji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres od kwietnia 2007 r. do listopada 2007 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności administracji publicznej zaskarżonych do sądu administracyjnego została uregulowana w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej p.p.s.a. Zgodnie § 3 zdanie pierwsze powołanego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu wymaga w pierwszej kolejności zbadania, czy ów akt posiada przymiot wykonalności. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności znajduje zastosowanie jedynie do takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu należy zaś rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy (stanu rzeczywistości społecznej), który jest zgodny z treścią aktu. Ten stan rzeczywistości społecznej, którego spowodowanie nakazuje akt administracyjny, stanowi przedmiot jego wykonania. Przedmiotem wykonania aktu jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego – adresata aktu, polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów oraz świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Dotyczy to m.in. większości postanowień, które rozstrzygają określone kwestie proceduralne i nie przyznają żadnych uprawnień, ani nie nakładają obowiązków. W rzeczywistości więc problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis W-wa 2009, s. 378 i n., P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis W-wa 2005, s. 295, czy postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 lipca 2005r., II SA/Gd 396/05, LEX nr 220325). Odnosząc tak rozumianą wykonalność aktu administracyjnego do postanowienia w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, Sąd doszedł do przekonania, że jest to postanowienie należące do kategorii aktów administracyjnych niepodlegających wykonaniu. Postanowienie to, co nie budzi wątpliwości, nie nakłada na stronę żadnych obowiązków, jak również nie przyznaje adresatowi żadnych uprawnień. Nie ustanawia także dla strony nakazu określonego zachowania. Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ma natomiast ten skutek, że czyni wykonalnym inny akt, który nie będąc ostatecznym, nie podlega, co do zasady wykonaniu (art. 239a Ordynacji podatkowej). W rozpoznawanej sprawie jest to decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku akcyzowego. W przeciwieństwie do postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, decyzja tego rodzaju posiada niewątpliwie cechę wykonalności, w szczególności może być wykonana w drodze postępowania egzekucyjnego. Podkreślić też należy, że w zakresie przedmiotowym postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, nie pozostaje decyzja, której ów rygor nadano. Kontroli sądowej w tym postępowaniu podlega jedynie zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz postanowienie organu pierwszej instancji. Żądanie wstrzymania wykonania aktu może być zaś rozpatrywane tylko w odniesieniu do aktów pozostających w jej granicach, tzn. będących przedmiotem kontroli i rozstrzygnięcia Sądu w danej sprawie. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.