III SA/Po 504/10

Dnia 17 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2010 oddala skargę Nakazem płatniczym z dnia 8 lutego 2010 r. Burmistrz Miasta i Gminy ustalił dla M. K. za 2010 r. łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości na kwotę 20.201,00 zł., w tym podatek rolny w kwocie 20,00 zł., podatek od nieruchomości w kwocie 20.181,00 zł. Podstawę opodatkowania stanowiły działki ewidencyjne o nr 1024/5 oraz o nr 1024/6 i znajdujące się na nich budynki. Uzasadniając wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego organ podatkowy wskazał, że wartość podatku rolnego i podatku od nieruchomości ustalono na podstawie złożonych przez zobowiązaną informacji o gruntach, nieruchomościach i obiektach budowlanych, danych z ewidencji gruntów i budynków, stosując stawki określone w ustawie o podatku rolnym, ustawie o podatkach i opłatach lokalnych i uchwale Nr XXVIII/191/2008 Rady Miejskiej z 23 października 2008 r. w sprawie podatku od nieruchomości. W odwołaniu od powyższego nakazu płatniczego M. K. zakwestionowała go w zakresie dotyczącym podatku od nieruchomości co do działki ewidencyjnej o nr 1024/6. Przedmiotowej decyzji zobowiązana zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niezastosowanie i obliczenie podatku należnego od budynku znajdującego się na działce o nr 1024/6 według stawki 6,64 zł. za 1m². Wobec powyższego odwołująca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w zakwestionowanej części i obliczenie podatku należnego od budynku znajdującego się na działce nr 1024/6 według niższej stawki dostosowanej do sposobu korzystania z budynku, jego stanu technicznego i wieku, a także do jej możliwości finansowych; 2) rozdzielenie zobowiązania podatkowego za 2010 r. na podatek od działki ewidencyjnej o nr 1024/6, która znajduje się w jej i jej córek posiadaniu – jako właścicieli oraz na podatek od działki ewidencyjnej o nr 1024/5, która znajduje się w posiadaniu dzierżawcy P. P. W. prowadzącego działalność gospodarczą. W uzasadnieniu odwołania zobowiązana wyjaśniła, że na działce o nr 1024/6, która w ewidencji gruntów i budynków stanowi grunty orne znajduje się budynek o powierzchni ok. 900 m² pobudowany w latach 70, ostatni raz remontowany w 1997 r., w którym do marca 2007 r. prowadzona była hodowla brojlerów w ramach działów specjalnych produkcji rolnej. Od tamtej pory budynek nie jest użytkowany, ani dzierżawiony. Odwołująca wskazała na swoją trudną sytuację życiową – śmierć męża w 2003 r., konieczność spłaty trzech kredytów, zaprzestanie produkcji rolnej oraz podała koszty utrzymania jej i jej córek. Stwierdziła, iż nie jest w stanie zapłacić zobowiązania podatkowego. W konsekwencji wniosła o obniżenie podatku za 1m² do realnej dla niej kwoty, uwzględniającego aktualny sposób korzystania z budynku na działce o nr 1024/6, jego stan techniczny oraz wiek. Zobowiązana wyjaśniła, że jej wniosek o rozdzielenie zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na działkę ewidencyjną o nr 1024/6 i o nr 1024/5 spowodowany jest treścią umowy z dnia 31 stycznia 2009 r., zgodnie z którą P.P. W. zobowiązany jest uiszczać podatek od wydzierżawianej nieruchomości. Zdaniem odwołującej łączenie tego podatku z dwóch działek utrudnia ich rozliczenie. Decyzją z dnia 17 maja 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ustalił, iż odwołująca jest współwłaścicielką gruntów rolnych usytuowanych w K., w skład których wchodzi działka ewidencyjna o nr 1024/6 oraz o nr 1024/5. Na działce o nr 1024/6 znajduje się budynek gospodarczy o powierzchni 900 m², który do 03.2007 r. wykorzystywany był do produkcji rolnej. Z kolei na działce o nr 1024/5 znajduje się budynek o pow. 700 m². Przy czym działka ta umową dzierżawy z dnia 31.012009 r. została wydzierżawiona P. W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Wobec zarzutów i wniosków odwołania Kolegium wskazało na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 23 października 2008 r., w której ustalono stawki podatku. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.11.2001 r., w którym stwierdzono, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym należnym z tytułu posiadania nieruchomości i fakt, iż nieruchomość nie może być wykorzystywana tak, jak sobie tego życzy podatnik, nie stanowi podstawy do zaniechania poboru podatku. Kolegium podkreśliło, że dokonując wymiaru podatku od nieruchomości, obowiązane jest do zakwalifikowania każdej nieruchomości i każdego budynku zgodnie z jego charakterem, przeznaczeniem oraz sposobem wykorzystywania. W jego ocenie organ podatkowy I instancji w sposób prawidłowy zastosował w odniesieniu do przedmiotowego budynku stawkę podatku przewidzianą dla budynków pozostałych. Odnośnie wniosku odwołującej o rozdzielenie zobowiązania podatkowego na działkę o nr 1024/5, organ zaznaczył, że przepis art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje możliwości opodatkowania podatkiem od nieruchomości dzierżawcy nieruchomości. Kolegium uznało, że przerzucenie odpowiedzialności podatkowej na dzierżawcę w drodze umowy cywilnej nie zwalnia właściciela nieruchomości z obowiązku podatkowego. W konsekwencji również w tym zakresie organ uznał wniosek odwołującej za niezasadny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. K. zarzuciła nierozpoznanie przez Kolegium zarzutu podniesionego w odwołaniu tj. zarzutu naruszenia przez Burmistrza Miasta i Gminy prawa materialnego – art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niezastosowanie i obliczenie podatku należnego od budynku znajdującego się na działce o nr 1024/6 według stawki 6,64 zł. za 1m². Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakwestionowanej części i obliczenie podatku od budynku znajdującego się na działce o nr 1024/6 według niższej stawki dostosowanej do sposobu korzystania z budynku, jego stanu technicznego i wieku, a także do jej możliwości finansowych. W uzasadnieniu skargi zobowiązana przywołała treść art. 5 ust. 1 pkt 2e i ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz wskazała na swoją trudną sytuację życiową, powołując argumenty tożsame z zawartymi w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ odwoławczy zaznaczył dodatkowo, że art. 5 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje możliwości ustalenia przez radę gminy wysokości stawki podatku w odniesieniu do danej zindywidualizowanej nieruchomości stanowiącej własność danego podatnika. Kolegium wskazało, że powyższe stanowisko zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.09.2004 r., w sprawie I FSK 485/2004, w którym stwierdzono, iż zróżnicowanie stawek podatku od nieruchomości w zależności od cech podatnika narusza zasadę równości. W związku z tym organ II instancji uznał zarzut skarżącej za niezasadny. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wraz z pismem z dnia 23 grudnia 2010 r. przedłożyło odpisy ksiąg wieczystych oraz wypisy z ewidencji gruntów i budynków przedmiotów opodatkowania objętych nakazem płatniczym Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 8 lutego 2010 r. oraz zaskarżoną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Przedmiotem oceny legalności Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 maja 2010 r. utrzymująca w mocy nakaz płatniczy Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 8 lutego 2010 r., którym ustalono dla skarżącej M. K. łączne zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2010 r. Badając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej przepisów, w oparciu o akta sprawy, jak również dokonując analizy zarzutów przedstawionych w skardze, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Bezsporne w przedmiotowej sprawie jest, iż skarżąca M. K. jest właścicielką gruntów rolnych usytuowanych w K., w skład których wchodzi działka ewidencyjna o nr 1024/6 oraz o nr 1024/5. Na działce o nr 1024/6 znajduje się budynek gospodarczy o powierzchni 900 m², który do marca 2007 r. wykorzystywany był do produkcji rolnej. Z kolei na działce o nr 1024/5 znajduje się budynek o powierzchni 700 m². Przy czym działka ta umową dzierżawy z dnia 31 stycznia 2009 r. została wydzierżawiona P. W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...]. Jak wynika z treści skargi główny jej zarzut dotyczy nierozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzutu podniesionego w odwołaniu z dnia 5 marca 2010 r. tj. zarzutu naruszenia przez Burmistrza Miasta i Gminy prawa materialnego, a mianowicie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm) poprzez jego niezastosowanie i obliczenie podatku należnego od budynku znajdującego się na działce nr 1024/6 według stawki 6,64 zł. za 1 m², co dało kwotę 5.976,00 zł. Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakwestionowanej części i obliczenie podatku należnego od budynku znajdującego się na działce nr 1024/6 według niższej stawki dostosowanej do sposobu korzystania z budynku, jego stanu technicznego i wieku, a także do jej możliwości finansowych. Zdaniem Sądu, powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Powołany w skardze przepis art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – w dalszej części u.p.o.l. - w ust. 1 stanowi, że rada gminy w drodze uchwały określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, wskazując górne stawki podatku od poszczególnych przedmiotów opodatkowania. Dodatkowo zgodnie ze wskazanym przez skarżącą ust. 3 art. 5 u.p.o.l. przy określaniu wysokości stawek, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (od budynków lub ich części), rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Podkreślenia wymaga fakt, że z treści przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż ich adresatem nie jest burmistrz – jak twierdzi skarżąca – ale rada gminy, która w formie uchwały ustala stawki podatku od nieruchomości, mając na uwadze maksymalne stawki określane corocznie przez Ministra Finansów w formie obwieszczenia. Uchwały rady gminy są źródłami prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji, czyli obowiązują powszechnie na obszarze działania organu, który je ustanowił. Z kolei burmistrz jest jedynie organem wykonawczym stosującym prawo, w tym przypadku Uchwałę Nr XXVIII/191/2008 Rady Miejskiej z dnia 23 października 2008 r., ustalającą – zgodnie m.in. z art. 5 ust. 1 u.p.o.l. - stawki podatku od nieruchomości. Zatem, Burmistrz Miasta i Gminy ustalając dla poszczególnych podatników wymiar podatku od nieruchomości i podatku rolnego był zobowiązany do stosowania tylko takich stawek podatku, które zostały ustalone w powołanej Uchwale Rady Miejskiej. Przy czym zaznaczyć należy, iż z treści Uchwały Nr XXVIII/191/2008 nie wynika, by różnicowała wysokości stawek podatku od budynków lub ich części uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Skoro więc Rada Miejska wydając Uchwałę Nr XXVIII/191/2008 nie skorzystała z wynikającej z art. 5 ust. 3 u.p.o.l. możliwości (a nie obowiązku) różnicowania wysokości stawek dla poszczególnych przedmiotów opodatkowania, Burmistrz Miasta i Gminy nie miał w przedmiotowej sprawie podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącej o zastosowanie niższej stawki podatku od budynku znajdującego się na działce o nr 1024/6. Wobec powyższego, słusznie również organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie sytuacja materialna skarżącej, ze względu na obowiązującą w prawie podatkowym konstytucyjną zasadę równości, nie ma znaczenia przy wymiarze podatku. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 1 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Dodatkowo z art. 87 Konstytucji wynika zasada powszechności opodatkowania, która stanowi, iż każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Za zasadną Sąd uznał również argumentację Kolegium dotyczącą obowiązku zapłaty podatku również od działki ewidencyjnej o nr 1024/5, pomimo, że w umowie dzierżawy strony ustaliły, iż zobowiązanie to ma realizować dzierżawca w osobie P. W. Jak słusznie bowiem wskazał organ, art. 3 ust. 1 u.p.o.l. nie przewiduje możliwości opodatkowania podatkiem od nieruchomości dzierżawcy nieruchomości. W konsekwencji organy podatkowe prawidłowo ustaliły dla skarżącej podatek od nieruchomości i podatek rolny za 2010 r. uwzględniając stawki wynikające z Uchwały Nr XXVIII/191/2008 Rady Miejskiej z dnia 23 października 2008 r. Niezależnie od powyższego, należy wskazać, iż zgodnie z art. 67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) podatnik ma prawo, powołując się na swoją trudną sytuację życiową, wystąpić do organu podatkowego z wnioskiem o odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty, albo też o umorzenie w całości lub w części zaległości podatkowej. Ponadto, na podstawie art. 67d Ordynacji podatkowej - organ podatkowy może z urzędu udzielić ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w postaci umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowej, gdy stwierdzi istnienie którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 67d § 1 Ordynacji podatkowej. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), oddalił skargę.