III SA/Po 508/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-09-12

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie rozpoznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
W postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu. Jednocześnie, należy rozpoznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, oceniając sytuację majątkową i rodzinną strony, która może uzasadniać przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący T. W. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. W ramach tej skargi wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając ustawowe zwolnienie skarżącego z opłat sądowych w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla T. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 września 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] czerwca 2018 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek; postanawia 1. ustanowić dla T. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P., 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, wystąpił z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Strona, która wnosi skargę na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 §1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302). W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z tego względu postępowanie wszczęte na skutek wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a w związku z art. 239 §1 pkt 1 lit. e powołanej ustawy. Aktualna pozostaje ocena merytoryczna żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych i sądowych ustalono, że skarżący jest rozwiedziony i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje u znajomych na pokoju. Pobiera świadczenie emerytalne w kwocie 2.599,19 zł brutto miesięcznie. Ze świadczeń emerytalnych wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja zaległych należności. Po potrąceniach egzekucyjnych wnioskodawca otrzymuje świadczenie w kwocie 1.503,79 zł. Skarżący nie osiąga innych dochodów i nie posiada żadnego majątku. Uzyskiwany dochód w całości przeznacza na koszty koniecznego utrzymania. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie wygospodarować środków finansowych na koszty postępowania sądowego obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Z powyższych względów, na podstawie 239 §1 pkt 1 lit. e, art. 249a, art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 oraz pkt 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło