III SA/Po 509/17

Dnia 17 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Uzasadnienie. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]r. działając na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907); dalej: u.t.d., nałożył na X. karę pieniężną w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdził naruszenia prawa polegające na: 1. używaniu tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców ( lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do u.t.d. ) 2. przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( l.p. 5.1.1 ) 3. skróceniu dziennego czasu odpoczynku - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( l.p. 5.3.1 ) - za każdą następną rozpoczętą godzinę ( l.p. 5.3.2) 4. przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - o czas powyżej 15 minut do 30 minut ( l.p. 5.2.1 ) - za każde następne rozpoczęte 30 minut ( l.p. 5.2.2 ). W uzasadnieniu wskazano, że kontroli spornego pojazdu dokonano na autostradzie [...] w dniu [...]r. Pojazdem kierował Y. Wykryto m. in., że Y prowadził pojazd na karcie Z. Y zeznał, że przyznał się w swoim przedsiębiorstwie do korzystania z kart swojego syna. W odwołaniu od decyzji strona podniosła, że nie wiedziała o praktykach polegających na korzystaniu z karty innego kierowcy w trakcie dokonywania przewozu. Tylko kierowca winien odpowiadać za ujawnione naruszenia. Art. 15 ust. 8 rozporządzenia nr 3821 nie reguluje kwestii posługiwania się kartą innego kierowcy. Trasa kierowcy byłą prawidłowo zaplanowana. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]r., utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m. in., że organ I instancji prawidłowo stwierdził naruszenia prawa opisane szczegółowo w uzasadnieniu swojej decyzji. Dokonał on wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, który został również prawidłowo oceniony w ramach zasady swobodnej oceny dowodów. Organ I instancji stwierdził zasadnie, że strona ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie przepisów. W ocenie organu II instancji w sprawie nie miał zastosowania art. 92 c u.t.d., albowiem strona nie wykazała dowodowo, że nie miała wpływu na stwierdzone naruszenia i nie nastąpiły one na skutek okoliczności, których nie można było przewidzieć. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia decyzji II instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zakwestionowano stwierdzenie przez organ naruszenia polegającego na prowadzeniu pojazdu samochodowego z posługiwaniem się cudzą kartą kierowcy. W ocenie strony przewoźnik nie miał wpływu na samoistne działania osoby prowadzącej pojazd. Wyłączną odpowiedzialność winien wobec tego ponosić kierowca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje : Skarga jest bezzasadna, albowiem wydane w sprawie decyzje organów II i I instancji nie naruszały przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. Kontroli spornego pojazdu dokonano na autostradzie [...] w dniu [...] r. Pojazdem kierował Y. Wykryto m. in., że Y prowadził pojazd na karcie Z. Y swoimi zeznaniami potwierdził prowadzenie pojazdu na karcie syna Z a nadto zeznał, że przyznał się w swoim przedsiębiorstwie do korzystania z kart swojego syna (protokół z przesłuchania w aktach adm.). Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że doszło do naruszenia prawa polegającego na: 1. używaniu tej samej wykresówki lub karty kierowcy przez kilku kierowców ( lp. 6.3.4 załącznika nr 3 do u.t.d. ) 2. przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( l.p. 5.1.1 ) 3. skróceniu dziennego czasu odpoczynku - o czas powyżej 15 minut do jednej godziny ( l.p. 5.3.1 ) - za każdą następną rozpoczętą godzinę ( l.p. 5.3.2) 4. przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - o czas powyżej 15 minut do 30 minut ( l.p. 5.2.1 ) - za każde następne rozpoczęte 30 minut ( l.p. 5.2.2 ). Samo naruszenie prawa nie było kwestionowane przez stronę skarżącą. Skarżąca [...] wskazywała jedynie na odpowiedzialność kierowcy za odpowiednią obsługę i używanie karty kierowcy twierdząc, że to na kierowcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za to w jaki sposób posługuje się kartą kierowcy. Zdaniem Sądu organy rozpatrujące sprawę zasadnie odmówiły stronie zastosowania przepisu art. 92 b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z przepisem art. 92 b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przepis art. 92 c ust. 1 u.t.d. wskazuje natomiast okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego, jednakże nie określa bliżej ich charakteru prawnego. Utrwalony jest w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności. Istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, iż pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec. O ile w stosunkach danego rodzaju, przepis prawa administracyjnego nie określa konkretnych działań, jakie powinien podjąć przedsiębiorca w ramach swojej działalności, należałoby odwołać się do kryteriów należytej staranności wypracowanych na gruncie prawa cywilnego, mając w szczególności na uwadze zawodowy charakter działalności przedsiębiorcy (art. 355 § 2 k.c.). Staranność można określić zespołem pozytywnych cech, jak przykładowo: pilność, sumienność, rozsądek, ostrożność, zapobiegliwość, dbałość o osiągnięcie zamierzonego celu, przezorność, rozwaga (por. A. Rzetecka-Gil, komentarz do art. 355; LEX/el 2011). Miernik należytej staranności ma charakter obiektywny (abstrakcyjny). Dlatego zachowanie przedsiębiorcy powinno być oceniane przy uwzględnieniu cech danego rodzaju działalności gospodarczej, nie zaś pod kątem indywidualnych cech danego przedsiębiorcy. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).Trzeba też dodać, że odpowiedzialność za naruszenie prawa, które ma postać deliktu administracyjnego, jest zobiektywizowana. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy zasadnie stwierdziły, że w sytuacji, w której organ kontrolujący stwierdza naruszenie przepisów, to brak podstaw do przyjęcia braku winy w tym zakresie po stronie przedsiębiorcy. Strona nie przedłożyła żadnej dokumentacji potwierdzającej jej tezy o prawidłowym organizowaniu pracy przedsiębiorstwa i samych kierowców. Nadto z zeznań kierowcy Y wynikało, że o używaniu przez niego karty syna pracodawca (skarżąca) miał wiedzę i już raz został kierowca ukarany naganą za jazdę na czyjeś karcie. Nie można w tej sytuacji twierdzić, że przedsiębiorca jest bez winy i prawidłowo organizował pracę kierowców skoro mając wiedzę o zaistniałych nieprawidłowościach nie podjął skutecznych kroków mających na celu wyeliminowanie takich praktyk w przyszłości chociażby poprzez częstszą kontrolę aktywności pracy kierowcy. Sąd stwierdza, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie był kwestionowany przez skarżącą, zebrany został bez naruszenia przepisów procesowych, prawidłowo został oceniony i w oparciu o niego organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. Powołane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepisy prawa materialnego znajdują zastosowanie w sprawie a także dokonana przez organ wykładnia prawa materialnego jest prawidłowa. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, wobec czego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ).