III SA/Po 51/22

Dnia 8 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 19 listopada 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2021r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2021.735, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. 2019.1505 ze zm.) oraz § 13 e rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2015, poz. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie) po rozpatrzeniu odwołania M. T. (dalej: skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...] października 2021r., nr [...] o odmowie przyznania pomocy na refundację do 50 % wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia ([...]). – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że [...] sierpnia 2021r. M. T. złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej o charakterze de minimis w rolnictwie na refundację do 50% wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia ([...]) wraz z załącznikami. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzją z dnia [...] października 2021r. odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. Podał, że po kontroli administracyjnej oraz zgodnie z oświadczeniem złożonym we wniosku stwierdzono, że na dzień złożenia wniosku w gospodarstwie skarżącego nie przebywały zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia ([...]), tym samym odmówiono płatności. W terminowo wniesionym odwołaniu skarżący podał, że w okresie od [...].07.2020 do [...].06.2021 w gospodarstwie utrzymywał [...] szt. warchlaków od 2 do 4 miesięcy i [...] tuczników. Sprzedał w tym okresie 720 szt. tuczników. Dla sprostania wymaganiom bioasekuracji w walce z ASF stosuje zasadę " całe pomieszczenie pełne- całe pomieszczenie puste" (CPP –CPP). Złożenie wniosku o pomoc zbiegło się z okresem gdy w jego gospodarstwie nie było świń. Czuje się pokrzywdzony decyzją, gdyż stosowanie w/w metody okazało się elementem uniemożliwiającym skorzystanie z pomocy. Podał, że wykonywał również zalecenia służb weterynaryjnych. Organ II instancji podał, że warunkiem przyznania wnioskowanej pomocy było utrzymywanie zwierząt gospodarskich z gatunku świnia (art. 13 e ust. 1 rozporządzenia) a skarżący na dzień złożenia wniosku nie posiadał zwierząt z gatunku świnia. Zgodnie z wnioskiem skarżący wskazał, że na dzień złożenia wniosku liczba utrzymywanych zwierząt wynosi 0. Zatem na podstawie oświadczenia złożonego przez producenta, jak i danych zapisanych w referencyjnej bazie systemu referencyjnego IRZ stwierdzono, że w gospodarstwie wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku nie są utrzymywane zwierzęta, których utrzymanie warunkuje otrzymanie pomocy. Oświadczenie producenta rolnego o liczbie świń utrzymywanych w gospodarstwie jest obowiązkowym oświadczeniem producenta występującego z wnioskiem (art. 13 e ust. 8 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku stwierdzenia braku tych zwierząt w gospodarstwie na dzień złożenia wniosku pomoc nie należy się z uwagi na brak spełnienia podstawowego kryterium, tj. utrzymywania świń w gospodarstwie. Wobec braku uchybień formalnych i merytorycznych, bezzasadności zarzutów odwołania, organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. W terminowo wniesionej skardze skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie § 13 e ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że producent rolny utrzymuje zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia w dniu złożenia wniosku, podczas gdy ustęp ten nie odnosi się do konkretnego dnia, a w konsekwencji niewłaściwie zastosowano ten przepis. W uzasadnieniu podał, że stosując się do nakazu Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...].07.2021 po zakończeniu cyklu produkcyjnego, tj. po sprzedaży tuczników w dniu [...].08. 2021r. budynki pozostały puste w celu wykonania decyzji organu sanitarnego. Dostosowanie gospodarstwa wymagało wpuszczenia osób trzecich, których nie należy wpuszczać na teren chlewni podczas gdy są tam świnie, dlatego prace te zostały zaplanowane na okres przestoju między cyklami produkcyjnymi. Zdaniem skarżącego organy błędnie założył, że kluczowym jest dzień złożenia wniosku. Z uwagi na literalne brzmienie tego przepisu (art. 13 e ust. 1), który nie wskazuje dosłownie, że utrzymanie zwierząt musi być w konkretnym czasookresie tudzież w konkretnej dacie, nie można się ze stanowiskiem organu zgodzić. Organ dokonał w tym przypadku wykładni zawężającej, co jest sprzeczne z ideą celowościową rzeczonych przepisów, które mają za zadanie m.in. wspomagać producenta rolnego. Oświadczenie skarżącego o ilości "0" utrzymywanych świń było zgodne z prawdą i przestojem technologicznym związanym z bioasekuracją. Nie świadczy to o zaprzestaniu utrzymywania świń w gospodarstwie. Zdaniem skarżącego, należy przyjąć stanowisko, że producentem trzody chlewnej się jest a nie się nim bywa jedynie w okresie faktycznego posiadania trzody chlewnej. Przy wykładni tego przepisu, a w szczególności wykładni " są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia" należy wziąć pod uwagę m.in. aktualne zalecenia dotyczące hodowli świń, bioasekuracji czy też inne przepisy prawa regulujące sposób zapobiegania ASF. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za bezzasadne. Niniejsza sprawa na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 121 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako P.p.s.a.) została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, a to na wniosek organu (k. 14), przy braku wniosku strony o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako P.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), lit. b) i lit. c) P.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z [...] października 2021r. o odmowie przyznania pomocy na refundację do 50 % wydatków poniesionych przez producenta rolnego, który prowadzi gospodarstwo, w którym utrzymywane są zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia ([...]). – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Materialnoprawną podstawę decyzji odmownej stanowił § 13 e ust,. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2015, poz. 187 ze zm., dalej: rozporządzenie). Zgodnie z tym przepisem: Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który prowadzi gospodarstwo w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia ([...]). Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych będących rolnikami ryczałtowymi w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług - według ceny brutto, a dla pozostałych producentów rolnych - według ceny netto, poniesionych w danym roku kalendarzowym, na: 1) zakup mat dezynfekcyjnych; 2) zakup sprzętu do wykonania zabiegów dezynfekcyjnych, dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych oraz produktów biobójczych, środków dezynsekcyjnych lub deratyzacyjnych; 3) zakup odzieży ochronnej i obuwia ochronnego; 4) zabezpieczenie budynków, w których są utrzymywane świnie, przed dostępem zwierząt domowych ( § 13 e ust. 3 rozporządzenia). Pomoc udzielana jest na wniosek (§ 13 e ust. 7 i 8 rozporządzenia) Organ uznał, że warunkiem przyznania pomocy jest utrzymywanie w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy świń w dniu złożenia wniosku, co wynika z § 13 e ust. 1 rozporządzenia. . Skarżący w dniu złożenia wniosku [...].08.2021r., co wynikało z treści oświadczenia złożonego we wniosku (pkt XIII wniosku), ustaleń organu a i było w sprawie bezsporne utrzymywał 0 zwierząt gospodarskich z gatunku świnia. Skarżący wyjaśnił, że stan taki wynikał z wymogów bioasekuracji i stosowania zasady CPP-CPP, a także decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii. Podał, że w okresie od [...].07.2020r. do [...].06.2021r. utrzymywał w swoim gospodarstwie [...] szt. Warchlaków od 2 do 4 miesięcy i [...] szt. tuczników. Z dołączonej do akt administracyjnych decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...] lipca 2021r. wynikał nakaz zapewnienia przez osoby wykonujące czynności związane z obsługa świń, przed rozpoczęciem tych czynności, środków higieny niezbędnych do ograniczenia ryzyka szerzenia się afrykańskiego pomoru świń, w tym mycie i odkażanie rąk oraz oczyszczanie i odkażanie obuwia. Decyzja ta była następstwem ustaleń kontroli w gospodarstwie skarżącego podczas której stwierdzono uchybienia stanowiące naruszenie norm bioasekuracji świń. Nie stanowiła więc okoliczności niezależnej od skarżącego. Istotne w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy wnioskowana pomoc może być przyznana również wtedy, gdy producent na dzień składania wniosku nie utrzymuje w swoim gospodarstwie żadnego zwierzęcia gospodarskiego z gatunku świnia (Sus scrofa), co miało miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu stanowisko organu wskazujące, że zgodnie z w/w § 13 e rozporządzenia pomocy nie udziela się producentowi rolnemu, który na dzień składania wniosku nie utrzymuje wskazanych zwierząt gospodarskich jest uzasadnione. Sformułowanie " w którym są utrzymywane zwierzęta gospodarskie z gatunku świnia ([...])" nie budzi wątpliwości, że dotyczy to stanu na dzień składania wniosku a nie przeszłego czy mogącego wystąpić w przyszłości. Warto zwrócić uwagę, że z dniem 19.01.2022r. dokonana zostało nowelizacja art. 13 e rozporządzenia. ( § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 4 stycznia 2022 r. (Dz.U.2022.45). Dodano ust. 1 a, zgodnie z którym: warunek utrzymywania w gospodarstwie świń uważa się za spełniony także w przypadku zaprzestania utrzymywania świń na okres nie dłuższy niż 31 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 6. Umożliwiono udzielenie pomocy tym producentom, którzy zaprzestali utrzymywania świń na wskazany okres liczony od dnia złożenia wniosku. I choć przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie to potwierdza prawidłową interpretację § 13 e ust. 1 dokonaną przez organ warunkującą udzielenie pomocy od utrzymywania na dzień złożenia wniosku zwierząt gospodarskie z gatunku świnia ([...]). Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego. Wbrew zarzutom skargi nie dokonał zawężającej wykładni § 13 e ust. 1 rozporządzenia. Utrzymywanie zwierząt w liczbie 0 wbrew stanowisku skarżącego nie może być uznane za utrzymywanie zwierząt. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.