III SA/Po 511/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-08-23

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, mimo posiadania znacznego kapitału zakładowego, wartości środków trwałych i wysokich przychodów, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że stosowane wobec niej postępowania egzekucyjne znacząco ograniczają jej płynność finansową?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym spółce z o.o., uznając, że mimo toczących się postępowań egzekucyjnych, spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych. Wysokość kapitału zakładowego, środków trwałych i przychodów, a także fakt dobrowolnych wpłat na zajęty rachunek bankowy, wskazywały na możliwość uiszczenia kosztów sądowych, które nie ograniczały realizacji prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia z kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach. Spółka argumentowała, że jej przychody zmalały z powodu przepisów o grach hazardowych, a wydatki znacznie przekraczają zgromadzone środki. Sąd, analizując majątek spółki (kapitał zakładowy 1 mln zł, środki trwałe ponad 865 tys. zł, przychody w 2012 r. ponad 3,2 mln zł) oraz toczące się postępowania egzekucyjne na kwotę ponad 449 tys. zł, uznał wniosek za nieuzasadniony.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 sierpnia 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2013 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za okres od marca 2010 roku do września 2012 roku; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca "A" Sp. z o.o., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi (2.000 zł), wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych, gdyż przychody Spółki znacząco zmalały w związku z wprowadzeniem przepisów o grach hazardowych. Łączna miesięczna wysokość wydatków znacznie przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Na podstawie oświadczenia majątkowego, dodatkowych wyjaśnień oraz przedłożonych dokumentów ustalono, że "A" Sp. z o.o. (KRS nr [...]) powstała na mocy umowy spółki z lipca 1998 roku. Jedynym wspólnikiem spółki jest "B" Sp. z o.o. (KRS nr [...]). Kapitał zakładowy skarżącej Spółki wynosi 1.000.000 zł. Wartość środków trwałych Wnioskodawczyni to 865.762,42 zł. W okresie 18 kwietnia 2013 do 19 lipca 2013 roku Skarżąca dokonała dwóch wpłat na własny rachunek bankowy (zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego) w łącznej wysokości 10.000 zł. Na rachunku odnotowano także wpłatę w kwocie 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W roku 2011 Spółka osiągnęła przychód w wysokości 1.588.866,49 zł i poniosła koszty uzyskania przychodu w wysokości 1.402.098,16 zł. Przychód za rok 2012 wyniósł 3.297.774,09 zł. Koszty uzyskania przychodu w roku 2012 osiągnęły poziom 3.244.849,84 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi przeciwko Skarżącej postępowanie egzekucyjne, które dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, podatku VAT oraz podatku PIT (razem 35 tytułów wykonawczych). Na dzień 16 kwietnia 2013 roku dochodzone należności wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia wynosiły 449.450,15 zł. Egzekucja została skierowana do rachunku bankowego oraz wierzytelności pieniężnych (odpisy zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego). Skarżąca oświadczyła, że egzekucja została skierowana także do ruchomości oraz udziałów Spółki. Przyznanie prawa pomocy w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych zostało oparte na konstrukcji ograniczonego uznania - prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych okazał się nieuzasadniony z następujących powodów. Skarżąca Spółka nie wykonała wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Wnioskodawczyni, wbrew nałożonemu obowiązkowi, nie przekazała wyciągu z rachunku bankowego za okres od 01 stycznia 2013 roku do 17 kwietnia 2013 roku. Podkreślić przy tym należy, że egzekucja do rachunku bankowego została skierowana w marcu 2013 roku. Zatem Wnioskodawczyni uchyliła się od wykazania obrotów na rachunku bankowym z okresu przed zastosowaniem środka egzekucyjnego. Skarżąca nie wykonała obowiązku udokumentowania faktu zastosowania środków egzekucyjnych obejmujących zajęcie ruchomości oraz udziałów w spółce. Skarżąca nie udokumentowała wysokości wyegzekwowanych kwot za okres od 01 stycznia 2012 roku. Ponadto Wnioskodawczyni nie udokumentowała wysokości przychodu oraz wysokości kosztów uzyskania przychodu za okres od 01 stycznia 2013 roku. Analiza oświadczenia majątkowego oraz przedłożonej dokumentacji nie uzasadnia objęcia Skarżącej dobrodziejstwem prawa pomocy. Wysokość kapitału zakładowego (1.000.000zł), wartość środków trwałych (865.762,42 zł) oraz wielkość przychodów Spółki (1.588.866,49 zł w 2011 roku oraz 3.297.774,09 zł w roku 2012) jednoznacznie wskazuje, że pełne koszty sądowe niniejszego postępowania (wyniosą około 3.100 zł) nie ograniczają realizacji prawa do sądu. Skarżąca nie wykazała, że stosowane środki egzekucyjne są skuteczne i w jakim zakresie ograniczają swobodne dysponowanie uzyskiwanym przychodem. Z kolei fakt stosowania środków egzekucyjnych nie jest wystarczający do przyjęcia wniosku, że Skarżąca nie jest w stanie zgromadzić środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. Wnioskodawczyni dysponuje bowiem gotowizną w wysokości znacznie przewyższającej koszt sądowe niniejszego postępowania. Tylko w lipcu 2013 roku, po złożeniu wniosku o prawo pomocy, dokonała wpłaty własnej na zajęty rachunek bankowy w kwocie 5.000 zł. Złożony do akt sprawy odpis z Krajowego Rejestru Sądowego nie zawiera żadnych wpisów ujawniających zaległości Spółki, nie wskazuje także, aby toczyło się postępowanie upadłościowe, postępowanie układowe lub postępowanie naprawcze. Natomiast dokumenty przekazane przez Skarżąca dowodzą, że niewypełnione zobowiązania Spółki stanowią około 45% wartości kapitału zakładowego, 52% wartości środków trwałych oraz zaledwie 14% wartości przychodu za 2012 rok. Z kolei porównanie wielkości kosztów sądowych z wysokością wydatków realizowanych przez Spółkę w celu uzyskania przychodu (3.244.849,84 zł w 2012 roku), uzasadnia stanowisko, że uwzględnienie żądania wniosku i zwolnienie Skarżącej od kosztów sądowych byłoby wyrażeniem aprobaty dla naruszania przez Spółkę obowiązku równoważnego traktowania swoich powinności finansowych. Podkreślić przy tym należy, że od dwóch lat faktyczny przychód Spółki przewyższa faktyczne koszty jego uzyskania (w 2011 roku o kwotę 187.768,33 zł, a w roku 2012 o kwotę 52.924,25 zł). Spółka nie wykazuje dochodu do opodatkowania, gdyż korzysta z odliczenia strat z lat ubiegłych. Niemniej na wypełnienie egzekwowanych należności skarżąca Spółka dobrowolnie przekazała jedynie 10.200 zł (środki pieniężne, które wpłynęły na zajęty rachunek bankowy). W tym stanie rzeczy logiczny i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego jest wniosek, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł, czy ewentualnych dalszych kosztów sądowych, nie przekracza możliwości płatniczych Skarżącej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §2 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło