III SA/Po 514/11

Dnia 20 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi Sz. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2007 rok. I. oddala skargę, II. przyznaje radcy prawnemu S. W., Kancelaria Radcy Prawnego, ul. [...], [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 295,20,- (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie 55,20,- (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. DECYZJĄ Z DNIA [...] SIERPNIA 2010 R., O NR [...], PREZYDENT MIASTA [...] WYMIERZYŁ H. T. PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI ZA 2007 ROK W KWOCIE 1410,00 ZŁ. W DNIU 20 WRZEŚNIA 2010 R. W/W ZŁOŻYŁ DO SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W [...] ODWOŁANIE OD POWYŻSZEJ DECYZJI. W ODWOŁANIU PODNIÓSŁ, IŻ WNOSI O UCHYLENIE ZASKARŻONEJ DECYZJI I PRAWIDŁOWE OKREŚLENIE PODATNIKA, BOWIEM NA MOCY DECYZJI PREZYDENTA MIASTA [...] NAZYWA SIĘ OBECNIE SZ. E., A NIE H. T. W ODWOŁANIU WNIÓSŁ TAKŻE O UMORZENIE PODATKU Z POWODU TRUDNEJ SYTUACJI MATERIALNEJ, ALBO O ROZŁOŻENIE GO NA RATY. UWZGLĘDNIAJĄC ODWOŁANIE PREZYDENT MIASTA [...] DECYZJĄ Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2010 R., O NR [...] NA PODSTAWIE ART. 207 I 210 W ZW. Z ART. 226 ORDYNACJI PODATKOWEJ ZMIENIŁ WŁASNĄ DECYZJĘ Z DNIA [...] SIERPNIA 2010 ROKU POPRZEZ ZMIANĘ IMIENIA I NAZWISKA STRONY. W UZASADNIENIU ORGAN WYJAŚNIŁ, IŻ ORGAN ŹLE OKREŚLIŁ PODATNIKA, GDYŻ DECYZJĄ PREZYDENTA MIASTA [...] H. T. ZMIENIŁ NAZWISKO. PRZYTACZAJĄC TREŚĆ ART. 226 ORDYNACJI PODATKOWEJ ORGAN PRZYJĄŁ, IŻ SKORO WYDAŁ DECYZJĘ I UZNAŁ, ŻE ODWOŁANIE WNIESIONE PRZEZ STRONĘ ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE W CAŁOŚCI TO BYŁ UPRAWNIONY WYDAĆ NOWĄ, KTÓRĄ ZMIENIŁ ZASKARŻONĄ DECYZJĘ. TAKŻE OD TEJ DECYZJI SZ. E. WNIÓSŁ ODWOŁANIE, W KTÓRYM WNIÓSŁ O JEJ UCHYLENIE I UMORZENIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI Z POWODU TRUDNEJ SYTUACJI MATERIALNEJ ALBO ROZŁOŻENIE PODATKU NA RATY. DECYZJĄ Z DNIA [...] KWIETNIA 2011 R., O NR [...] SAMORZĄDOWE KOLEGIUM ODWOŁAWCZE UTRZYMAŁO W MOCY DECYZJĘ PREZYDENTA MIASTA [...]. W UZASADNIENIU WSKAZANO, IŻ ORGAN PODATKOWY I INSTANCJI UWZGLĘDNIAJĄC ODWOŁANIE W TRYBIE SAMOKONTROLI ZASADNIE DECYZJĄ Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2010 ZMIENIŁ DECYZJĘ WYMIAROWĄ POPRZEZ WSKAZANIE AKTUALNEGO IMIENIA I NAZWISKA ZOBOWIĄZANEGO. PONADTO ZAWARTY JUŻ W ODWOŁANIU Z DNIA 20 WRZEŚNIA 2010 R. WNIOSEK O UMORZENIE LUB ROZŁOŻENIE NA RATY KWOTY PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI ZOSTAŁ ZAŁATWIONY ODRĘBNĄ DECYZJĘ UMARZAJĄCĄ POSTĘPOWANIE. ORGAN ZAUWAŻYŁ, IŻ PISMO STRONY Z DNIA 20 WRZEŚNIA 2010 R. NIE MIAŁO JEDNORODNEGO CHARAKTERU, ALE OBEJMOWAŁO DWIE RÓŻNE CZYNNOŚCI TJ. WNIESIENIE ODWOŁANIA I ZŁOŻENIE WNIOSKU O ULGI PODATKOWE. SĄ TO DWIE ODRĘBNE SPRAWY ADMINISTRACYJNE ROZPATRYWANE W OPARCIU O RÓŻNE PODSTAWY PRAWNE. PONADTO WARUNKIEM ORZEKANIA W SPRAWIE ULG JEST UPRZEDNIE POWSTANIE ZOBOWIĄZANIA I W PRZYPADKU UMORZENIA – PRZEKSZTAŁCENIE ZOBOWIĄZANIA W ZALEGŁOŚĆ. NIE MOŻE BYĆ MOWY O UDZIELANIU ULG PRZED OSTATECZNYM ZAKOŃCZENIEM POSTĘPOWANIA. SKARŻĄCY SKORZYSTAŁ Z PRAWA WNIESIENIA SKARGI DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W POZNANIU. W SKARDZE WNIÓSŁ O UCHYLENIE ZASKARŻONEJ DECYZJI, GDYŻ ZDANIEM SKARŻĄCEGO ORGAN ROZPOZNAWAŁ DWA WNIOSKI W RAMACH JEDNEJ DECYZJI. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ ORGAN PODTRZYMAŁ STANOWISKO ZAWARTE W ZASKARŻONEJ DECYZJI. W DNIU ROZPRAWY PEŁNOMOCNIK SZ. E. ZŁOŻYŁ PISMO PROCESOWE, W KTÓRYM WNIÓSŁ O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI ZASKARŻONEJ DECYZJI ORAZ POPRZEDZAJĄCEJ JĄ DECYZJI PREZYDENTA MIASTA [...] Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2010 R. PODNIÓSŁ, IŻ ZASKARŻONE DECYZJE NIE ROZSTRZYGAJĄ O CAŁOŚCI SPRAWY, BOWIEM PREZYDENT MIASTA [...] NIE WYJAŚNIŁ PRZYCZYN NIEROZPOZNANIA WNIOSKU SKARŻĄCEGO. STĄD DECYZJA WYDANA ZOSTAŁA Z NARUSZENIEM ART. 207 § 2 ORDYNACJI PODATKOWEJ. PONADTO JEŻELI ORGAN PODATKOWY WYDAJĄC DECYZJĘ W OPARCIU O TREŚĆ ART. 226 ORDYNACJI PODATKOWEJ DOSZEDŁ DO WNIOSKU, ŻE MÓGŁBY WPRAWDZIE ZMIENIĆ SWOJĄ DECYZJĘ, JEDNAKŻE W ZAKRESIE NIEPOKRYWAJĄCYM SIĘ W CAŁOŚCI Z ŻĄDANIEM STRONY, NIE BĘDZIE MÓGŁ DOKONAĆ WERYFIKACJI WŁASNEJ DECYZJI, LECZ BĘDZIE ZOBOWIĄZANY DO PRZEKAZANIA ODWOŁANIA ORGANOWI ODWOŁAWCZEMU. DODATKOWO PEŁNOMOCNIK PODNIÓSŁ, IŻ UWZGLĘDNIONO TYLKO JEDEN Z ZARZUTÓW SKARŻĄCEGO, A MIANOWICIE DOTYCZĄCY ZMIANY IMIENIA I NAZWISKA, POMINIĘTO NATOMIAST KWESTIĘ NIE ZGADZANIA SIĘ PŁATNIKA NA TERMIN PŁATNOŚCI RAT PODATKU. OSTATECZNIE W OCENIE PEŁNOMOCNIKA DOSZŁO DO RAŻĄCEGO NARUSZENIA PRAWA Z UWAGI NA SPRZECZNOŚĆ POMIĘDZY TREŚCIĄ PRZEPISU A ROZSTRZYGNIĘCIEM OBJĘTYM DECYZJĄ. NA ROZPRAWIE PEŁNOMOCNIK SZ. E. WYRAZIŁ POGLĄD, IŻ ROZSTRZYGNIECIE W SPRAWIE ULG W SPŁACIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI WINNO ZOSTAĆ ZAWARTE W DECYZJI PREZYDENTA MIASTA [...]. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE. ZGODNIE Z TREŚCIĄ ART. 1 § 2 USTAWY Z DNIA 25 LIPCA 2002 R. – PRAWO O USTROJU SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH (DZ. U. NR 153, POZ. 1269 ZE ZM.), SĄDY ADMINISTRACYJNE SPRAWUJĄ W ZAKRESIE SWOJEJ WŁAŚCIWOŚCI WYMIAR SPRAWIEDLIWOŚCI POPRZEZ KONTROLĘ LEGALNOŚCI ZASKARŻONYCH AKTÓW PRAWNYCH. KONTROLUJĄC LEGALNOŚĆ ZASKARŻONEJ DECYZJI SKŁAD ORZEKAJĄCY UZNAŁ, IŻ W TOKU POSTĘPOWANIA ORGANY NIE DOPUŚCIŁY SIĘ NARUSZENIA PRAWA, A W KONSEKWENCJI STWIERDZIŁ, IŻ SKARGA NIE ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE. JAK WYNIKA Z ZEBRANEGO MATERIAŁU DOWODOWEGO DECYZJA ORGANU I INSTANCJI WYDANA ZOSTAŁA W TRYBIE ART. 226 § 1 USTAWY Z DNIA 29 SIERPNIA 1997 R. – ORDYNACJA PODATKOWA (TEKST JEDNOLITY DZ. U. NR 8 Z 2005 R., POZ. 60 ZE ZM.). PRZEPIS TEN STANOWI, IŻ JEŻELI ORGAN PODATKOWY, KTÓRY WYDAŁ DECYZJĘ UZNA, ŻE ODWOŁANIE WNIESIONE PRZEZ STRONĘ ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE W CAŁOŚCI, WYDA NOWĄ DECYZJĘ, KTÓRĄ UCHYLI LUB ZMIENI ZASKARŻONĄ DECYZJĘ. W RAMACH SAMOKONTROLI ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI MOŻE PONOWNIE ROZPOZNAĆ I ROZSTRZYGNĄĆ TYLKO TĘ SPRAWĘ, KTÓRA ZOSTAŁA ROZSTRZYGNIĘTA ZASKARŻONĄ DECYZJĄ. PREZYDENT MIASTA [...] W OPARCIU O TEN PRZEPIS ZMIENIŁ DECYZJĘ WŁASNĄ Z DNIA [...] SIERPNIA 2010 R. W SPRAWIE WYMIARU PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI ZA ROK 2007. TO DECYZJĄ Z DNIA [...] SIERPNIA 2010 R. SKONKRETYZOWAŁ ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE, CZYLI UJAWNIŁ PODMIOT I KWOTĘ ZOBOWIĄZANIA, A ZARZUTY STRONY W ZAKRESIE TEJŻE DECYZJI DOTYCZYŁY WYŁĄCZNIE WADLIWOŚCI IMIENIA I NAZWISKA ZOBOWIĄZANEGO, PRZY CZYM ISTOTA TEGO ZARZUTU MOGŁA PROWADZIĆ JEDYNIE DO ZMIANY DECYZJI. ZMIANA DECYZJI BYŁA CAŁOŚCIOWA, A NIE CZĘŚCIOWA I NIE POGARSZAŁA SYTUACJI STRONY ODWOŁUJĄCEJ SIĘ. ORGAN NIE PRZEPROWADZAŁ RÓWNIEŻ W ŻADNYM RAZIE POSTĘPOWANIA WYJAŚNIAJĄCEGO, A JEDYNIE DOKONAŁ WŁAŚCIWEJ ANALIZY ŻĄDANIA STRONY. SKORO STRONA W TERMINIE ODWOŁANIA ZŁOŻYŁA KONKRETNE ZARZUTY W ODNIESIENIU DO KONKRETNEJ DECYZJI – TO TA CZĘŚĆ ODWOŁANIA DOTYCZY W CAŁOŚCI SPRAWY W GRANICACH ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA, CZYLI ŻĄDANIA PRZEPROWADZENIA POSTĘPOWANIA ODWOŁAWCZEGO. ORGAN NIE MÓGŁ WIĘC WYJŚĆ POZA ZAKRES TEGO ŻĄDANIA I JEDNOCZEŚNIE PROWADZIĆ POSTĘPOWANIA PODATKOWEGO NA SKUTEK WNIOSKU O ULGI W SPŁACIE. SĄ TO BOWIEM DWA ODRĘBNE POSTĘPOWANIA, INNE SĄ CELE I PRZESŁANKI PODEJMOWANYCH W ICH RAMACH ROZSTRZYGNIĘĆ. RACJĘ MA ORGAN II INSTANCJI TWIERDZĄC, IŻ NIE MOŻE BYĆ MOWY O UDZIELANIU ULG PRZED OSTATECZNYM ZAKOŃCZENIEM POSTĘPOWANIA WYMIAROWEGO, BOWIEM INSTYTUCJA UMORZENIA CZY TEŻ ROZŁOŻENIA NA RATY MA ZASTOSOWANIE JEDYNIE WTEDY, GDY NIE JEST SPORNA ZASADNOŚĆ WYMIARU PODATKU. WNIOSEK O UMORZENIE ZALEGŁOŚCI, CZY TEŻ JEJ ROZŁOŻENIE NA RATY NIE MÓGŁ WIĘC DOTYCZYĆ W ŻADNYM RAZIE DOPIERO CO SKONKRETYZOWANEGO ZOBOWIĄZANIA, CZYLI DOPIERO POWSTAŁEJ, A NIE PRZYSZŁEJ ZALEGŁOŚCI PODATKOWEJ, NIE MÓGŁ WIĘC DOTYCZYĆ SPRAWY WYMIARU PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI. TYM SAMYM ZASADNIE ORGAN W RAMACH AUTOKONTROLI, NA PODSTAWIE ART. 226 ORDYNACJI PODATKOWEJ PONOWNIE ROZPATRZYŁ I ROZSTRZYGAŁ TYLKO TĘ SPRAWĘ, KTÓRA ZOSTAŁA ROZSTRZYGNIĘTA ZASKARŻONĄ DECYZJĄ, A PONIEWAŻ NIESPORNĄ BYŁA KWESTIA WŁAŚCIWEGO OKREŚLENIA IMIENIA I NAZWISKA ZOBOWIĄZANEGO – ODWOŁANIE W CAŁOŚCI ZASŁUGIWAŁO NA UWZGLĘDNIENIE. BO TYLKO TA KWESTIA BYŁA JEDYNYM ZARZUTEM ODWOŁANIA POD ADRESEM DECYZJI PREZYDENTA MIASTA [...]. ORGAN DOKONAŁ WIĘC ZMIANY WŁASNEJ DECYZJI W ZAKRESIE W CAŁOŚCI POKRYWAJĄCYM SIĘ Z ŻĄDANIEM STRONY DOTYCZĄCYM TEJ DECYZJI. WBREW TWIERDZENIU PEŁNOMOCNIKA PODATNIKA – STRONA NIE KWESTIONOWAŁA TERMINU PŁATNOŚCI, ALE KONSEKWENTNIE SKŁADAŁA WNIOSEK O UDZIELENIE ULGI W SPŁACIE W ROZUMIENIU ART. 67A ORDYNACJI PODATKOWEJ. NIE MÓGŁ WIĘC TO BYĆ JAK TWIERDZI PEŁNOMOCNIK DRUGI ZARZUT ODWOŁANIA, ALE ODRĘBNE ŻĄDANIE PODATNIKA. WYRAŹNIE ZOSTAŁO ONO DOPRECYZOWANE W ODWOŁANIU Z DNIA 16 LISTOPADA 2010 ROKU, W KTÓRYM JEDNOZNACZNIE SKARŻĄCY WNOSI O UMORZENIE PODATKU LUB ROZŁOŻENIE GO NA RATY POWOŁUJĄC SIĘ NA SWOJĄ TRUDNĄ SYTUACJĘ MATERIALNĄ, W ŻADEN SPOSÓB NIE KWESTIONUJĄC JEGO WYSOKOŚCI CZY ZASADNOŚCI. SŁUSZNIE WIĘC ORGANY PRZEPROWADZIŁY W TYM ZAKRESIE ODRĘBNE POSTĘPOWANIE. PODKREŚLIĆ NALEŻY, IŻ USTAWODAWCA W ORDYNACJI PODATKOWEJ WPROWADZIŁ DWIE ODRĘBNE PROCEDURY PODATKOWE: PIERWSZĄ ODNOSZĄCĄ SIĘ DO OKREŚLANIA ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH (ART. 21 § 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ) ORAZ DRUGĄ W SPRAWIE ULGI W SPŁACIE ZOBOWIĄZAŃ PODATKOWYCH (ART. 67A § 1 I NAST.). PROCEDURY TE OBOWIĄZUJĄ NIEZALEŻNIE JEDNA OD DRUGIEJ I SĄ TO AUTONOMICZNE WZGLĘDEM SIEBIE POSTĘPOWANIA PODATKOWE. ZASADNIE ORGANY WIĘC OSOBNO ROZPATRYWAŁY SKŁADANE PRZEZ SZ. E. WNIOSKI O UDZIELENIE ULG. WPRAWDZIE SŁUSZNIE PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCEGO PODNOSI, IŻ ORGAN I INSTANCJI NIE WYJAŚNIŁ PRZYCZYN NIEROZPOZNANIA WNIOSKU SKARŻĄCEGO W CZĘŚCI DOT. UMORZENIA PODATKU BĄDŹ ROZŁOŻENIA GO NA RATY, POWINIEN BOWIEM DOŁOŻYĆ STARANNOŚCI W PRZEKONANIU STRONY CO DO BIEGU WNIOSKU O ULGI W SPŁACIE. NIEMNIEJ JAKKOLWIEK STANOWI TO NARUSZENIE ART. 210 § 4 W ZW. Z ART. 121 § 2 ORDYNACJI PODATKOWEJ NIE MIAŁO ONO ISTOTNEGO WPŁYWU NA WYNIK SPRAWY, A TYLKO TAKIE UCHYBIENIE SKUTKOWAŁOBY UCHYLENIEM ZASKARŻONEGO ORZECZENIA. Z UWAGI BOWIEM NA NIESPORNY FAKT ZMIANY IMIENIA I NAZWISKA INNE ORZECZENIE ZAPAŚĆ NIE MOGŁO. UWZGLĘDNIAJĄC POWYŻSZE, SĄD NA PODSTAWIE ART. 151 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. – PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ. U. NR 153, POZ. 1270 ZE ZM.) ORZEKŁ O ODDALENIU SKARGI, A O KOSZTACH NA PODSTAWIE ART. 250 TEJŻE USTAWY.