III SA/Po 517/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-03

Skład orzekający: Sebastian Michalski – referendarz sądowy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie wykazuje rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz nie udokumentuje zdolności płatniczej, a jego oświadczenia budzą uzasadnione wątpliwości?
Ratio decidendi
Prawo pomocy przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, który nie przedstawił aktualnej i rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz rodzinnej, a jego oświadczenia budzą wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością, nie może uzyskać prawa pomocy. Obowiązkiem jest udokumentowanie źródeł i wysokości przychodów oraz zdolności płatniczej.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu dotyczącym zażalenia na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wnioskodawca nie wskazał źródła ani wysokości przychodu, twierdząc, że jest zadłużony, bezdomny i utrzymuje się z żebractwa. Organ wezwał go do uzupełnienia oświadczenia majątkowego i przedstawienia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, jednak wnioskodawca nie wykonał tych obowiązków, podając sprzeczne informacje o prowadzonej działalności gospodarczej i posiadanych nieruchomościach.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 03 września 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 03 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy z wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu Skarżący nie wskazał ani źródła przychodu, ani wysokości przychodu. W uzasadnieniu wniosku podał, że "jest zadłużony, bezdomny i utrzymuje się z żebractwa". Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy budziło wątpliwości w świetle okoliczności znanych z urzędu. Do dnia wydania orzeczenia w Wydziale III tutejszego Sądu rozpoznano już ponad dziewięćdziesiąt wniosków o prawo pomocy złożonych przez Skarżącego. Posiadane informacje wskazują, że Wnioskodawca nieprzerwanie zgłasza do systemu dopłat rolnych grunty o łącznej powierzchni ponad 100ha. Z kolei przeszukanie internetowych baz danych ujawnia, że Skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w "A" Sp. z o.o. W maju 2012 roku Wnioskodawca zbył na rzecz M. P. (brat) udziały w tej Spółce o łącznej wartości 100.000 zł. Skarżący jest także osobą reprezentującą podmiot gospodarczy "B" Sp. z o.o. w organizacji (skargi wniesione do tutejszego Sądu i zarejestrowane pod sygn. akt III SA/Po 516/13, I SA/Po 498/13 oraz I SA/Po 499/13). Pismem z dnia 13 sierpnia 2013 roku zobowiązano Wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: - udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2011, 2012 i 2013 rok, - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 stycznia 2013 roku, - określenie rozmiaru prowadzonej działalności rolniczej, udokumentowanie wielkości przychodu ze sprzedanych płodów rolnych oraz udokumentowanie kosztów prowadzenia działalności rolniczej, - udokumentowanie średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - udokumentowanie źródła pochodzenia środków przeznaczonych na kapitał zakładowy spółki "A" Sp. z o.o., - udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu zajmowania stanowiska prezesa spółki "A" Sp. z o.o., - przedłożenie odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki "A" Sp. z o.o. (o wartości 100.000zł) na rzecz M. P. (brat), - wskazanie udziałowców oraz udokumentowanie wysokości i źródła pochodzenia kapitału zakładowego "B" Sp. z o.o. w organizacji, - udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu reprezentacji "B" Sp. z o.o. w organizacji, - wskazanie czyją stanowią własność oraz podanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami: [...] (adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), [...] (adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), [...] (adres siedziby spółki "A" Sp. z o.o.), [...] (główna siedziba i miejsce wykonywania działalności gospodarczej w okresie od 13.01.2011 r. do 08.09.2011 r.) oraz nieruchomości położonej pod adresem [...] (siedziba "B" Sp. z o.o. w organizacji), - przedłożenie szczegółowego opisu nieruchomości znajdujących się pod w/w adresami (proszę określić rodzaj zabudowy tych nieruchomości oraz sposób ich zagospodarowania), - wykazanie czy przeciwko Wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne; udokumentowanie aktualnie egzekwowanych należności (przedłożenia protokołów z ostatnio dokonanych czynności egzekucyjnych), rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2013 roku. W piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 roku Skarżący poinformował, że "dane w bazach internetowych są niezgodne z rzeczywistością i nie mogą stanowić dowodu, bo nie zostały podpisane". Wnioskodawca nie wykonał nałożonych na niego obowiązków. Oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów. Jednocześnie Skarżący wyjaśnił, że postępowania egzekucyjne umorzono, a dokumenty zostały zagubione. Oświadczył także, że kilka lat temu był dzierżawcą nieruchomości położonej pod adresem [...] (właścicielem jest Agencja Nieruchomości Rolnych). Był także dzierżawcą nieruchomości pod adresem [...]. Nieruchomość pod adresem [...] jest własnością "B" Sp. z o.o. w organizacji. Lokal pod adresem [...] wynajmowała "A" Sp. z o.o. Skarżący wyjaśnił, że nigdy nie prowadził działalności gospodarczej pod adresem [...] Wnioskodawca potwierdził, że reprezentuje "B" Sp. z o.o. w organizacji oraz oświadczył, ze posiada udziały w tym podmiocie w wysokości 90 zł. Zaznaczył przy tym, że "B" Sp. z o.o. w organizacji nie została jeszcze wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego oraz nie nadano jej Numeru Identyfikacji Podatkowej. Z tej przyczyny Spółka nie może prowadzić żadnej działalności; nie przynosi dochodów, lecz same straty. Wnioskodawca podtrzymał oświadczenie, że jest bezdomny i samotny. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Skarżący, pomimo wyczerpania trybu z art. 255 p.p.s.a., nie złożył oświadczenia majątkowego na podstawie, którego można ustalić sytuację majątkową i rodzinną oraz zdolności płatnicze strony postępowania. Nieznane pozostają źródło i wysokość osiąganych przychodów (nie można zidentyfikować źródła finansowania kosztów utrzymania koniecznego strony). Podstawą rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy nie mogą być zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej, które budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Obowiązkiem podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie aktualnej i rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz rodzinnej, tak aby możliwe było przeprowadzenie oceny zdolności płatniczych w zakresie uiszczenia kosztów postępowania. Oświadczenie majątkowe Skarżącego budziło i nadal budzi wątpliwość. Wnioskodawca nieprzerwanie od 2004 do 2012 roku ubiega się o dopłaty do produkcji rolnej. Sprawy przeciwko Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ze skargi spółki "A" Sp. z o.o. toczyły się także przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie (Spółkę reprezentował Wnioskodawca, a sprawy zostały zarejestrowane pod sygn. akt III SA/Lu 41-44/11). Z kolei w dniu 29 marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła skarga podmiotu "B" Sp. z o.o. w organizacji, którą reprezentuje R. P. "B" Sp. z o.o. w organizacji prowadzi spory sądowoadministracyjne także z Dyrektorem Izby Skarbowej w [...] (sygn. akt I SA/Po 498-499/13) oraz z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 1130/13 oraz V SA/Wa 1239/13). Oświadczenia Skarżącego co do bezdomność, samotności, niewypłacalność oraz utrzymywania się z żebractwa nie korespondują w szczególności z ubieganiem się o dopłaty rolnicze, działaniami podejmowanym w zakresie tworzenia i reprezentowania kolejnych podmiotów gospodarczy oraz posiadaniem i zbyciem udziałów w "A" Sp. z o.o. na rzecz brata (Monitor Sądowy i Gospodarczy z [...] r. nr [...], poz. [...]). Fakt, że Skarżący został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalny (podstawą wpisu było orzeczenie Sądu Rejonowego w [...] zobowiązujące dłużnika do wyjawienia majątku) informuje jedynie o tym, że wierzyciele osoby wpisanej do RDN nie znają majątku, z którego można skutecznie przeprowadzić egzekucję. Skarżący nie udokumentował twierdzeń o wysokości własnego zadłużenia, nie ujawnił rzeczywistych przyczyn powstania zadłużenia, nie wskazał zastosowanych środków egzekucyjnych oraz nie udokumentował wysokości kwot wyegzekwowanych od początku 2013 roku. Podkreślić przy tym należy, że wpis do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych został dokonany w dniu 27 września 2011 roku (porównaj postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2013 roku sygn. akt III SA/Po 1114/12), natomiast zbycie przez Skarżącego na rzecz brata udziałów w "A" Sp. z o.o. o łącznej wartości 100.000 zł zostało ujawnione w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w dniu 23 maja 2012 roku. Skarżący każdorazowo, w zależności od potrzeb konkretnego postępowania, przedstawia stan faktyczny sprawy w sposób, który ma przynieś mu oczekiwane rozstrzygnięcie. Na potrzeby sprawy o wymeldowanie (uzasadnienie wyroku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt IV SA/Po 907/09) Skarżący utrzymywał, że nigdy dobrowolnie nie opuścił miejsca stałego zamieszkania w miejscowości [...], gdzie posiada gospodarstwo rolne o pow. 9,53 ha wraz z budynkami. Skarżący powoływał się także na wyrok sądu powszechnego, wedle którego orzeczone miało zostać przywrócenie posiadania gospodarstwa rolnego. W sprawach o dopłaty Wnioskodawca powołuje, że użytkuje rolniczo grunty o pow. około 100ha. W kontekście takich ustaleń, dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej prawa pomocy konieczne okazało się ustalenie sytuacji majątkowej Wnioskodawcy za pomocą dowodów z dokumentów. Zasłanianie się niewiedzą, brakiem dokumentów, czy też wybiórcze przedstawianie jedynie informacji przemawiających za przyznaniem prawa pomocy, należy traktować jako równoważne z brakiem wyjawienia rzeczywistej sytuacji majątkowej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło