III SA/Po 517/13

Dnia 23 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy z wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r. Sąd odrzucił skargę R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy z wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012. Wnioskiem z dnia 30 lipca 2013 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że jest samotny, bezdomny, zadłużony i utrzymuje się z żebractwa. W konsekwencji nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca nie wskazał jednak źródeł przychodów ani ich wysokości, ponadto nie ujawnił kosztów utrzymania ani źródeł finansowania tych kosztów. Posiadane z urzędu informacje wskazują, że R.P. nieprzerwanie zgłasza do systemu dopłat rolnych grunty o łącznej powierzchni ponad 100ha. Z informacji zamieszczonych w internecie wynika, ze skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w Spółce A. W maju 2012 roku zbył na rzecz M.P. (brat) udziały w tej Spółce o łącznej wartości 100.000 zł. Skarżący jest także osobą reprezentującą podmiot gospodarczy Spółki B (skargi wniesione do tutejszego Sądu i zarejestrowane pod sygn. akt III SA/Po 516/13, I SA/Po 498/13 oraz I SA/Po 499/13). Pismem z dnia 13 sierpnia 2013 roku R.P. został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2011, 2012 i 2013 rok, przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 stycznia 2013 roku, określenie rozmiaru prowadzonej działalności rolniczej, udokumentowanie wielkości przychodu ze sprzedanych płodów rolnych oraz udokumentowanie kosztów prowadzenia działalności rolniczej, udokumentowanie średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, udokumentowanie źródła pochodzenia środków przeznaczonych na kapitał zakładowy spółki A., udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu zajmowania stanowiska prezesa spółki A, przedłożenie odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki A (o wartości 100.000zł) na rzecz M.P. (brat), wskazanie udziałowców oraz udokumentowanie wysokości i źródła pochodzenia kapitału zakładowego Spółki B, udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu reprezentacji spółki B, wskazanie czyją stanowią własność oraz podanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami: [...] (adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), [...] (adres dla doręczeń w sprawach o sygn. akt III SA/Po 621-622/09 i adres siedliska gospodarstwa rolnego), [...] (adres siedziby spółki A), [...] (główna siedziba i miejsce wykonywania działalności gospodarczej w okresie od 13.01.2011 r. do 08.09.2011 r.) oraz nieruchomości położonej pod adresem [...] (siedziba Spółki B), przedłożenie szczegółowego opisu nieruchomości znajdujących się pod w/w adresami (proszę określić rodzaj zabudowy tych nieruchomości oraz sposób ich zagospodarowania), wykazanie czy przeciwko Wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne; udokumentowanie aktualnie egzekwowanych należności (przedłożenia protokołów z ostatnio dokonanych czynności egzekucyjnych), rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2013 roku. Postanowieniem z dnia 3 września 2013r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Zdaniem referendarza oświadczenie majątkowe R. P. było niepełne i budziło wątpliwości. Natomiast na wezwanie do uzupełniania informacji dotyczących sytuacji wnioskodawcy nie przedłożył on żadnych dokumentów i informacji objętych wezwaniem. Taka sytuacja uniemożliwiła przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. R.P. wniósł w terminie sprzeciw. Skutkiem sprzeciwu wniesionego przez stronę jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy może być stosowana jedynie wobec takich osób, które rzeczywiście pozbawione są środków umożliwiających pełne pokrycie tych kosztów. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Dane te w istocie nie pozwalały na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte w formularzu nie odpowiadało wymogom przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego nie zawierał pełnej informacji umożliwiającej ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Z tych też powodów wnioskodawca został wezwany o uzupełnienie danych zwartych w formularzu poprzez podanie szczegółowych informacji i udokumentowanie swojej sytuacji materialnej i finansowej, a sposób uzupełnienia wniosku został wyczerpująco określony w wezwaniu doręczonym skarżącemu w dniu 20 sierpnia 2013 roku (k. 29). W piśmie z dnia 27 sierpnia 2013 r., skarżący uznał, że dane internetowe są niezgodne z rzeczywistością i nie stanowią dowodu gdyż nie zostały przez niego podpisane. Potwierdził natomiast, że reprezentuje spółkę B. Skarżący wyjaśnił, że nie mógł przedstawić dokumentów objętych wezwaniem, gdyż ich nie posiada, a dodatkowo egzekucja prowadzona przeciwko niemu okazała się bezskuteczna, gdyż nie jest on właścicielem żadnych z nieruchomości objętych wezwaniem. Podtrzymał również stwierdzenie, że jest osobą samotną i bezdomną. Samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie udokumentował rodzaju oraz źródeł przychodu za lata 2011-2013, ani nie ujawnił przyczyn powstania oraz wysokości deklarowanego zadłużenia. Nie wskazał również zastosowanych środków egzekucyjnych i wysokości wyegzekwowanych kwot. Wszystko to pomimo, że na wnioskodawcy ciążył obowiązek uzasadnienia podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż złożone przez skarżącego oświadczenia jako niepełne i budzące wątpliwości w świetle informacji znanych Sądowi z uniemożliwiają jednoznaczną ocenę, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., tzn. że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.