III SA/Po 519/13

Dnia 30 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R P na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P z dnia .... 2013 r. nr .... w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę R P na postanowieniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w P z dnia ... 2013 r., nr ... , w sprawie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy. Pismem nadanym dnia 1 lipca 2013 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu wskazał, iż jest osobą zadłużoną, bezdomną oraz nie posiada dochodu. Zarządzeniem z dnia 12 sierpnia 2013 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, poprzez przedłożenie szeregu wymienionych w wezwaniu dokumentów odnoszących się do jego sytuacji finansowej i majątkowej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów. Ponadto wyjaśnił, iż nie posiada żadnego majątku i nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 3 września 2013 roku referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W piśmie procesowym z dnia 23 września 2013 r., stanowiącym sprzeciw od powyższego postanowienia, skarżący podkreślił, że złożył pełne oświadczenie o swojej tragicznej sytuacji majątkowej i osobistej, co świadczy o tym, iż nie jest on w stanie ponieść opłat sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Należy zaznaczyć, że powołane wyżej unormowanie winno być odczytywane w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ponoszenia kosztów zastępstwa procesowego stanowi wyjątek od reguły wykonania przez stronę tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, ani wysokości przychodu, ani kosztów utrzymania koniecznego. Wyjaśnienia strony nie pozwalają na zidentyfikowanie źródła finansowania koniecznych kosztów utrzymania i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W konsekwencji przekazane informacje nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania. W tym miejscu trzeba dodać, że warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej, albowiem nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.