III SA/Po 519/17

Dnia 17 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Uzasadnienie. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]r. działając na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907); dalej: u.t.d., nałożył na X karę pieniężną w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdził naruszenia prawa polegające na: - nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi ( lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. ) W uzasadnieniu wskazano, że kontroli spornego pojazdu dokonano na autostradzie [...] w dniu [...]r. Pojazdem kierował Y będący w załodze z A. W urządzeniu rejestrującym ( tachografie ) w slocie nr [...] znajdowała się karta kierowcy Y, która została włożona dopiero o godz. [...] – na stacji paliwowej na [...] i tym samym kierowca ten nie rejestrował swojej aktywności od wyjazdu z bazy firmy z miejscowości . [...] W slocie nr [...] nie było karty kierowcy A przebywającego w kabinie pojazdu, nie rejestrował on wobec tego swojej aktywności od stacji paliwowej na [...]od godz. [...]do momentu rozpoczęcia kontroli. W odwołaniu od decyzji strona podniosła, że zapewnia w przedsiębiorstwie właściwą organizację pracy i nie stosuje niedozwolonych składników wynagrodzenia kierowców. Do stwierdzonego naruszenia doszło na skutek okoliczności, których strona nie mogła przewidzieć. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m. in., że organ I instancji prawidłowo stwierdził naruszenia prawa opisane szczegółowo w uzasadnieniu swojej decyzji. Dokonał on wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, który został również prawidłowo oceniony w ramach zasady swobodnej oceny dowodów. Organ I instancji stwierdził zasadnie, że strona ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie przepisów. W ocenie organu II instancji w sprawie nie miał zastosowania art. 92 c u.t.d., albowiem strona nie wykazała dowodowo, że nie miała wpływu na stwierdzone naruszenia i nie nastąpiły one na skutek okoliczności, których nie można było przewidzieć. Strona winna tak planować pracę przedsiębiorstwa by kierowca był w stanie wykonać swoje zadania przewozowe przestrzegając obowiązujących norm pracy. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu i domagając się uchylenia decyzji II instancji i umorzenia postepowania zarzuciła: 1. naruszenie art. 6, 7, 77, 80 i 107 kpa poprzez dokonanie błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy 2. naruszenie art. 92 b i art. 92 c u.t.d. poprzez ustalenie błędnej odpowiedzialności za naruszenia, na które strona nie miała wpływu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje : Skarga jest bezzasadna, albowiem wydane w sprawie decyzje organów II i I instancji nie naruszały przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. Kontroli spornego pojazdu dokonano na autostradzie [...] w dniu [...] r. Pojazdem kierował Y będący w załodze z A. W urządzeniu rejestrującym ( tachografie ) w slocie nr [...] znajdowała się karta kierowcy Y, która została włożona dopiero o godz. [...] – na stacji paliwowej na [...] i tym samym kierowca ten nie rejestrował swojej aktywności od wyjazdu z bazy firmy z miejscowości [...]. W slocie nr [...] nie było karty kierowcy A przebywającego w kabinie pojazdu, nie rejestrował on wobec tego swojej aktywności od stacji paliwowej na[...] od godz. [...]do momentu rozpoczęcia kontroli. Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie stwierdziły, że doszło do naruszenia prawa polegającego na: - nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi ( lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. ). W ocenie Sądu organy zasadnie odmówiły zastosowania przepisu art. 92 b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 u.t.d. Zgodnie z przepisem art. 92 b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Przepis art. 92 c ust. 1 u.t.d. wskazuje natomiast okoliczności egzoneracyjne, które stanowią podstawę dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisu ustawy o transporcie drogowym lub odpowiedniego przepisu prawa unijnego, jednakże nie określa bliżej ich charakteru prawnego. Utrwalony jest w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że w pierwszej kolejności okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, mimo dołożenia należytej staranności. Za okoliczność egzoneracyjną uznawana jest również wyłączna wina osoby trzeciej, za której działania osoba naruszająca prawo nie ponosi odpowiedzialności. Istotną przesłanką dla uwolnienia się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za delikt administracyjny, jest wykazanie należytej staranności, a w szczególności wywiedzenie, iż pomimo takiego wzorca postępowania zdarzenia będącego przyczyną naruszenia prawa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec. O ile w stosunkach danego rodzaju, przepis prawa administracyjnego nie określa konkretnych działań, jakie powinien podjąć przedsiębiorca w ramach swojej działalności, należałoby odwołać się do kryteriów należytej staranności wypracowanych na gruncie prawa cywilnego, mając w szczególności na uwadze zawodowy charakter działalności przedsiębiorcy (art. 355 § 2 k.c.). Staranność można określić zespołem pozytywnych cech, jak przykładowo: pilność, sumienność, rozsądek, ostrożność, zapobiegliwość, dbałość o osiągnięcie zamierzonego celu, przezorność, rozwaga (por. A. Rzetecka-Gil, komentarz do art. 355; LEX/el 2011). Miernik należytej staranności ma charakter obiektywny (abstrakcyjny). Dlatego zachowanie przedsiębiorcy powinno być oceniane przy uwzględnieniu cech danego rodzaju działalności gospodarczej, nie zaś pod kątem indywidualnych cech danego przedsiębiorcy. Wykroczenie przeciwko wymogowi należytej staranności, jeżeli prowadzi to do naruszenia prawa mającego postać deliktu administracyjnego, jest zawsze przejawem winy przedsiębiorcy i tym samym wyklucza możliwość powołania się na przepis art. 92 c u.t.d. (wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 214/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).Trzeba też dodać, że odpowiedzialność za naruszenie prawa, które ma postać deliktu administracyjnego, jest zobiektywizowana. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy zasadnie stwierdziły, że w sytuacji, w której organ kontrolujący stwierdza naruszenie przepisów dotyczących ewidencjonowania czasu pracy, to brak podstaw do przyjęcia braku winy w tym zakresie po stronie przedsiębiorcy. Strona nie przedłożyła żadnej dokumentacji potwierdzającej jej tezy o prawidłowym organizowaniu pracy przedsiębiorstwa i samych kierowców, zaś przesłuchiwany przez organ kierowca A zeznał, że wyjeżdżając z bazy firmy nie włożył karty kierowcy do tachografu, gdyż nie maił wiedzy, że musi ją włożyć (protokół przesłuchania świadka, w aktach administracyjnych). Świadczy to o tym, że strona nienależycie szkoliła zatrudnionych kierowców. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy (chyba , że jej wyjecie dopuszczalne jest z innych powodów). To na nich odnotowuje się czas prowadzenia pojazdu, "inną pracę" i okresy gotowości a także przerwy i odpoczynek. Wynika to z przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014. Organ więc prawidłowo rozstrzygnął o ukaraniu karzącego jako przedsiębiorcy transportowego karą pieniężną we wskazanej w decyzji kwocie, zgodnej z treścią załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, wobec czego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ).