III SA/Po 520/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział III w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 03 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków B. J. i S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. J. i S. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia 1. oddalić wniosek B. J. 2. oddalić wniosek S. J. /-/M. Ławniczak KS d Wpis w sprawie ustalono w kwocie (...) zł. B. J. i S. J. reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych; zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając żądanie wskazali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz córką M. J.. Oświadczyli, że nie posiadają oszczędności, wartościowych przedmiotów, ani nieruchomości. Mieszkają w domu będącym własnością córki M. pod adresem ul. (...) w P. S. J. uzyskuje przychody z emerytury w wysokości (...) zł oraz z wynagrodzenia za pracę w wysokości (...) zł. B. J. osiąga także dochody tylko z emerytury (...) zł i wynagrodzenia za pracę (...) zł . Jej świadczenie emerytalne zostało zajęte w postępowaniu egzekucyjnymi; po potrąceniach pozostaje (...) zł. Miesięczne koszty utrzymania rodziny zostały określone na kwotę (...) zł (wyżywienie -(...) zł, opłaty za media - (...) zł, utrzymanie córki studiującej na II roku na Uniwersytecie w W. B. - (...) zł). W latach (...) wnioskodawcy, jako wspólnicy spółki cywilnej, prowadzili działalność gospodarczą pod nazwą A z siedzibą pod adresem ul. (...), która była wykonywana w P. pod adresem ul. (...). Wyjaśniono, że opisana działalność nie przynosiła dochodów, a pochłaniała duże koszty, dlatego została zamknięta w styczniu (...) roku. Wiązało się to ze sporami cywilnoprawnymi oraz administracyjnymi. Na wniosek wierzyciela samochody należące do Spółki zostały zajęte i przekazane pod dozór S. J. Prowadzone są także egzekucje administracyjne. W roku (...) spółka cywilna B. i S. J. uzyskała przychód w wysokości (...) zł oraz poniosła koszty uzyskania przychodu w wysokości (...) zł. Zatem osiągnięty zysk z prowadzonej działalności gospodarczej wyniósł (...) zł. Przychód Spółki w roku (...) zamknął się kwotą (...) zł. Koszty jego uzyskania wyniosły (...) zł. W tym roku skarżący uzyskali także dochody z wynagrodzeń za pracę i świadczeń emerytalnych w łącznie kwocie (...) zł. Po spółce cywilnej nie pozostał żaden majątek. Według wyjaśnień wnioskodawców częściowo został on zlikwidowany w postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych przez Izbę Celną w P. oraz przez Komornika Sądowego Rewiru (...) przy Sądzie Rejonowym w P. Zamknięte zostały rachunki bankowe - dwa w (...) i jeden w (...). W roku (...) część majątku została sprzedana za kwotę (...) zł córkom M. i A. J. Na podstawie aktu darowizny z dnia (...) własność nieruchomości położonej w P. przy ulicy (...) została przekazana wraz z domem mieszkalnym o pow. (...) M. J. Wartość darowizny określono na kwotę (...) zł. Na rzecz skarżących ustanowiono prawo użytkowania tej nieruchomości. Z tytułu udostępnienia części biurowej budynku obecna właścicielka otrzymuje wynagrodzenie w wysokości (...) miesięcznie. Z kolei mieszkanie pod adresem ul. (...) należy obecnie do córki A. J. Jednocześnie wnioskodawczyni jest zameldowana pod tym adresem. B. J. jest zatrudniona na stanowisku prezesa B Spółka z o.o. z siedzibą w P przy ul. (...). Z kolei na stanowisku wiceprezesa wyżej wymienionej Spółki zatrudniony jest S. J. Umowy zawarto na czas nieokreślony, a pracodawcę reprezentował prokurent A. J. Wnioskodawcy posiadają jeden czynny rachunek bankowy, na który w okresie od (...) do (...) wpłynęły środki finansowe w wysokości (...) zł., czyli średnio miesięcznie kwota (...) zł. Wpłaty w wysokości (...) zł pochodzą od B Sp. z o. o., które ponad wynagrodzenie za pracę przekazano pod tytułem "przelew środków". Środki w wysokości (...) zł wpłaciła także A. J.. Z rachunku nie jest prowadzona egzekucja. Zgromadzonymi środkami dysponują B. i S. J. Skarżący wskazali, że przed WSA w Poznaniu na skutek wniesionych przez nich skarg toczy się łącznie (...) postępowań; w (...) sprawach uzyskali zwolnienie od kosztów sądowych ponad - wpisu od skargi. Argumentują, że łączna kwota należnych wpisów (ponad (...) zł) przekracza ich możliwości finansowe. Podnieśli także, że Sąd Apelacyjny w P. Sygn. akt (...) zwolnił ich od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę (...). Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu postanowieniami z dnia 3 sierpnia 2007 r. sygn. III SA/Po 520/07 odmówił wnioskodawcom przyznania prawa pomocy. W przewidzianym ustawą terminie skarżący reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli sprzeciw od postanowienia referendarza podnosząc, iż dokonana ocena sytuacji majątkowej w zakresie zasadności zwolnienia od kosztów sądowych wykracza poza granice swobodnej oceny wyznaczonej przedstawionymi dowodami, doświadczeniem życiowym jak i racjonalną oceną sytuacji. Zaznaczyli także, iż do dnia wniesienia sprzeciwu złożyli łącznie (...) skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, gdzie w (...) sprawach przyznano im prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od - wpisu, natomiast w pozostałych sprawach łączna wysokość wpisów wynosi (...) zł. Ponadto wskazali, iż środki finansowe w wysokości około (...) zł, jakie wpłynęły na ich rachunek bankowy nie były przekazywane jako wsparcie finansowe, lecz z tytułu zobowiązań jakie B Sp. z o. o. miała wobec A S.C. z tytułu najmu pracowników, magazynu oraz zużycia energii elektrycznej. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p. p. s. a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy ma na celu wsparcie w dochodzeniu swoich praw przed sądem jednostek znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji materialnej. Z akt sprawy wynika tymczasem, że skarżący posiadają trzy źródła dochodów, z których regularnie uzyskują środki na życie. Miesięczny dochód każdego ze skarżących z osobna, z tytułu wynagrodzenia za pracę wykonywaną na rzecz B Spółki z o.o. w P. oraz z tytułu otrzymywanej emerytury, wynosi około (...) zł. Dodatkowo otrzymują comiesięczne premie uznaniowe za pracę jako Prezes i Wiceprezes Zarządu. Na rachunek bankowy skarżących poza wynagrodzeniem za pracę, w okresie dziesięciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wpłynęły środki w wysokości około (...) zł jako rodzaj wsparcia finansowego pozyskany od B Spółka z o. o. oraz jej prokurenta A.J., które pozostawały do dowolnej dyspozycji skarżących. Wprawdzie podnieśli, że środki te przeznaczone były na pokrycie kosztów najmu pracowników, magazynu oraz zużycia energii, to jednak stanowiska tego nie poparli żadnymi konkretnymi dowodami. Ponadto, na dzień wniesienia sprzeciwu w wydziale III tutejszego Sądu wnioskodawcy do sprawy o sygn. akt (...) załączyli dokumenty, z których wynika, iż operacje finansowe na wspólnym rachunku bankowym wskazują, iż koszty sądowe ponoszone zarówno w sprawach cywilnych, jak i sądowoadministracyjnych nie obciążały dochodów ze stosunku pracy oraz uposażenia emerytalnego skarżących. Opłata od skargi kasacyjnej przeciwko (...), wpisy od skarg wniesionych do WSA w Poznaniu, a także należności wpłacane kancelarii prawnej były pokrywane z niewskazanych we wniosku przychodów oraz środków otrzymanych od A.J. (dyspozycje z dnia (...)). Przychód z tytułu umowy o pracę i emerytury zaewidencjonowany na wyciągu za okres od stycznia do czerwca (...) roku wyniósł około (...) zł. W tym samym okresie wydatki osiągnęły poziom ponad (...) zł. Pomimo takiej różnicy saldo końcowe na dzień (...) było dodatnie - (...) zł. Wpływ netto na osobny rachunek bankowy skarżącego, pomimo obciążenia jego dochodów egzekucjami, wyniósł średnio za trzy i pół miesiąca (...) i przewyższył deklarowane dochody brutto (...) zł, saldo końcowe wyniosło (...) zł. Według aktualnie udostępnionych dokumentów skarżący posiadają, wolne od egzekucji (...) zł wymagalnych wierzytelności oraz (...) zł zgromadzone na rachunkach bankowych. M. J. już w (...) roku zakupiła od rodziców majątek za kwotę ponad (...) zł i nieodpłatnie nabyła nieruchomość o znacznej wartości. Okoliczności sprawy wskazują, że zgromadzony majątek został wykorzystany na zorganizowanie przedsiębiorstwa i podjęcie działalności w formie spółki. Koszty działalności spółki za okres około 16 miesięcy objęte tylko wierzytelnościami skarżących osiągnęły prawie (...) zł. W tych okolicznościach argumentacja wniosku dotycząca konieczności finansowego wspierania studiującej córki nie znajduje potwierdzenia w jej sytuacji materialnej. Ponadto na dzień (...) (pierwsza skarga z dnia (...)) tylko wysokość niezrealizowanych wierzytelności (...) zł. stwarza możliwość uiszczenia wpisów od skarg we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (...) zł. Tych okoliczności płatniczych nie ograniczyły ani prowadzone egzekucje, ani koszty sądowe jakie uiścili w sprawach cywilnych. Należności egzekwowane na rzecz (...) od dwóch lat utrzymują się na takim samym poziomie. Wydatki na koszty postępowania w sprawach cywilnych za okres od stycznia (...) roku zostały udokumentowane jedynie na kwotę (...) zł, albowiem (...) zł z uiszczonych wpisów od skarg kasacyjnych zostało zwrócone (wpłaty z dnia (...)) Postępowania egzekucyjne skierowane do wynagrodzenia za pracę i uposażenia emerytalnego są ograniczone zasadą poszanowania minimum egzystencji. Kwoty wolne od potrąceń pokrywają, a nawet przewyższają koszty własnego utrzymania wnioskodawców, które określili raz na kwotę (...) zł od osoby, a w kolejnych wnioskach na około (...) zł od osoby. Zatem koszty utrzymania koniecznego siebie i rodziny nie ograniczały zdolności płatniczych określonych wysokością wierzytelności. Ponadto okoliczności wskazują na istnienie realnej możliwości pozyskania wsparcia finansowego od córek A. i M. J.. Zatem materiał dowody zgromadzony w trybie art. 255 p. p. s. a., nie potwierdza argumentacji skarżących, że nie są oni w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny uiścić wpisu od skargi w kwocie (...) zł. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/M. Ławniczak KS d