III SA/Po 520/12

Dnia 24 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak ( spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w P. na informację Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 23 grudnia 2011r. nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę Pismem z dnia 23 grudnia 2011 r., nr [...] Zastępca Dyrektora Departamentu Wdrażania Programu Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego poinformował spółkę A w P., że zgodnie z Regulaminem konkursu nr 12/I/2011 dla Osi Priorytetowej I "Konkurencyjność przedsiębiorstw", Działanie 1.6 Rozwój sieci i kooperacji, realizowanego w ramach WRPO na lata 2007-2013, przyjętym uchwałą Zarządu Województwa Wielkopolskiego nr 753/2011 z dnia 22 czerwca 2011 r., projekt zgłoszony przez spółkę pt. "Zachodni Klaster Tworzyw Sztucznych [...] w D. – porozumienie na rzecz wspólnego rozwoju regionu i biznesu" został poddany ocenie merytorycznej przez Komisję Oceny Projektów, która zakończyła się wynikiem negatywnym. W wyniku oceny merytorycznej w ramach poszczególnych kryteriów merytorycznych przyjętych przez Komitet Monitorujący uchwałą nr 3/2008 z dnia 8 lutego 2008 r. (zmienionych w dniu 29 maja 2008 r., 29 września 2008 r., 11 grudnia 2008 r., 6 marca 2009 r., 25 września 2009 r., 19 lutego 2010 r., 1 czerwca 2010 r., 28 czerwca 2010 r., 15 lipca 2010 r., 6 maja 2011 r.) projekt uzyskał łącznie 56 pkt, co stanowi 81,16 % maksymalnej liczby punktów możliwej do uzyskania. Jednocześnie eksperci stwierdzili, że projekt nie spełnia następujących "zero -jedynkowych" kryteriów oceny: "Wszystkie planowane wydatki są konieczne do osiągnięcia celu projektu", "Uzasadniona wysokość kosztów kwalifikowanych" oraz "Przedstawiony harmonogram realizacji projektu jest realny i spójny, wynika z logicznie zaplanowanych działań". W uzasadnieniu wyjaśniono, że projekt dotyczy m.in. budowy siedziby o powierzchni 980,96 m2, zakupu laptopów z oprogramowaniem - 20 szt., zakupu mebli biurowych - 20 kpl. Aby osiągnąć cele zakładane w projekcie, nie ma – zdaniem Komisji Oceny Projektów, konieczności ponoszenia wydatków na powyższą inwestycję. Dla funkcjonowania klastra niezbędne są pomieszczenia dla zarządzającego oraz sala konferencyjna służąca do organizacji spotkań, konferencji itp. o łącznej powierzchni ok. 200 m2 oraz wyposażenie w niezbędny sprzęt. Przeznaczenie obiektu przypomina raczej inkubator przedsiębiorczości (w przychodach założono czynsz za wynajem pomieszczeń). Za nieuzasadnioną uznano wysokość kosztów inwestycyjnych: budowy siedziby powiązania kooperacyjnego oraz zakupu 20 laptopów i 20 zestawów mebli biurowych. Kwota na działania inwestycyjne wynosi [...] zł netto; dla potrzeb klastra koszty te można – zdaniem Komisji, ograniczyć do ok. 20 - 25%. Ponadto projekt zakłada wybudowanie siedziby w trybie "zaprojektuj i wybuduj" i przewiduje na to niespełna rok. Jest to okres zbyt krótki i mało realny, ponieważ w tym czasie należy wyłonić wykonawcę, wykonać projekt budowlany, uzyskać pozwolenie na budowę i wykonać roboty budowlane. Mając powyższe na uwadze, projekt uzyskał negatywną ocenę merytoryczną, tym samym został odrzucony i nie podlegał dalszej ocenie. W proteście wnioskodawca zarzucił dokonanie oceny w sposób powierzchowny, przejawiający się w pobieżnej analizie dokumentacji aplikacyjnej, przez co został naruszony art. 26 ust. 2 i art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, a także naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów i niezapewnienie przejrzystych reguł stosowanych przy ocenie projektu, przez co został naruszony art. 26 ust. 2 ww. ustawy. Powyższe naruszenia - zdaniem skarżącej spółki, skutkowały negatywną oceną w zakresie wskazanych kryteriów merytorycznych zero - jedynkowych. W powołaniu na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uznanie protestu w całości za uzasadniony i przekazanie projektu do ponownej oceny merytorycznej w zakresie oceny dokonanej w odniesieniu do wskazanych kryteriów oceny merytorycznej zero - jedynkowych i udzielenia wnioskowanego dofinansowania. W uzasadnieniu protestu w ramach kryteriów: "Wszystkie planowane wydatki są konieczne do osiągnięcia celu projektu" oraz "Uzasadniona wysokość kosztów kwalifikowanych" podniesiono, że przedstawione w studium wykonalności szczegółowe cele projektu oraz sposoby ich realizacji w ramach oceny merytorycznej punktowanej zyskały pozytywną ocenę – 81,16 % maksymalnej liczby punktów, co zdaniem skarżącej pozostaje w sprzeczności z dokonaną następnie negatywną oceną w ramach kryterium zero-jedynkowego. Wskazano, że aktualna liczba członków klastra (16) nie jest stała, lecz przewiduje się jej wzrost co najmniej do 19, co ma znaczenie dla oceny zasadności rozmiaru inwestycji objętej projektem. Skoro bowiem każdemu z obecnych (16) i przyszłych (19 i więcej) członków klastra, protestująca, jako jego koordynator gwarantuje równy dostęp do owoców płynących z realizacji projektu, to logiczne jest, że planowane nabycie 20 laptopów wraz z oprogramowaniem oraz 20 kompletów umeblowania biurowego nie uprawnia do twierdzenia, że zakres wydatków nie jest adekwatny do celów projektu. Oczywistym jest bowiem, że aby spełnić wymóg wynikający z zasady równości uczestników porozumienia kooperacyjnego, konieczne jest, aby każdy z uczestników klastra - pojmowany jako przedsiębiorca w sensie podmiotowym - dysponował co najmniej 1 laptopem (wraz z oprogramowaniem) oraz miejscem do pracy (1 komplet mebli biurowych). Podkreślono też, że każdy z uczestników klastra jest przedsiębiorcą, który zatrudnia pracowników oraz prowadzi i rozwija kontakty ze swymi kontrahentami, co może powodować konieczność udostępnienia członkowi klastra większej liczby sprzętu komputerowego i miejsc do pracy (stanowisk pracy) aniżeli jedno, co uzasadnione będzie skierowaniem do siedziby klastra przez jego członka więcej niż jednego pracownika w celu załatwienia określonego zadania objętego celami projektu. Ponadto zgodnie z założeniami projektu, w siedzibie klastra zostanie zatrudnionych 8 osób, których zadaniem będzie bieżąca obsługa siedziby klastra i klastra jako takiego. Oznacza to zatem, jak wskazano w projekcie, że każdy z tychże pracowników, w celu prawidłowej realizacji obowiązków pracowniczych i zarazem zadań klastra, musi być wyposażony w komputer (laptop) i mieć urządzone stanowisko pracy. W związku z powyższym liczba planowanych do nabycia 20 laptopów wraz z oprogramowaniem oraz 20 kompletów mebli biurowych jest – zdaniem skarżącej, uzasadniona celami, założeniami i określonymi w studium wykonalności sposobami realizacji zadań powiązania kooperacyjnego. Natomiast planowany rozmiar (powierzchnia) siedziby klastra uzasadniony jest również liczbą obecnych uczestników klastra, ich charakterem (podmioty prowadzące działalność gospodarczą), celami projektu i założonymi sposobami ich realizacji. Podkreślono, że przy ustalaniu obiektywnie uzasadnionej powierzchni siedziby powiązania kooperacyjnego należy również uwzględnić przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169 poz. 1650 ze zm.), w których ustawodawca formułuje wiele reguł określających minimalne normy w zakresie przestrzeni stanowisk pracy i przy stanowiskach pracy oraz nakłada obowiązki w zakresie wyposażenia obiektu budowlanego w infrastrukturę i urządzenia zapewniające określony poziom światła naturalnego i sztucznego, wilgotności i temperatury powietrza. Dalsze jeszcze wymogi dotyczące osób niepełnosprawnych objęte są przepisami ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721) oraz aktów wykonawczych do tej ustawy. Ponadto podniesiono, że skoro w ramach merytorycznego, punktowanego kryterium nr 6 "Znajomość potrzeb grupy docelowej - przedsiębiorców wchodzących w skład sieci/powiązania/ kooperacji - wykazano faktyczną potrzebę stworzenia/rozwoju klastra takiej sieci/powiązania/kooperacji" projekt skarżącej uzyskał maksymalną liczbę punktów, co oznacza, że skarżąca zweryfikowała w sposób zasadny i prawidłowy specyficzne potrzeby członków porozumienia, to uznać należy, że również zasadnie ujęła zakres inwestycji objętej projektem. Skarżąca podniosła także, iż w obrocie gospodarczym wybudowane siedziby innych powiązań kooperacyjnych swym rozmiarem i przeznaczeniem odpowiadają siedzibie klastra protestującej objętej projektem. Natomiast w ramach kryterium "Przedstawiony harmonogram realizacji projektu jest realny i spójny, wynika z logicznie zaplanowanych działań", skarżąca wskazała, że przyjęty w projekcie sposób realizacji inwestycji (budowy siedziby klastra) – "zaprojektuj i wybuduj" zakłada uzyskanie całościowej dokumentacji, projektów wykonawczych, wymaganych pozwoleń i zgłoszeń przez wykonawcę, wyłonionego w trybie postępowania przetargowego, co jest - zdaniem skarżącej, rozwiązaniem szybszym aniżeli normalny tryb realizacji takiej inwestycji, biorąc pod uwagę profesjonalizm i doświadczenie wykonawcy inwestycji budowlanej w procesie wznoszenia obiektu oraz wiedzę w zakresie sporządzania i przygotowywania wniosków i załączników o wydanie przez organy architektoniczno - budowlane aktów administracyjnych niezbędnych dla wybudowania budynku siedziby klastra. Ponadto skarżąca powołała się na obecny stan techniki (wysoka technologia maszyn i urządzeń budowlanych) oraz rodzaj właściwości i jakość materiałów budowlanych, które również czynią realnym założony termin realizacji inwestycji. Termin ten, jak podkreśliła skarżąca, został przez nią określony po wcześniejszych konsultacjach zarówno z architektami, jak i podmiotami trudniącymi się wykonywaniem robót budowlanych o rozmiarze zbliżonym do inwestycji objętej projektem, na dowód czego skarżąca załączyła kopie oświadczeń 3 przedsiębiorców budowlanych. Uzasadniając zarzut, że ocena ekspertów została dokonana w sposób powierzchowny bez wnikliwej analizy wniosku o dofinansowanie i studium wykonalności, skarżąca wskazała, że pomiędzy wynikami ocen merytorycznych: punkowej i zero-jedynkowej zachodzi sprzeczność, która nie znajduje obiektywnego uzasadnienia, co zdaniem skarżącej dowodzi, że oceniający w drugim etapie oceny merytorycznej nie wykazali się rzetelnością, o której mowa w art. 31 ust. 1 ww. ustawy. Zdaniem skarżącej organ oceniający nie wywiązał się z obowiązku przeanalizowania dokumentacji aplikacyjnej w sposób rzetelny i szczegółowy oraz uwzględnienia wszelkich okoliczności z niej wynikającej przy ocenie złożonego projektu. Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej WRPO orzeczeniem z dnia 2 kwietnia 2012 r., nr [...] oddaliła protest. W odniesieniu do kryterium "Wszystkie planowane wydatki są konieczne do osiągnięcia celu projektu" Komisja Odwoławcza wskazała, że w ramach projektu skarżącej planowana jest konstrukcja budynku (siedziby klastra) o pow. netto 980,96 m2. Powierzchnię użytkową budynku zajmuje: część biurowa - 624,73 m2 (80,86% pow. netto), część konferencyjna - 71,75 m2 (9,29% pow. netto) oraz część pozostała - 76,1 m2 (9,85% pow. netto). Przewiduje się 8 pomieszczeń biurowych oraz 1 salę konferencyjną. W opinii Komisji Odwoławczej powierzchnia budynku powinna być uzasadniona osiąganymi wymiernymi rezultatami projektu tak, aby można było rzetelnie ocenić przydatność określonej powierzchni. Wnioskodawca uzasadnia zaplanowaną powierzchnię budynku następującymi wskaźnikami: 1) liczba członków klastra (19 podmiotów, wnioskodawca nie określa dokładnie przewidywanej większej liczby członków), 2) organizacja konferencji branżowej (brak kosztów tej konferencji w tabeli 5.1.2 wniosku), panelu dyskusyjnego, seminarium, 3) realizacja 4 wspólnych projektów przy zasadzie równego dostępu członków klastra do pomieszczeń, 4) zatrudnienie 8 osób przy zachowaniu odpowiednich warunków BHP. Według Komisji Odwoławczej budynek o wskazanej powierzchni i funkcjonalności nie jest konieczny do osiągnięcia wskazanych rezultatów projektu. Przy takim zakresie działalności oceniający nie widzi zasadności dla funkcjonowania co najmniej 6 pomieszczeń biurowych o średniej powierzchni ponad 78 m2 każde oraz zatrudnienia aż 8 osób do obsługi klastra. Przykłady wzorcowych klastrów w Austrii wskazują, że wskazane przez wnioskodawcę relacje między liczbą zatrudnionych osób a efektami są zachwiane. Z przedstawionego zestawienia wynika, że liczba członków, projektów i inicjatyw klastrów jest zróżnicowana, jednakże zatrudnienie pozostaje w miarę stabilne i waha się od 5 do 8 osób. Najczęściej w pełnym wymiarze czasu zatrudnione są osoby do kierowania klastrem oraz obsługi administracyjnej, natomiast specjaliści branżowi są zatrudniani jako doradcy na okres realizacji konkretnego projektu w niepełnym wymiarze czasu lub w ramach umów cywilnoprawnych. Na osobę zatrudnioną w klastrze przypada od 20 do 46 przedsiębiorstw. Jednocześnie wskazane klastry realizują od 12 do 68 projektów i od 44 do 144 różnych inicjatyw rocznie (spotkań, szkoleń, konferencji, sesji itd.). Z dotychczasowych doświadczeń klastrów wynika również, że w ich początkowej fazie rozwoju spotkania członków klastra powinny odbywać się co 3 - 4 tygodnie przez okres od 3 do 4 miesięcy; później spotkania są mniej intensywne. Ponadto przedstawiono rezultaty wnioskodawcy na tle uśrednionych rezultatów 41 klastrów w Polsce, które zostały objęte badaniem w 2010 r. Biorąc pod uwagę te dane, zatrudnienie wnioskodawcy (przy 19 przedsiębiorstwach i przewidywanych działaniach) nie powinno przekraczać 2 osób (etatów). Przeznaczając na każdą osobę min. 6 m2 powierzchni, to 2 osoby powinny wraz ze sprzętem zmieścić się w jednym pomieszczeniu biurowym o pow. 40 - 50 m2. Komisja Odwoławcza wskazała nadto, że z opisu powierzchni i funkcji budynku (str. 105 studium wykonalności, Zakładka 9 analizy finansowej, tabela 20) wynika również, że budynek tylko w części będzie przeznaczany na cele klastra. Wnioskodawca zamierza wynajmować salę konferencyjną oraz świadczyć usługi doradcze w zakresie działalności gospodarczej. Jednocześnie przychody z tej działalności mają stanowić aż 50% przychodów ogółem. Zdaniem Komisji Odwoławczej takie źródła przychodów zaprzeczają idei i celom działalności klastra, gdyż są charakterystyczne dla inkubatorów przedsiębiorczości i parków technologicznych. Natomiast ewentualne przychody z działalności badawczo - rozwojowej, stanowiące ważne źródło dla klastrów, wynoszą niecałe 42% przychodów ogółem. Następnie przedstawiono zestawienie cech charakterystycznych dla różnych form współpracy przedsiębiorstw. W opinii oceniającego zastrzeżenia budzi również źródło przychodów z refakturowania kosztów utrzymania budynku, które stanowi jedynie ponad 8% przychodów ogółem. Wnioskodawca podaje, że środki te będą pochodzić od członków klastra (przedsiębiorców), którzy mają partycypować w kosztach utrzymania budynku. Jednocześnie z obliczeń wynika, że wysokość obciążeń dla jednego MSP wynosi aż 5.053,00 zł rocznie. Zgodnie z dobrymi praktykami refakturowanie powinno być głównym źródłem utrzymania klastra, przy czym koszty obciążeń dla przedsiębiorców, a w szczególności dla MSP powinny być jak najniższe, aby nie stanowiły bariery wstępu do klastra. Ze studium nie wynika dokładnie, jak te koszty będą dzielone pomiędzy firmami, jednak średnia wysokość tych obciążeń wydaje się wysoka na tle przykładów z innych państw. Przykładowo w austriackim klastrze "Upper Austria" roczne opłaty dla mikroprzedsiębiorstw wynosiły w 2006 roku 258,00 euro, a dla małych i średnich - 516,00 euro, a pożądany udział w finansowaniu klastra ze strony firm wynosi aż 75 %. Nienajlepsza struktura finansowania klastra wynika zdaniem Komisji Odwoławczej z tego, że wnioskodawca zaplanował budynek, którego rozmiary przekraczają faktyczne potrzeby klastra. W rezultacie powstaje problem z jego utrzymaniem i wnioskodawca próbuje pokryć koszty tego utrzymania głównie ze źródeł, które są charakterystyczne dla inkubatorów. W opinii Komisji Odwoławczej planowane wydatki na budowę budynku o takiej powierzchni nie są konieczne do osiągnięcia celów projektu. Ponadto zdaniem Komisji Odwoławczej zakup 20 sztuk laptopów, oprogramowania i kompletów mebli również nie jest konieczny do osiągnięcia celów projektu. Zapotrzebowanie na meble wynika z powierzchni i liczby pomieszczeń, która zdecydowanie przekracza potrzeby klastra. W rezultacie również liczba kompletów mebli przekracza te potrzeby. W przypadku zakupu komputerów wraz z oprogramowaniem wątpliwości Komisji Odwoławczej budzi także rodzaj komputerów - laptopy. Zdaniem Komisji bardziej uzasadniony byłby koszt utworzenia laboratorium komputerowego w siedzibie klastra wraz komputerami stacjonarnymi przeznaczonego na szkolenia dla członków klastra, bądź wspólne przygotowanie projektów. Tymczasem wnioskodawca nie wskazuje w dokumentacji wprost, że komputery cały czas będą znajdować się w siedzibie klastra. Komisja Odwoławcza nie neguje możliwości pracy przedsiębiorcy na rzecz klastra poza jego siedzibą, jednakże wówczas powstają wątpliwości, czy laptop zawsze będzie wykorzystywany wyłącznie na cele służbowe. W związku z tym założenie wnioskodawcy, że laptopy będą cały czas efektywnie wykorzystywane jest dyskusyjne. Komisja Odwoławcza podkreśliła nadto, że po analizie przykładów wielu klastrów nie spotkała się z rozwiązaniem polegającym na zagwarantowaniu każdemu członkowi odrębnego miejsca pracy i laptopa. W opinii Komisji rozwiązanie zaproponowane przez wnioskodawcę nie służy rozwojowi idei klastra, a wydaje się być jedynie wątpliwą formą zachęty przedsiębiorcy do wstąpienia do klastra. W ramach kryterium "Uzasadniona wysokość kosztów kwalifikowanych" w opinii Komisji Odwoławczej wysokość większości kosztów jednostkowych, sprzętu i działań jest uzasadniona (koszt jednego laptopa z oprogramowaniem, kompletu mebli itd.). Wątpliwości budzi natomiast koszt budowy budynku o pow. 980,96 m2 zaplanowany w wysokości [...] zł. Wynika to z faktu, że budynek ma być wykonany w trybie "zaprojektuj i wybuduj". Cechą tego trybu jest bowiem fakt, że opracowanie kompleksowej dokumentacji związanej z inwestycją leży po stronie wybranego wykonawcy, jednakże ten sporządza tę dokumentację tylko na podstawie ogólnej koncepcji funkcjonalno - użytkowej projektu dostarczonej przez zamawiającego. W takiej sytuacji zwiększa się ryzyko nieprawidłowego oszacowania kosztów inwestycji i w związku z tym wykonawcy zawierają w cenie dodatkową rezerwę na nieprzewidziane wydatki. Takie działanie zostało również potwierdzone m.in. w literaturze, na którą powołuje się wnioskodawca w proteście. Zdecydowanie mniejsze ryzyko niedoszacowania inwestycji występuje w przypadku trybu "wybuduj", w którym wykonawca wykonuje inwestycje na podstawie szczegółowej dokumentacji przedstawionej przez zamawiającego. W ramach kryterium "Przedstawiony harmonogram realizacji projektu jest realny i spójny, wynika z logicznie zaplanowanych działań " Komisja Odwoławcza stwierdziła, że przedstawiony harmonogram jest spójny i logiczny, natomiast wątpliwości budzi jego realność, tj. czy w ciągu 11,5 miesięcy (zgodnie z wnioskiem od 15.01.2012 r. do 31.12.2012 r.) wykonawca jest w stanie wykonać wszystkie czynności w trybie "zaprojektuj i wybuduj" (sporządzić projekt, zgromadzić dokumentację i pozwolenia, wybudować i oddać do użytku budynek) przy zachowaniu należytej staranności. Wątpliwości w aspekcie technologicznym i organizacyjnym inwestycji częściowo rozwiewają załączone oświadczenia, w których firmy budowlane potwierdzają możliwość zrealizowania inwestycji w podanym okresie. Firmy te nie podają jednak konkretnych przykładów takich inwestycji. Zdaniem Komisji Odwoławczej planowana do realizacji inwestycja posiada jeszcze inne słabe strony, które zagrażają realności harmonogramu. Należy do nich zaliczyć m.in. prace w okresie zimowym charakteryzującym się dużą zmiennością warunków pogodowych, nieprecyzyjnie oszacowane koszty inwestycji budowlanej na skutek zastosowania trybu "zaprojektuj i wybuduj", a także dzierżawę gruntu, na której ma powstać budynek (umowa dzierżawy jest zawarta tylko na 6 lat). Wnioskodawca nie przedstawił szczegółowej analizy tych zagrożeń. W opinii Komisji Odwoławczej przyjęte w projekcie rozwiązania oznaczają zwiększenie ryzyka niepowodzenia budowy w porównaniu z rozwiązaniami typowymi i bezpieczniejszymi dla inwestycji budowlanych (np. własność gruntów, tryb "wybuduj"). W związku z tym wnioskodawca powinien dołożyć należytej staranności i lepiej uzasadnić, że zastosowanie omawianych rozwiązań nie wpłynie negatywnie na realizację projektu. W skardze na powyższą decyzję wnioskodawca, działający przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucił naruszenie: 1) art. 26 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 w zw. z ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, poprzez określenie i zastosowanie w niniejszej sprawie reguł oceny projektu, które nie spełniają wymogu przejrzystości i zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu; 2) art. 31 ust. 1 ww. ustawy poprzez dokonanie przez organ oceny projektu w sposób nierzetelny i stronniczy, przejawiający się w powierzchownym przeanalizowaniu dokumentacji aplikacyjnej skarżącej; 3) § 9 ust. 1, § 15 ust. 1, § 19 ust. 1 i 2, § 21 ust. 1, § 30, § 32 ust. 1, § 47 i § 48 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) poprzez ich niezastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) stwierdzenie, że ocena wniosku o dofinansowanie została dokonana w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, 2) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 3) przeprowadzenie wskazanych w skardze dowodów. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano negatywną ocenę projektu w zakresie kryteriów zero-jedynkowych i powtórzono wyżej przytoczoną argumentację przedstawioną w proteście. Dodatkowo podniesiono, że jako niedopuszczalne należy uznać porównywanie klastra przedsiębiorstw polskich do austriackich ze względu na wyższy poziom rozwoju społeczeństwa i gospodarki w Austrii. Ponadto powołano się na przykłady klastrów polskich przewidzianych w projektach, które zostały zakwalifikowane do dofinansowania. Zarzucono również, że organ pominął przedłożone przez skarżącą oświadczenia przedsiębiorstw budowlanych wskazujące na realność wskazanego w projekcie skarżącej terminu realizacji inwestycji. W odpowiedzi na skargę Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej WRPO wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 ww. ustawy. Według § 3 powyższego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na takiej właśnie zasadzie kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonywania przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.). Stosownie do art. 30 c) ust. 3 tejże ustawy w wyniku rozpoznania skargi wniesionej po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1) bądź oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2). Dokonując w niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej oceny projektu, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skutkującego uwzględnieniem skargi. Skarżąca spółka ubiegała się o dofinansowanie projektu pt. "Zachodni Klaster Tworzyw Sztucznych [...] w D. – porozumienie na rzecz wspólnego rozwoju regionu i biznesu" zgłoszonego w ramach konkursu nr 12/I/2011 dla Działania 1.6 "Rozwój sieci i kooperacji" ogłoszonego w dniu 27 czerwca 2011 r. przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego jako Instytucję Zarządzającą Wielkopolskim Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007-2013. Ocena projektów złożonych przez wnioskodawców jest dokonywana na podstawie Kryteriów Wyboru Projektów zatwierdzanych przez Komitet monitorujący powoływany na podstawie art. 63 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE. L. z 31.07.2006 r. z późn. zm.) przez dane państwo członkowskie Unii Europejskiej w porozumieniu z instytucją zarządzającą programem operacyjnym. Sąd nie podziela zarzutu skarżącej dotyczącego niespełnienia w niniejszej sprawie wymogu przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu oraz zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ocena projektów winna być dokonywana z uwzględnieniem zasad równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Ocena ta winna być rzetelna i bezstronna, co pośrednio wynika również z art. 31 ww. ustawy. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż merytoryczna weryfikacja projektu następuje według kryteriów wartościujących. Wynik takiej oceny powinien być należycie uzasadniony, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o uznaniu za spełnione / nie spełnione poszczególnych kryteriów. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powyższe oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organy w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził zarzucanych przez skarżącą nieprawidłowości w zakresie dokonanej oceny merytorycznej w ramach tzw. kryteriów zero - jedynkowych, zawartych w pozycji Etap II "Ocena merytoryczna" Kryteriów Wyboru Projektów: "Wszystkie planowane wydatki są konieczne do osiągnięcia celu projektu", "Uzasadniona wysokość kosztów kwalifikowanych", "Przedstawiony harmonogram realizacji projektu jest realny i spójny, wynika z logicznie zaplanowanych działań". Przede wszystkim należy wyjaśnić, że ocena merytoryczna projektu zgłoszonego przez skarżącą spółkę w konkursie nr 12/I/2011 została dokonana według Kryteriów Wyboru Projektów w ramach Działania 1.6 Rozwój sieci i kooperacji, Etap II - Ocena merytoryczna, przyjętych przez Komitet Monitorujący Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny WRPO uchwałą nr 3/2008 z dnia 8 lutego 2008 r. (ze zmianami z dnia 29 maja 2008 r., 29 września 2008 r., 11 grudnia 2008 r., 6 marca 2009 r., 25 września 2009 r., 19 lutego 2010 r., 1 czerwca 2010 r., 28 czerwca 2010 r., 15 lipca 2010 r., 6 maja 2011 r.). Kryteria te – jako załącznik nr 1 do regulaminu konkursu nr 12/I/2011 zostały opublikowane wraz ogłoszeniem o konkursie na stronie internetowej http://www.wrpo.wielkopolskie.pl, w związku z czym były one powszechnie dostępne dla wszystkich uczestników konkursu, którzy mieli także możliwość przeprowadzenia konsultacji w sprawach dotyczących konkursu i kryteriów wyboru projektów w specjalnym punkcie informacyjnym oraz drogą telefoniczną lub mailową, o czym również umieszczono informację na wskazanej stronie internetowej. Tym samym zakwestionowana przez skarżącą ocena merytoryczna zgłoszonego przez nią projektu została dokonana na podstawie tych samych kryteriów stosowanych wobec wszystkich uczestników konkursu nr 12/I/2011. Informacja o wynikach oceny merytorycznej zawarta w piśmie Zastępcy Dyrektora Departamentu Wdrażania Programu Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego stwierdzająca, że projekt skarżącej nie spełnia powyższych kryteriów merytorycznych "zero - jedynkowych" zawiera uzasadnienie dokonanej oceny z powołaniem się na ocenę ekspertów, którzy dokonali weryfikacji projektu. Natomiast argumentacja dotycząca przyczyn stwierdzenia, że projekt skarżącej nie spełnia powyższych kryteriów, wskazana przez Komisję Oceny Projektów została szeroko rozwinięta i uzupełniona przez Komisję Odwoławczą, która szczegółowo ustosunkowała się do zarzutów skarżącej podniesionych w proteście oraz wyjaśniła w sposób wyczerpujący okoliczności, które zadecydowały o niespełnieniu powyższych kryteriów i dla których wbrew żądaniom wnioskodawcy niemożliwe było stwierdzenie ich spełnienia. Należy podkreślić, że Komisja Odwoławcza trafnie odwołała się w tym zakresie do wskazań wiedzy z powołaniem na fachową literaturę przedmiotu oraz zasady doświadczenia życiowego. Należy też dodać, że organ prawidłowo dokonywał oceny wyłącznie w oparciu o okoliczności wykazane we wniosku o dofinansowanie i dołączonej do niego dokumentacji aplikacyjnej, co jest zgodne z zasadą równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów wynikającej z art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Sąd nie podziela również zarzutu dokonania oceny projektu w sposób nierzetelny i stronniczy, przejawiający się w powierzchownym przeanalizowaniu dokumentacji aplikacyjnej skarżącej. Przede wszystkim należy zauważyć, że w dokonywaniu weryfikacji merytorycznej danych wynikających z wniosku o dofinansowanie oraz dołączonej do niego dokumentacji aplikacyjnej (zarówno na etapie oceny przez Komisję Oceny Projektów jak i w ramach oceny przez Komisję Odwoławczą) uczestniczyli eksperci zewnętrzni, posiadający specjalistyczną wiedzę z dziedzin dotyczących wsparcia pośredniego dla przedsiębiorstw oraz inwestycji i doradztwa dla przedsiębiorstw, co niewątpliwie daje gwarancję oparcia się na fachowej wiedzy i doświadczeniu w tym zakresie oraz zapewnia rzetelność i bezstronność dokonywanej oceny. Należy przy tym podkreślić, że gwarancje te wynikają z postawionych ekspertom oceniającym projekt wymogów ustawowych. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny projektów w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym. Natomiast stosownie do art. 31 ust. 4 ww. ustawy ekspert przed przystąpieniem do oceny projektu składa instytucji korzystającej z jego usługi oświadczenie – pod rygorem odpowiedzialności karnej, że nie zachodzi żadna z okoliczności powodujących wyłączenie go z udziału w ocenie projektu na podstawie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, oraz że nie zachodzą żadne okoliczności mogące budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności względem podmiotu ubiegającego się o dofinansowanie lub podmiotu, który złożył wniosek będący przedmiotem oceny. Argumentacja przytoczona przez organ w ramach poszczególnych kryteriów jest przy tym w ocenie Sądu jasna, spójna, logiczna i wyczerpująca. Wbrew zarzutom skargi organy dokładnie przeanalizowały i uwzględniły treść wniosku o dofinansowanie i dokumentacji aplikacyjnej oraz wynikające z niej cele projektu i sposoby ich realizacji, o czym świadczy w szczególności powołanie w uzasadnieniu orzeczenia konkretnych zapisów tejże dokumentacji, przy czym wyprowadziły z niej wnioski, które nie pozwalały stwierdzenie spełnienia przez projekt skarżącej poszczególnych kryteriów zakwestionowanych przez skarżącą, co przy prawidłowości tychże wniosków (która zostanie wykazana poniżej) nie oznacza naruszenia art. 31 ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Ocena ta została dodatkowo wsparta powołaniem się na okoliczności wynikające z zasad doświadczenia życiowego oraz literaturę przedmiotu, co dodatkowo potwierdza trafność tej oceny. W ramach kryterium "Wszystkie planowane wydatki są konieczne do osiągnięcia celu projektu" stwierdzono jego niespełnienie, ponieważ zakwestionowano zasadność budowy siedziby klastra o powierzchni 980,96 m2 oraz zakupu sprzętu w postaci 20 szt. laptopów i 20 zestawów mebli biurowych. Wbrew zarzutom skarżącej organ wziął przy tym pod uwagę wskazane w dokumentacji aplikacyjnej zakładane szczegółowe cele projektu oraz sposoby ich realizacji, przy czym ich analiza doprowadziła do odmiennych aniżeli podnoszone przez skarżącą konkluzji w zakresie uzasadnionych wydatków na te cele. Wyjaśniając istotę klastra oraz jego funkcjonowanie organ stwierdził, że budynek o zakładanej powierzchni i funkcjonalności nie jest konieczny dla osiągnięcia wskazanych rezultatów projektu. Przede wszystkim na tle wzorcowych klastrów organ wykazał, że realizują one od 12 do 68 projektów i od 44 do 144 różnych inicjatyw rocznie (spotkań, szkoleń, konferencji, sesji itd.). Przy czym w ich początkowej fazie rozwoju spotkania członków klastra powinny odbywać się co 3-4 tygodnie przez okres 3-4 miesięcy, później spotkania są mniej intensywne. Ponadto zatrudnienie w poszczególnych klastrach wynosi od 5 do 8 osób, przy czym najczęściej w pełnym wymiarze czasu pracy zatrudnione są osoby do kierowania klastrem oraz obsługi administracyjnej, natomiast specjaliści branżowi są zatrudniani jako doradcy na okres realizacji konkretnego projektu w niepełnym wymiarze czasu lub w ramach umów cywilnoprawnych, a na 1 osobę zatrudnioną w klastrze przypada od 20 do 46 przedsiębiorstw. Tymczasem wnioskodawca zakłada zatrudnienie aż 8 osób przy aktualnej liczbie członków klastra – 16 i planowanej – 19 (wyższa liczba członków klastra nie została sprecyzowana). Powyższe faktycznie podważa zatem zasadność zarówno planowanego rozmiaru zatrudnienia, jak i w rezultacie planowanej powierzchni siedziby klastra, w tym w szczególności powierzchni biurowej, która stanowi aż 624,73 m2 (80,86 % pow. netto). Dla zobrazowania dysproporcji w tym zakresie należy podkreślić, że część konferencyjna, która ma zasadnicze znaczenie dla realizacji idei klastra, stanowi jedynie 71,75 m2 (9,29 % pow. netto), a więc jest zbliżona do powierzchni pozostałej – 76,1 m2 (9,85 % pow. netto). Projekt przewiduje przy tym 8 pomieszczeń biurowych i tylko 1 salę konferencyjną. W tej sytuacji organ słusznie stwierdził, że powierzchnia siedziby klastra jest zawyżona (w zakresie powierzchni biurowej), a wystarczająca w tym względzie byłaby powierzchnia niezbędna dla funkcjonowania klastra, tj. pomieszczenia dla zarządzającego oraz sala konferencyjna służąca do organizacji spotkań, konferencji itp. o łącznej powierzchni ok. 200 m2. W konsekwencji organ trafnie również zakwestionował zasadność ilości zakładanego zakupu sprzętu: 20 szt. laptopów i 20 zestawów mebli biurowych i tym samym wydatków na te cele. Organ wyjaśnił przy tym w przekonujący sposób – z powołaniem się na istotę klastra oraz przykłady istniejących klastrów, że dla funkcjonowania klastra niezbędne jest pomieszczenie dla zarządzającego oraz sala konferencyjna, natomiast nie jest konieczne zapewnienie każdemu z członków klastra osobnego stanowiska pracy. Klaster nie jest bowiem zakładem pracy, a jego uczestnicy nie stają się jego pracownikami. Każdy z członków klastra jest samodzielnym przedsiębiorcą posiadającym własne miejsca prowadzenia działalności gospodarczej i zatrudniającym w tym celu pracowników. Natomiast dla funkcjonowania klastra istotne są głównie spotkania, konferencje jego uczestników oraz obsługa w tym zakresie. Organ wykazał przy tym – na przykładach istniejących klastrów (częstotliwości ich spotkań), że nie zawsze dotyczą one wszystkich uczestników klastra jednocześnie i nie muszą odbywać się w tym samym czasie (równolegle), natomiast dla obsługi klastra o liczbie jego uczestników zakładanej przez wnioskodawcę wystarczające jest zatrudnienie jedynie ok. 2 osób. W konsekwencji jako chybione należy uznać próby uzasadnienia przez skarżącą spółkę zakładanej powierzchni biurowej i jej wyposażenia koniecznością planowanego poziomu zatrudnienia oraz spełnienia warunków dotyczących powierzchni i wyposażenia tworzonych miejsc pracy wynikających z przepisów prawa, w szczególności rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W związku z powyższym nie można mówić o zarzucanym przez skarżącą naruszeniu, a w istocie o nieuwzględnieniu wskazanych w skardze przepisów tego rozporządzenia. Należy bowiem zauważyć, że na gruncie niniejszej sprawy, w której organ dokonuje oceny projektu, można mówić jedynie o uwzględnieniu (nieuwzględnieniu) przez organ dokonujący oceny projektu konieczności spełnienia wymogów wynikających z powołanych przepisów prawa, a nie o ich naruszeniu poprzez ich niezastosowanie, ponieważ organ oceniający projekt nie stosuje tych przepisów. Należy także zaznaczyć, że bezzasadny w ocenie Sądu jest zarzut skarżącej odnośnie braku podstaw do porównywania klastra przedsiębiorstw polskich do austriackich. Komisja Odwoławcza w istocie nie dokonywała bowiem takiego porównania, lecz jedynie odwołała się do przykładów klastrów austriackich jako wzorcowych w zakresie cech projektowych i funkcjonowania, co należy ocenić jako dopuszczalne, a nawet wskazane. Z powołanych przez skarżącą względów wynikających z różnic rynku polskiego i austriackiego nieuzasadnione byłoby w szczególności porównywanie wyników działalności klastrów przedsiębiorstw polskich oraz austriackich, co jednak w dokonanej przez organ ocenie nie miało miejsca. Natomiast dokonane przez organ odwołanie się do modelowych przykładów klastrów dla wykazania celowości i zasadności określonych rozwiązań optymalnych, w szczególności w zakresie rozmiarów niezbędnej powierzchni siedziby oraz zatrudnienia było całkowicie uprawnione. W szczególności pozwala ono na ocenę zakładanego przez wnioskodawcę stopnia zatrudnienia i powierzchni siedziby z punktu widzenia funkcjonujących klastrów, które odzwierciedlają rzeczywiste potrzeby w tym zakresie. Ponadto należy podkreślić, że wnioski Komisji Odwoławczej zostały wsparte dodatkowo również przykładami klastrów działających w Polsce, które także wskazują na zatrudnienie na poziomie 2 osób oraz powierzchnie biur i sal konferencyjnych – ok. 100 m2 i to przy średniej liczbie przedsiębiorstw skupionych w klastrze – 42. Z kolei odnośnie przywołanych przez skarżącą siedzib klastrów przewidzianych w innych projektach, które uzyskały dofinansowanie, należy w pierwszej kolejności zauważyć, że – jak wyjaśniono powyżej, odwołanie się przez organ dokonujący oceny projektu do przykładów klastrów funkcjonujących w Polsce i w Austrii było uzasadnione potrzebą odwołania się do pewnych sprawdzonych wzorców. Tymczasem skarżąca przywołuje przykłady klastrów zakładanych w innych projektach, podczas gdy ocena dokonywana w niniejszej sprawie nie ma charakteru porównawczego, lecz jest dokonywana wyłącznie na podstawie dokumentacji aplikacyjnej dotyczącej konkretnego projektu. Ponadto powołane przez skarżącą projekty podlegały ocenie przez inną instytucję, a mianowicie Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w przywołanych przykładach siedziby klastra obejmują pomieszczenia do prac rozwojowych i badawczych, a nawet hale produkcyjno – magazynowe, co niewątpliwie stanowi uzasadnioną przyczynę znacznie większej powierzchni siedziby klastra w porównaniu z siedzibą klastra planowaną przez skarżącą w zgłoszonym projekcie, która obejmuje jedynie salę konferencyjną, pomieszczenia biurowe i pozostałe. Organ trafnie również wskazał, że okoliczność, iż na cele klastra planowany budynek będzie wykorzystywany jedynie częściowo, wynika z samej dokumentacji aplikacyjnej, a mianowicie opisu powierzchni i funkcji budynku w Studium wykonalności. Wskazuje na to również fakt, że wnioskodawca zamierza wynajmować salę konferencyjną i świadczyć usługi doradcze, a przychody z tej działalności mają stanowić aż 50% przychodów ogółem. Komisja Odwoławcza zaznaczyła przy tym, że tego rodzaju źródła przychodów zaprzeczają idei i celom działalności klastra, są natomiast charakterystyczne dla inkubatorów przedsiębiorczości i parków technologicznych. Należy także dodać, że wbrew zarzutom skarżącej przyznanie maksymalnej ilości punktów w ramach merytorycznego punktowanego kryterium nr 6 "Znajomość potrzeb grupy docelowej – przedsiębiorców wchodzących w skład sieci / powiązania / kooperacji – wykazano faktyczną potrzebę stworzenia / rozwoju klastra takiej sieci / powiązania / kooperacji", a więc uznanie, że skarżąca wykazała znajomość potrzeb członków porozumienia, nie musi oznaczać i jak wykazano powyżej w niniejszej sprawie nie oznacza, że uzasadniony jest zakres inwestycji przewidziany w projekcie, istotny dla spełnienia merytorycznego kryterium "zero - jedynkowego" – "Wszystkie planowane wydatki są konieczne dla osiągnięcia celu projektu", skoro organ wykazał, że są one zawyżone o wydatki na cele, które nie są niezbędne z punktu widzenia zamierzonego rezultatu. Dokonana w ramach tego kryterium negatywna ocena nie pozostaje zatem w sprzeczności z wcześniej dokonaną pozytywną oceną merytoryczną w zakresie wskazanego kryterium merytorycznego punktowanego. W ramach kryterium "Uzasadniona wysokość kosztów kwalifikowanych" organ stwierdził, że wysokość większości kosztów jednostkowych sprzętu i działań jest uzasadniona (koszt 1 laptopa z oprogramowaniem, kompletu mebli itp.). natomiast zakwestionował koszt budowy siedziby o pow. 980,m2 w wysokości [...] zł z uwagi na przyjęty tryb "zaprojektuj i wybuduj". W ocenie Sądu organ dostatecznie uzasadnił swoje stanowisko, wyjaśniając istotę tego trybu i wskazując, że w takim przypadku wydatki są zwiększone w porównaniu z alternatywnym trybem "wybuduj" ze względu na dodatkową rezerwę związaną z ryzykiem nieprawidłowego oszacowania kosztów inwestycji. W związku z powyższym, wobec braku możliwie precyzyjnego oszacowania kosztów inwestycji, nie sposób uznać koszty budowy siedziby klastra w całości za uzasadnione. Należy podkreślić, że dla potwierdzenia trafności przyjętego stanowiska organ powołał się na literaturę fachową w tym przedmiocie, do której odwoływała się również skarżąca spółka w proteście. W zakresie kryterium "Przedstawiony harmonogram realizacji projektu jest realny i spójny, wynika z logicznie zaplanowanych działań" organ uznał, że projekt jest spójny i logiczny, jednak poddał w wątpliwość jego realność z uwagi na założony termin realizacji – 11,5 miesiąca, tj. zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie od 15.01.2012 r. do 31.12.2012 r. Wbrew zarzutom skarżącej organ wziął przy tym pod uwagę złożone przez nią oświadczenia firm budowlanych o możliwości realizacji inwestycji w podanym okresie, stwierdzając, że oświadczenia te częściowo zmniejszają wątpliwości odnośnie realności projektu, aczkolwiek trafnie zauważył, że w oświadczeniach tych nie podano przykładów inwestycji, które byłyby zrealizowane w takim okresie. Jednocześnie organ wskazał na okoliczność, że termin realizacji budowy obejmuje również okres zimowy, z czym wiąże się duża zmienność warunków pogodowych. Ponadto organ wskazał, że dodatkowo ryzyko niepowodzenia inwestycji zwiększa nieprecyzyjne oszacowanie kosztów inwestycji związane z przyjętym trybem realizacji "zaprojektuj i wybuduj" oraz forma władania gruntem (dzierżawa), na którym ma powstać budynek. Zdaniem Sądu powołane przez organ okoliczności istotnie podważają realność realizacji inwestycji w założonym 11,5 – miesięcznym terminie. Przedstawione przez organ argumenty są logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Przede wszystkim za niewystarczające w tym zakresie należy uznać oświadczenia firm budowlanych, które nie wskazują przykładów realizacji inwestycji w tak krótkim terminie, które by tym samym uprawdopodobniły realność tego terminu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zakładany termin jest stosunkowo krótki, a warunki pogodowe w okresie zimy dodatkowo mogą znacznie opóźnić prace budowlane, niezależnie od ewentualnych opóźnień na drodze administracyjnej, projektowej i wykonawczej, które należałoby również uwzględnić. Pewne ryzyko wiąże się również z brakiem precyzyjnego oszacowania kosztów inwestycji, co również może utrudnić realizację inwestycji. Ponadto niewątpliwie bezpieczniejszą i pewniejszą formą władania gruntu dla inwestycji budowlanej byłaby własność aniżeli dzierżawa. Natomiast wnioskodawca nie przedstawił szczegółowej analizy wskazanych przez organ zagrożeń dla realizacji inwestycji oraz ewentualnych zabezpieczeń czy rozwiązań alternatywnych w przypadku trudności w realizacji inwestycji spowodowanych powyższymi okolicznościami. Dokonana w niniejszej sprawie negatywna ocena merytoryczna "zero – jedynkowa" wbrew zarzutom skarżącej nie stoi w sprzeczności z wcześniej dokonaną pozytywną oceną merytoryczną punktowaną i nie świadczy o powierzchowności ani nierzetelności oceny, skoro – jak wykazano powyżej, została ona poprzedzona wnikliwą analizą wniosku o dofinansowanie i dokumentacji aplikacyjnej. Pozytywna ocena merytoryczna punktowana nie przesądza automatycznie o pozytywnej ocenie merytorycznej w ramach kryteriów "zero – jedynkowych", a skarżąca nie wykazała sprzeczności w zakresie poszczególnych kryteriów oceny merytorycznej punktowanej z oceną w ramach kryteriów "zero – jedynkowych". Odnośnie natomiast zgłoszonych w skardze wniosków dowodowych należy wskazać, że w treści skargi powołano się jedynie na dowód w postaci wydruku ze strony internetowej PARP oraz wydruku ogłoszonej listy podpisanych umów o dofinansowanie. Do okoliczności wynikających z tych dokumentów i omówionych w skardze Sąd odniósł się w niezbędnym zakresie w wyżej przytoczonych rozważaniach i to bez potrzeby przeprowadzania dowodu z powołanych dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zważywszy że sądowa kontrola oceny projektu nie ma charakteru porównawczego (jest dokonywana wyłącznie na podstawie dokumentacji aplikacyjnej oraz odpisów orzeczeń i środków odwoławczych), powołane dokumenty dotyczą innej instytucji, a przed sądem administracyjnym zasadniczo nie jest prowadzone postępowanie dowodowe. Stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może przeprowadzić wyłącznie dowody uzupełniające z dokumentów i tylko wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tego rodzaju wyjątkowe okoliczności, uzasadniające przeprowadzenie dowodu z dokumentów przez sąd administracyjny, nie zachodziły natomiast w niniejszej sprawie. Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie merytoryczna ocena projektu została dokonana zgodnie z prawem, wobec czego orzeczono o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 30 c) ust. 3 pkt 2 powołanej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.