III SA/Po 523/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-09-30

Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Marek Sachajko, Piotr Ławrynowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz inne fundusze, opierając się na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej na dzień 30 września 2020 r., mimo że skarżąca aktualizowała wpis w CEIDG podając inny kod PKD jako przeważający?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ rentowy prawidłowo odmówił prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Zgodnie z przepisami ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19, ocena spełnienia warunku dotyczącego przeważającej działalności gospodarczej według PKD powinna być dokonana na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. Skoro w tym rejestrze widniał kod PKD nieuprawniający do zwolnienia, organ był zobowiązany do odmowy, niezależnie od późniejszych zmian w CEIDG.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W. wniosła o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił, wskazując, że przeważająca działalność gospodarcza skarżącej na dzień 30 września 2020 r., według kodu PKD widniejącego w rejestrze REGON, nie uprawniała do zwolnienia. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, twierdząc, że aktualizowała wpis w CEIDG, podając inny kod PKD jako przeważający. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2021 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] lutego 2021 roku nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020 roku oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2021r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] na podstawie art. 31 zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020r., poz. 266 ze zm.) odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] listopada 2020r. do [...] listopada 2020r. W uzasadnieniu organ powołując treść art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.) podał, że na dzień [...].09.2020r. skarżąca prowadziła przeważającą działalność gospodarczą z kodem [...].Z który nie uprawnia do zwolnienia. W związku z tym nie przysługuje jej prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za listopad 2020r. Po weryfikacji kodu PKD podanego we wniosku z figurującym na [...].09.2020 r. w bazie Urzędu Statystycznego stwierdzono, że podany przez skarżącą kod PKD nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek z ustawy Tarcza 6.0. W terminowo wniesionej skardze skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm przewidzianych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Zarzucono naruszenie art. 31 zo ust. 10 ustawy poprzez niezasadne uznanie, że strona skarżąca nie spełnia kryteriów do uzyskania zwolnienia z opłacania należności wobec ZUS. Strona wskazała m. in., że na dzień [...] października 2020 r. dokonała aktualizacji wpisu w CEIDG podając jako działalność przeważającą kod [...] Wskazała przy tym w uzasadnieniu skargi, że w dniu [...] września 2020 r. widniał kod [...] W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020.1842 – dalej ustawa z 2 marca 2020r.). W przepisach art. 31 zo i n. ustawy przewidziano zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 osób. Zgodnie z art. 31 zo ust. 10 cyt. ustawy: na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] listopada 2020 r. do dnia [...] listopada 2020r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Zgodnie z art. 31 zo ust. 11 oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. W przedmiotowej sprawie bezsporne było, że skarżąca we wniosku z [...] stycznia 2021r. o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach wskazała, że jako przeważającą działalność na dzień [...] września 2020 r. prowadzi działalność według [...] Natomiast z dokonanych przez organ ustaleń w GUS wynika, że przeważającą działalnością w dniu [...] września 2020 r. według zapisów w rejestrach była działalność wg [...], nie kwalifikująca się do uzyskania zwolnienia. Okoliczności tych Skarżąca nie kwestionuje, a te właśnie okoliczności faktyczne legły u podstaw odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. Przytoczone wyżej przepisy ustawy z 2 marca 2020r. (art. 31zo ust. 10 i ust. 11), które znajdowały zastosowanie w niniejszej sprawie, nakazywały organowi taki sposób rozpoznania wniosku. Z art. 31zo ust. 11 ustawy z 2 marca 2020r. wprost bowiem wynika, że oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. Skarżąca w tym rejestrze nie miała jako przeważającej działalności wskazanej tej, która zgodnie z art. 31 zo ust. 10 uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Zgodnie z ogólną zasadą praworządności (art. 6 K.p.a.), mającą walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), organy administracji publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. To zaś nakazuje rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw przez organy administracji na podstawie obowiązującego aktualnie, tj. w dacie orzekania przez organ, stanu prawnego. Nie sposób zatem uznać by organ administracji miał orzekać wbrew treści obowiązujących przepisów prawa, które w sposób jednoznaczny nakazywały organom oceniać wniosek płatnika składek (niesporne) o zwolnienie z obowiązku opłacania składek co do spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10 art. 31zo, w zakresie oznaczenia rodzaju prowadzonej przeważającej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 - na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. Takiej oceny nakazywała ustawowa regulacja. Skoro zatem w dacie orzekania przez organ w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania składek obowiązywały wyżej przytoczone przepisy ustawy z 2 marca 2020r., to obowiązkiem organu było ich zastosowanie w dacie orzekania. Okoliczności wskazywane w skardze nie wiązały organu w ocenie wniosku strony skarżącej w świetle znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z 2 marca 2020r., a tym samym nie miały znaczenia dla oceny meritum sporu. Zwrócić bowiem należy uwagę, że przedsiębiorca ma nie tylko prawa, ale także i obowiązki nakreślone przepisami prawa, także w zakresie zgłoszenia zmian danych w CEiDG i REGON i to w terminie 7 dni , w tym co do faktycznego rodzaju przeważającej prowadzonej działalności gospodarczej (art. 15 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z 6 marca 2018r. o CEIDG). Nie budzi zaś wątpliwości, i nie jest sporne, że przeważającą działalnością gospodarczą skarżącej na podstawie danych zawartych w rejestrze w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. według PKD był kod [...], który nie jest objęty zakresem przedmiotowym zwolnienia przewidzianego w art. 31zo ustawy z 2 marca 2020r.. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2016 r.I OSK 1632/14, odnosząc się do danych wpisanych w CEiDG, wskazał, że: "Istnieje domniemanie, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Jeżeli do CEIDG wpisano dane niezgodnie z wnioskiem lub bez tego wniosku, osoba wpisana do CEIDG nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej, działającej w dobrej wierze, zarzutem, że dane te nie są prawdziwe, jeżeli po powzięciu informacji o tym wpisie zaniedbała wystąpić niezwłocznie z wnioskiem o jego sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie są związane treścią wpisu skarżącego do CEIDG i nie mogą poczynić własnych ustaleń, odmiennych niż dane w nim zawarte.". Stanowisko to jest nadal aktualne w obowiązującym porządku prawnym i znajduje analogiczne zastosowanie do zgłoszenia zmian w innych rejestrach czy ewidencjach, np. REGON. Trudno więc w tym zakresie obciążać organ negatywnymi z tego tytułu konsekwencjami dla strony skarżącej. Warto w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Skarżąca nie skorzystała z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i nie umożliwiła organowi ponownego rozpatrzenia sprawy. Należy podkreślić, że zakres ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ jest szerszy niż kontrola dokonywana przez sąd. Jak wskazano na wstępie zważeń prawnych niniejszego uzasadnienia sąd kontroluje zasadność decyzji pod kątem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie naruszenia prawa organowi zarzucić nie można. Kierując się treścią wskazanych przepisów art. 31 zo ust. 10 i 11 ustawy z [...] marca 2020r. organ opierając się na wpisach w rejestrach prawidłowo ustalił, że jako przeważającą działalność skarżąca ujawniła działalność określoną kodem [...] Z tych też powodów Sąd stwierdził, że zarzuty skargi są w niniejszej sprawie nieuprawnione. W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, i w związku z tym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło