III SA/Po 524/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-12-18
Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Tadeusz M. Geremek, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przed wydaniem zaświadczenia, nawet jeśli sprawa wydaje się prosta, a jeśli tak, to czy zaniechanie tego obowiązku narusza zasady postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie, ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jeśli jest to konieczne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Zaniechanie tego obowiązku, bez odpowiedniego uzasadnienia, stanowi naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 Kpa) i zasady prawdy obiektywnej (art. 11 Kpa). Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, choć uproszczone, ma charakter prawny zbliżony do postępowania administracyjnego i podlega jego ogólnym zasadom.Stan faktyczny
Gmina S. wystąpiła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że określone działki były przeznaczone i zajęte pod drogę publiczną oraz były w posiadaniu gminy. Starosta P. odmówił wydania zaświadczenia, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów Kpa i Prawa geodezyjnego i kartograficznego, w tym brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i uniemożliwienie jej czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty P. i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek As. sąd. Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2007 roku przy udziale sprawy ze skargi Gminy S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty P. z dnia [...], nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. na rzecz skarżącej kwotę 100,- złotych (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ Sz. Widłak /-/ M. Ławniczak /-/ T. M. Geremek WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Postanowieniem o sygn. [...] z dnia 29 marca 2007r Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 w związku art. 144 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz.U.tj z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i Kartograficzne (tj. Dz.U z 2005 nr 250 poz. 2027 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Starosty P. nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego, że część nieruchomości położonej w skrzynkach w obrębie [...] S. z arkusza mapy 1 działki nr [...] o pow. [...], działki nr [...] o pow. [...], działki nr [...] o pow. [...] oraz nr [...] o pow. [...] w dniu [...] były przeznaczone i zajęte pod drogę publiczną, ze wskazaniem nazw ulicy, ewentualnie numeru, przebiegu i kategorii drogi publicznej oraz że wymienione nieruchomości były w posiadaniu gminy S.
W uzasadnieniu orzeczenia organ II ej instancji podał, iż wnioskiem z dnia [...] Burmistrz Gminy S. wystąpił o wydanie zaświadczenia o treści wyżej wskazanej. Powołując się na treść art. 217 §2 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego oraz art. 20 ust. 1 i 2 Ustawy z 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne organ odwoławczy stwierdził, iż organy prowadzące ewidencję nie były władne wydać zaświadczenie o żądanej przez wnioskodawcę treści albowiem z posiadanych przez te organy materiałów wynika, iż działki których dotyczył wniosek figurowały w ewidencji jako własność osób fizycznych.
W skardze na powyższe postanowienie Burmistrz Gminy S. zarzucił naruszenie art. 10, 217 §2 pkt 2 w zw. z art. 218 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 20 ustawy z 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zdaniem skarżącej gminy gdyby organy ewidencyjne przeprowadziły postępowanie wyjaśniające o którym stanowi art. 218 Kpa umożliwiły by gminie S. wypowiedzenie się co do charakteru dokumentów, na podstawie których oparte zostało postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Zdaniem skarżącej organy administracyjne faktycznie odmówiły gminie czynnego udziału w postępowaniu naruszając art. 10 Kpa, w konsekwencji uniemożliwiły skarżącej wykazanie, iż w zbiorach organu ewidencyjnego istnieją
dokumenty pozwalające wydać zaświadczenie żądanej treści. Gmina S. w skardze podkreśliła, iż dopiero z zawiadomienia o przekazaniu odwołania od postanowienia organu l-szej instancji dowiedziała się o dokumentach, które były podstawą wydania orzeczenia przez Starostę P. W dalszej części skargi Gmina zarzuciła błędne zastosowanie prawa materialnego - art. 20 Ustawy z 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne, albowiem zdaniem skarżącej ewidencja nie ma spełniać jedynie funkcji informacyjno - technicznej.
Stanowisko wyrażone w skardze podtrzymane zostało w trakcie rozprawy przez pełnomocnika Gminy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. powielił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sad administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 218 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.tj z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) organ administracji przed wydaniem zaświadczenia może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Co do ustalenia charakteru takiego postępowania przywołać w tym miejscu należy wyrok NSA w Warszawie z 09.01.2001 r. sygn. I SA 1808/99 (LEX nr 75510) w którym stwierdzono, iż postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń, choć jest postępowaniem uproszczonym, to ma charakter prawny zbliżony do postępowania administracyjnego. Samo zamieszczenie instytucji wydawania zaświadczeń w Kodeksie postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, iż do tego postępowania mają zastosowanie zasady ogólne postępowania administracyjnego, takie jak zasada praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, dochodzenia prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, udzielania pomocy prawnej (art. 7, 8, 9 kpa). Konsekwencją takiego stanowiska jest przyjęcie, iż w postępowaniu takim organ administracji publicznej rozpoznający sprawę powinien podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zawarty w art. 218 §2 Kpa zwrot "może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające" nie należy rozumieć jako dowolność organów
administracyjnych we wdrażaniu tej procedury, a wiąże się raczej z nakazem badania i oceny czy w danej sprawie zachodzą okoliczności powodujące obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w przypadku stwierdzenia braku takich okoliczności - właściwe wyargumentowanie tego w uzasadnieniu orzeczenia. Zaskarżone postanowienie nie zawiera tymczasem żadnego uzasadnienia w tym zakresie nie poddając się w rezultacie kontroli sądowej. Za skuteczny należy uznać zatem zarzut skarżącej, iż odstąpienie od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie stanowi naruszenie zasad ogólnych wymienionych wyżej oraz zasady wyrażonej w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadnie argumentuje bowiem skarżąca gmina, iż zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności umożliwienie wypowiedzenia się w zakresie podstaw żądania pozwoliłoby na pełne ustalenie dokumentów dających możliwość wydania żądanego zaświadczenia a w rezultacie rozstrzygnięcie zgodne z jej wnioskiem. Należy zwrócić uwagę, iż Starosta P. wcześniej w innym postępowaniu - tj pismem z dnia [...] o sygn. [...] na wniosek Gminy S. wydał zaświadczenie, iż działki m.in. o numerach [...] i [...] figurują od założenia ewidencji jako drogi. Tym samym całościowe odrzucenie wniosku Gminy z dnia [...] z argumentacją przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i postanowieniu organu I- szej instancji staje się niekonsekwentne.
W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzone było w sposób wadliwy i naruszający przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznawaniu wniosku Gminy S. organy ewidencyjne zobowiązane będą przeprowadzić postępowanie wyjaśniające umożliwiające udział w nim wnioskodawcy i dopiero wówczas rozstrzygnąć wniosek z uwzględnieniem jego wyników.
Z uwagi na stwierdzone wyżej uchybienia Sąd - działając na podstawie art. 145 ust. 1 pkt c i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające oraz orzekł, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 cyt. Ustawy.
/-/ Sz. Widłak /-/ M. Ławniczak /-/ T. M. Geremek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło