III SA/Po 524/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-09-16
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Izabela Paluszyńska, Piotr Ławrynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy płatnik składek, który na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD jako przeważającą, ale nie jest ona wpisana jako przeważająca w rejestrze REGON, może skorzystać z prawa do zwolnienia z opłacania składek na podstawie art. 31zo ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował art. 31zo ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r., opierając się wyłącznie na wpisie w rejestrze REGON jako jedynym dowodzie prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej. Sąd stwierdził, że taki sposób weryfikacji jest nieproporcjonalny, narusza zasadę równości wobec prawa i nie realizuje celu ustawy, jakim jest faktyczne wsparcie podmiotów dotkniętych skutkami pandemii. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za sierpień i wrzesień 2020 r., wskazując, że prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 8230Z i jest mikroprzedsiębiorcą. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił zwolnienia, ponieważ kod PKD przeważającej działalności wpisany w rejestrze REGON nie był objęty katalogiem uprawniającym do ulgi. Spółka odwołała się, przedstawiając dowody na to, że faktycznie prowadzi działalność o kodzie PKD 8230Z jako przeważającą, mimo zmiany wpisu w rejestrze. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmowną, uznając, że kluczowy jest wpis w rejestrze REGON na dzień złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r. i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2020 r. Zasądzono od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od sierpnia 2020 roku do września 2020 roku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...]; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] sp. z o.o. w [...] wnioskiem z [...] października 2020 r., zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach, za miesiące sierpień i wrzesień 2020 roku, wskazując, że prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 8230Z i jest mikroprzedsiębiorcą.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...], decyzją nr [...] z [...] listopada 2020 r., wskazując na art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 02 marca 2120 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, z późn. zm., dalej jako ustawa z 2 marca 2020 r.) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.) – odmówił spółce prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od sierpnia 2020 r. do września 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r., płatnikowi składek, prowadzącemu, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 jako rodzaj przeważającej działalności kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od sierpnia 2020 r. do września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności, w rozumieniu przepisów podatkowych, uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 roku.
Analizując wniosek organ ustalił, że podany na wniosku kod [...] nie jest kodem przeważającej działalności. Jednocześnie kod [...] przeważającej działalności z rejestru REGON nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek.
W związku z powyższym organ stwierdził, że nie przysługuje spółce prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, wskazanych we wniosku.
[...] sp. z o.o. w [...] we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzuciła naruszenie art. 31zo ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię przejawiającą się uznaniem, że skorzystanie ze zwolnienia opisanego w treści tego przepisu wymaga uprzedniego wpisania określonego kodu przeważającej działalności do właściwego rejestru, w sytuacji, gdy literalna treść tego przepisu wskazuje jedynie, że podmiot wnioskujący o zwolnienie musi jedynie prowadzić działalność gospodarczą, której przeważającym przedmiotem działalności jest działalność dotycząca kodów PKD opisanych w treści tego przepisu.
Jak wskazano, powołując się na dołączone do wniosku dowody, skarżąca w rzeczywistości prowadzi działalność gospodarczą, której przeważającym przedmiotem działalności jest działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów (kod PKD [...]). Działalność ta w roku 2019 stanowiła 57,57% ogólnej wartości przychodów uzyskanych przez skarżącą. Jednocześnie w roku 2020 działalność ta stanowiła 26,48% ogólnej wartości przychodów uzyskanych przez skarżącą.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I [...] decyzją nr [...] z [...] stycznia 2021 r., wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej jako K.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną z [...] listopada 2020 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 31zo ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r., na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] albo świadczącego usługi na rzecz muzeów w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2020 r. poz. 902), oznaczone kodem [...], [...], [...], [...] [...], albo prowadzącego muzeum w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 1996 r. o muzeach niebędące instytucją kultury, o zakończonym procesie organizacji muzeum i wpisanym do wykazu muzeów, o którym mowa w art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.
Z przytoczonego wyżej przepisu, zdaniem organu, wprost wynika, jaki rodzaj przeważającej działalności na dzień złożenia wniosku o zwolnienie według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 umożliwia ewentualne skorzystanie z prawa do zwolnienia z opłacania składek za okres od sierpnia 2020 r. do września 2020 r., w przypadku spełnienia pozostałych warunków.
Z poczynionych ustaleń wynika, że [...] listopada 2020 r. spółka dokonała zmiany kodu PKD (działalności przeważającej wg PKD) na kod [...] Nie ulega jednak wątpliwości, że na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach - RDZ-B tj. na dzień [...] października 2020 r., jako przeważający rodzaj działalności w rejestrze REGON wskazany był kod PKD [...], który nie jest wymieniony w powołanym powyżej przepisie prawa. Organ stwierdził zatem, że w związku z powyższym nie przysługuje spółce prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od sierpnia 2020 r. do września 2020 r.
[...] sp. z o.o. w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zwrotu kosztów postępowania, zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 31zo ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r. poprzez jego nieprawidłową wykładnię przejawiającą się uznaniem, iż skorzystanie ze zwolnienia opisanego w treści tego przepisu wymaga uprzedniego wpisania określonego kodu przeważającej działalności do właściwego rejestru, w sytuacji, gdy literalna treść tego przepisu wskazuje jedynie, iż podmiot wnioskujący o zwolnienie musi jedynie prowadzić działalność gospodarczą, której przeważającym przedmiotem działalności jest działalność dotycząca kodów PKD opisanych w treści tego przepisu,
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na jego przebieg, tj. art. 77 K.p.a. poprzez przeprowadzenie wybiórczej i selektywnej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, przejawiającej się zignorowaniem złożonych przez stronę dokumentów, w sytuacji, gdy treść tych dokumentów w sposób jednoznaczny potwierdza, iż skarżąca na moment składania wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczania należnych składek na ubezpieczenie społeczne prowadziła jako przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD [...]
Zdaniem skarżącej warunek dotyczący prowadzenia określonej działalności gospodarczej spełniony będzie wtedy, kiedy podmiot rzeczywiście jako swoją przeważającą działalność gospodarczą wykazuje określony rodzaj działalności gospodarczej niezależnie od tego czy treść stosownego rejestru odpowiada stanowi rzeczywistemu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, we wskazanych wyżej granicach, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z [...] stycznia 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję z [...] listopada 2020 r. odmawiającą przyznania skarżącej spółce prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od sierpnia 2020 r. do września 2020 r.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 31zo ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r., zgodnie z którym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] albo świadczącego usługi na rzecz muzeów w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2020 r. poz. 902), oznaczone kodem [...], [...], [...], [...], [...], albo prowadzącego muzeum w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach niebędące instytucją kultury, o zakończonym procesie organizacji muzeum i wpisanym do wykazu muzeów, o którym mowa w art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r.
W ocenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek kod PKD przeważającej działalności skarżącej w rejestrze REGON nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
Strona skarżąca wskazuje natomiast, że organ dokonał błędnej i zawężającej wykładni przepisu art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, skupiając się na wskazanym w REGON przeważającym PKD prowadzonej działalności gospodarczej, podczas gdy skarżąca w rzeczywistości prowadzi działalność gospodarczą, której przeważającym przedmiotem jest działalność związana z organizacja targów, wystaw i kongresów ( kod PKD [...]) , przedstawiając na tę okoliczność dowody w postaci załączonych do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dokumentów.
W świetle tak zarysowanego w przedmiotowej sprawie sporu, istotne znaczenie ma wyjaśnienie pojęcia "przeważająca działalność" na gruncie ww. art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, a następnie dokonanie wykładni tej regulacji.
Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu w sprawie PKD, które zostało wydane na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 443) - dalej: "u.o.s.p.". W załączniku do rozporządzenia w sprawie PKD (Zasady Budowy Klasyfikacji, Definicje działalności, pkt 7) odnośnie do przeważającej działalności wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi, jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada. W art. 42 ust. 3 pkt 4 u.o.s.p. ustawodawca wskazał, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej u.o.s.p. nie ma definicji pojęcia "przeważająca działalność gospodarcza", ale w art. 46 tej ustawy zawarto delegację ustawową do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze.
W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 30 listopada 2015 r. rozporządzenie w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. Nr 2015, poz. 2009 z późn. zm.) - dalej: "rozporządzenie o metodologii". W § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia postanowiono, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi z kolei, że w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiąganie zysku, zakładów działalności gospodarczej: stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów, rodzaj przeważającej działalności ustala się na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
W świetle przytoczonych powyżej regulacji jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważająca działalność" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując działalność gospodarczą.
Należy zatem stwierdzić, że podmiot uprawiony do otrzymania ulgi to płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub - jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Podkreślenia wymaga, że ustawa COVID-19, łącznie z ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568), ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r., poz. 567) i ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju (Dz. U. z 2020 r., poz. 569) wchodzi w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej 1.0, przyjętego przez Sejm RP 28 marca 2020 r. Tarcza Antykryzysowa ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/tarczaantykryzysowa).
Właściwe zdefiniowanie pojęcia "przeważająca działalność" oraz dokonanie wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19.
Jak wynika z ww. ustaw, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne - rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD (por.,mi.n., wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 955/20, wyrok WSA w Gdańsku z 23 czerwca 2021 r. I SA/Gd 416/21 dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy również wskazać, co podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (zob. np. wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1010/13, LEX nr 1572566; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 2215/05, LEX nr 257125).
W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie lub aktualizację danych do rejestru REGON należy wskazać również na orzecznictwo Sądu Najwyższego. W wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 (OSNP 2013/21-22/260) i z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15 (LEX nr 2183487) SN wskazał, że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa, jest zatem kwestią dowodową. SN stwierdził, że odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych odnośnie do rodzaju faktycznie prowadzonej w spornym okresie działalności pozbawiono stronę możliwości wykazania, że nie doszło do zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenia społeczne. Powołane wyroki zapadły na gruncie ustawy z dnia 30 października 2002 r.o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1205), która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON. Przywołane wyżej wyroki dotyczyły skutków prawnych podania w formularzu ZUS IWA rzeczywistego rodzaju działalności według PKD - niepokrywającego się z rejestrem REGON. Wskazując na charakter wpisu do rejestru i wniosku o zmianę SN stwierdził, że skoro kategoria ryzyka jest instytucją związaną ze stopniem zagrożeń zawodowych, to kreuje ją rzeczywisty stan rzeczy. W takim też kontekście należy interpretować art. 29 ust. 1 ww. ustawy z dnia 30 października 2002 r. Przepis ten określa sposób ustalania przynależności płatnika do określonej grupy działalności według PKD oparty również na oświadczeniu wiedzy płatnika, tyle tylko że złożonym dla potrzeb statystycznych. Wynikająca z ww. ustawy funkcja, jaką pełni zróżnicowanie stóp procentowych składek na ubezpieczenie wypadkowe, nakazuje uwzględniać rzeczywiste ryzyko zagrożeń zawodowych występujące u danego płatnika. Dlatego też z treści art. 29 ust. 1 ww. ustawy nie można wywieść, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi, a w konsekwencji, że zawsze podanie innego rodzaju działalności według PKD niż wynikający z rejestru REGON będzie podaniem nieprawdziwej informacji w rozumieniu art. 34 ust. 1 ww. ustawy.
Zdaniem Sądu, powyższe odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru ma również istotne znaczenie na gruncie właściwego odczytania treści art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19.
Mając na uwadze powyższe rozważania przyjęty na podstawie ww. regulacji jedyny sposobu weryfikacji - warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD, tj. wpis w rejestrze REGON, w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa.
Jak już wyżej wskazano - wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na realne/faktyczne wsparcie dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią.
Zastosowany przez organ jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w rejestrze - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obwiązkom statystycznym).
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, przyjęty przez organ sposób wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, a co za tym idzie - sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi na gruncie tej ustawy, jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają i co są w stanie wykazać w inny sposób, na podstawie innych dowodów/dokumentów. O ile oczywiście, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności, wskazując jednocześnie, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wskazanego w art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 kodu PKD 2007 i przedstawia na tę okoliczność dowody, które organ powinien był poddać analizie i ocenie.
Oceny w zakresie prawa do wsparcia należy zatem dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Przyjęcie jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium wymogu wpisu w rejestrze, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, prowadzi zaś do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie (rzeczywiście) prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienionych w art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, zostałyby pozbawione dostępu do ulgi.
Dokonany więc przez Organ sposób wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19, sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce CEIDG, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej.
Ponadto, co należy również podkreślić, do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, z mocy art. 180 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.) - dalej: "k.p.a.", oraz art. 123 u.s.u.s., mają zastosowanie przepisy k.p.a., w tym zasady ogólne, stanowiące m.in.,że organy administracji publicznej powinny: stać na straży praworządności (art. 7), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1). Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie.
W kontrolowanej sprawie organ zaniechał podjęcia ww. czynności, co więcej nie odniósł się do zarzutów i dowodów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdzie wskazano, że strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, której przeważającym przedmiotem działalności jest działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów (kod PKD [...]).
Wobec powyższego Sąd uznał obie decyzje wydane w sprawie za wadliwe, wydane z naruszeniem art.31 zo ust. 8 ustawy z 2 marca 2020 r., a także art. 6, art.7, art.77 § 1, 79a § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Z tego powodu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.) jak w punkcie drugim sentencji; Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, stanowiącą zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej rozważania, które stanowią jednocześnie wskazanie do dalszego postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło