III SA/Po 525/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak As.sąd. Szymon Widłak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w P. J. W.-B. sprawy ze skargi R.W. na uchwałę Rady Powiatu T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego o d d a l a s k a r g ę /-/Sz.Widłak /-/B.Sokołowska /-/ M.Ławniczak WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Uchwałą numer [...] Rada Powiatu T. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego R.W. wybranego do Rady Powiatu T. w Okręgu Wyborczym nr [...] z listy numer [...] Komitetu Wyborczego [...]. Jako podstawę przyjęto przepisy art. 25b ust.2 i art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 05 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1592 ze zm.). Pismem z dnia [...] R.W. wezwał Radę Powiatu T. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie uchwały z dnia [...] o wygaśnięciu mandatu radnego. W swym piśmie nie podważał faktycznych podstaw uchwały, stwierdził jednak, iż stosuje sankcje nieproporcjonalne do wagi przewinienia, kwestionuje prawa wyborcze i ingeruje w wynik wyborów, przez co jest niezgodna z prawem. Pismem z dnia [...] R.W. złożył skargę na powyższą uchwałę. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż jest wspólnikiem w spółce A, która do końca marca 2007r. wynajmowała pomieszczenia od podmiotu, którego organem założycielskim jest Powiat T. W dniu [...] skarżący złożył oświadczenie, iż na dzień [...] spółka A świadczyła usługi w pomieszczeniach będących własnością powiatu T. Spółka ta starała się o przeniesienie miejsca swej działalności w terminie do dnia [...], lecz z powodu przedłużenia prac remontowych termin ten nie został dotrzymany. Zdaniem skarżącego art. 190 ust.1 pkt. 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998r. - Ordynacja wyborcza do Rad Gmin i Powiatów i sejmików samorządowych jest niezgodny z Konstytucją RP, albowiem w sposób nieproporcjonalny do wagi naruszenia prawa ingeruje w prawa wyborcze. Automatyzm jaki wytwarza w stosowaniu przewidzianych sankcji przekreśla wynik wyborów i wole wyborców. R.W. powołał się przy tym na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007r. (K 8/07) W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu T. w pierwszym rzędzie wniosła o jej odrzucenie jako przedwczesnej, ewentualnie oddalenie skargi. Zdaniem Rady Powiatu w myśl art. 52§3 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, albo w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania. Tymczasem w niniejszej sprawie w chwili wniesienia przez skarżącego skargi termin ten nie upłynął. Dodatkowo podniesiono, iż uchwała została oparta na obowiązujących przepisach prawa i orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego na które powołuje się skarżący nie spowodowało zmiany stanu prawnego w zakresie będącym podstawą wydania tej uchwały. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2007r. Pełnomocnik Rady Powiatu T. podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. Prokurator Apelacyjny w Poznaniu, który zgłosił swój udział w sprawie wniósł o oddalenie skargi podkreślając, iż w niniejszej sprawie mandat wygasł z mocy prawa a uchwała Rady Powiatu miała charakter deklaratoryjny. Nadto powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o sygn. K 20/03 stwierdził, iż nie ma wątpliwości co do zgodności z konstytucją art. 25 b Ustawy o Samorządzie Powiatowym. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie ustosunkowując się do podniesionego przez Radę Powiatu T. o zarzutu przedwczesnego wniesienia przez skarżącego skargi należy odwołać się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02 kwietnia 2007r. (II OPS 2/07) w której stwierdzono, iż nawet jeżeli w dniu wnoszenia skargi nie była rozstrzygnięta kwestia, czy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostanie, czy nie zostanie uwzględnione, to jeżeli w ostatecznym rezultacie wezwanie to nie zostało uwzględnione, skarga jest wniesiona z dopełnieniem warunku w postaci bezskuteczności wezwania. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi przede wszystkim zwrócić należy uwagę na bezsporną w sprawie okoliczność, iż skarżący nie dopełnił obowiązków jakie nakładała na niego ustawa. Zgodnie z art. 25b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 05 czerwca 1998r. o Samorządzie Powiatowym (Dz.U. z 2001 nr 142 poz. 1592 ze zm.) radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia powiatu, w którym radny uzyskał mandat. W przypadku natomiast gdy radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził taką działalność gospodarczą, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie tego obowiązku, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. Dz.U. nr 159 poz.1547 z 2003r). Przy czym jak stanowi art. 190 ust. 1 pkt 2a tej ustawy wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. W ustępie 2 art. 190 ustawa ta stanowi, iż wygaśnięcie mandatu radnego w takim przypadku stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż skoro przed wyborem na radnego skarżący prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia powiatu, to w terminie 3 miesięcy od złożenia ślubowania miał obowiązek jej zaprzestania. Skarżący ślubowanie złożył na pierwszej sesji rady w dniu 27 listopada 2006r. Wyznaczony ustawą termin minął zatem 27 lutego 2007. Z tym dniem wygasł w tej sytuacji uzyskany w wyborach mandat R.W. Ustawa nakładała na Radę Powiatu w tej sytuacji obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia mandatu, czego wynikiem było podjęcie przez nią zaskarżonej uchwały. Zawarty w skardze zarzut niekonstytucyjności znajdującego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 190 ust.1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów sejmików i województw z powoływaniem się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007r. (K 8/07) nie jest zasadny. Wyrok ten odnosił się do nieproporcjonalności skutków niezłożenia w terminie przewidzianym ustawą oświadczenia majątkowego i nie może mieć bezpośredniego zastosowania w niniejszej sprawie. Natomiast odnośnie art. 25b ust. 2 Ustawy z dnia 05 czerwca 1998r. o Samorządzie Powiatowym (Dz. U. z 2001 nr 142 poz. 1592 ze zm.) Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2004r. sygn. K 20/03 stwierdził, iż przepis ten jest zgodny z konstytucją. Każdy z tych wyroków za ratio legis wprowadzenia tych przepisów uznawał potrzebę wzmocnienia instrumentów przejrzystości stosunków majątkowych funkcjonariuszy samorządowych, aby w ten sposób zapobiegać sytuacjom korupcyjnym i w tym zakresie wyroki te są w tej ocenie zgodne. Nie można dopuścić do sytuacji, w której radny prowadzi działalność gospodarczą wykorzystując mienie powiatu mając jednocześnie realny i szeroki wpływ na działanie tej jednostki samorządu terytorialnego, w tym dysponowanie jej mieniem. Wprowadzony ustawą z dnia 05 czerwca 1998r. o Samorządzie powiatowym obowiązek zaprzestania takiej działalności w terminie trzech miesięcy uznać należy za możliwy do realizacji. Konsekwencja natomiast w postaci wygaśnięcia mandatu po jego bezskutecznym upływie jest logicznym następstwem wspomnianych przepisów których założeniem była przejrzystość działalności przedstawicieli wyborców. Reasumując powyższe rozważania Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, wobec czego należało orzec - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - o jej oddaleniu. /-/ Sz.Widłak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Ławniczak T.M.d