III SA/Po 525/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-02-22
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Ireneusz Fornalik, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji miał podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o przyznaniu płatności rolnych, w sytuacji gdy nowe dowody dotyczące stanu działek rolnych ujawniły się po wydaniu tej decyzji, ale istniały już w dacie jej wydania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji miał podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ wyniki kontroli przeprowadzonej po wydaniu decyzji o przyznaniu płatności ujawniły nowe dowody (stan działek rolnych wskazujący na wieloletnie zaniedbania i brak prowadzenia działalności rolniczej), które istniały już w dacie wydania pierwotnej decyzji, ale nie były znane organowi. Ustalenia te miały istotny wpływ na możliwość przyznania płatności, co uzasadniało uchylenie pierwotnej decyzji i odmowę przyznania pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca A. H. wniosła o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012. Po przyznaniu płatności pierwotną decyzją z 2013 r., organ wznowił postępowanie w 2015 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., stwierdzając na podstawie kontroli z 2013 r. wieloletnie zaniedbania i brak prowadzenia działalności rolniczej na zadeklarowanych działkach. W konsekwencji, decyzją z 2016 r. odmówiono przyznania pomocy i nałożono sankcje. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. bezzasadne wznowienie postępowania i błędne zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 lutego 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2012 rok, po wznowieniu postępowania oddala skargę
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] o uchyleniu i odmowie A.H., zwanej dalej skarżącą, przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 oraz nakładającą sankcje.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] maja 2011 r. [...], reprezentująca skarżącą, złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2011. Do wniosku dołączono deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013, dwa egzemplarze załącznika graficznego oraz kartę informacyjną. W przedmiotowym wniosku producent zadeklarował do płatności działki ewidencyjne nr [...] i [...] położone w województwie zachodniopomorskim, powiat [...], gmina [...], obręb [...] oraz nr [...] położone w województwie zachodniopomorskim, powiat [...], gmina [...], obręb [...]. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła [...] ha w ramach wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej jako płatność ONW) – strefa nizinna I. Podczas weryfikacji wniosku pod kątem jego zgodności z komputerową referencyjną bazą danych działek ewidencyjnych oraz po kontroli administracyjnej z uwzględnieniem wartości powierzchni referencyjnych ujawniły się błędy, wobec których organ wezwał skarżącą do wyjaśnienia nieścisłości – powierzchnia działki rolnej E jest większa od powierzchni największego spójnego obszaru uprawnionego do uzyskania jednolitej płatności obszarowej. W wyniku korekty z dnia [...] grudnia 2012 r. powierzchnia działki rolnej E została umniejszona z [...] ha do [...] ha. Złożona korekta oraz pozostała deklaracja zostały zweryfikowane w oparciu o system informacji geograficznej.
W związku z powyższym decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał Skarżącej płatność ONW na rok 2012 do powierzchni [...] ha., w łącznej wysokości [...] zł.
W dniach [...] - [...] lipca 2013 r. gospodarstwo rolne Skarżącej poddano kontroli, przeprowadzonej przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu - Poznań, w wyniku której stwierdzono następujące nieprawidłowości mające wpływ na wysokość przyznanej płatności:
– dla działki rolnej oznaczonej we wniosku o płatności literą "A", gdzie zadeklarowana była przez wnioskodawcę grupa upraw JPO (jabłoń domowa - wariant 2.9) na działce ewidencyjnej nr [...] na obszarze [...] ha, stwierdzono "nieużytek", co spowodowało zastosowanie kodu DR18 tj. na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz kod DR25 tj. brak możliwości identyfikacji granic działki rolnej, ponieważ jest ona położona na znacznie większym obszarze od zadeklarowanej powierzchni; ponadto kontrolerzy zanotowali, że stwierdzono wieloletnie nieużytkowanie działki rolnej (foto wieloletnich samosiewek drzew), brak możliwości wyznaczenia granic działki rolnej z pow. działki ewidencyjnej na całości użytkowanej w ten sam sposób, działka ewidencyjna użytkowana przez 2 beneficjentów.
– dla działki rolnej oznaczonej we wniosku o płatności literą "B", gdzie zadeklarowana była przez wnioskodawcę grupa upraw JPO (jabłoń domowa
wariant 2.9) na działce ewidencyjnej nr [...] na obszarze [...] ha, stwierdzono, że przedmiotowa wielkość działki jest mniejsza tj. [...] ha, co spowodowało zastosowanie kodu DR13+ tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, dodatkowo inspektorzy terenowi stwierdzili "nieużytek", co spowodowało zastosowanie kodu DR18 tj. na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz kod DR52 tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; ponadto kontrolerzy zanotowali, że stwierdzono wieloletnie nieużytkowanie działki rolnej (foto wieloletnich samosiewek drzew).
Wykonano szkice pomiarowe kontrolowanych działek rolnych z naniesionymi oznaczeniami miejsc i kierunków wykonanych w terenie fotografii.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, w związku z pojawieniem się nowych dowodów świadczących o okolicznościach istotnych dla sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. wznowił postępowanie administracyjne dla sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. o przyznaniu skarżącej płatności ONW na rok 2012
Ponadto kolejnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. organ dopuścił jako dowód w sprawie:
– raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni wraz ze zdjęciami dotyczącymi działek rolnych A i B,
– raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności wraz ze zdjęciami dotyczącymi działki rolnej A,
– zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych, wniesione przez [...] – pełnomocnika R.B.,
– notatkę służbowa inspektorów przeprowadzających inspekcję terenową,
– odpowiedź Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego na zastrzeżenia pokontrolne dot. kontroli gospodarstwa R.B..
Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Kierownik BP w [...] uchylił wydaną przez siebie decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie przyznania skarżącej płatności ONW na 2012 r. i odmówił przyznania płatności oraz nałożył sankcje.
W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że w dniach [...] - [...] lipca 2013r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie R.B., na zadeklarowanej działce rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], gmina [...] w 2013 r. na powierzchni [...] ha, gdzie stwierdzono wieloletnie zaniedbania na działce oraz brak dobrej kultury rolnej oraz że działka jest porośnięta kilkuletnimi drzewkami sosny oraz brzozy; ponadto stwierdzono pojedyncze sadzonki orzecha włoskiego. Według deklaracji R.B. oraz Skarżącej deklarowana przez nie uprawa - sad jabłoniowy – znajduje się na tej samej działce ewidencyjnej, w bezpośrednim sąsiedztwie. Zadeklarowanych we wnioskach upraw nie potwierdziły przeprowadzone kontrole na miejscu. Kontrolujący nie byli w stanie ustalić granicy upraw należących do R.B. i skarżącej ze względu na jednorodny stan działki, wskazujący na brak prowadzenia działalności rolniczej. Występująca na działce roślinność (samosiejki, zachwaszczenie) dowodzi, że nie wykaszano międzyrzędzi, nie usuwano chwastów ani nie spulchniano gleby w rzędach drzew – nie dokonywano zabiegów agrotechnicznych wymaganych dla utrzymania gruntów zgodnie z normami. Działki A i B w roku 2011 były zgłoszone do płatności rolnośrodowiskowej jako sady ekologiczne, co wymagało dodatkowych zabiegów pielęgnacyjnych, których nie stwierdzono.
Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego wniosła odwołanie, wskazując na wadliwość wydanej decyzji, która w ocenie pełnomocnika wynika w szczególności z tego, że z zebranego w 2013 r. materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, że na działkach już w 2012 r. zaniechano działalności rolniczej. Organ I instancji nie wykazał w jakikolwiek sposób, że zaniedbania stwierdzone na działkach w roku 2013 świadczą o zaniechaniu działalności rolniczej w roku 2012. Nadto nie zostały spełnione przesłanki ani do wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ani do odmowy przyznania płatności za rok 2011 r. i do nałożenia sankcji pieniężnej, ponieważ nie wykazano nowych okoliczności uzasadniających wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej istniejących w dniu jej wydania czyli w dniu [...] lutego 2013 roku. Uzasadnienie decyzji odnosi się w dużym zakresie do przepisów o płatności z tytułu przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, które nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż organ winien przede wszystkim wykazać wysokość samosiejek drzew oraz ich średnioroczny przyrost, ilość samosiejek na działkach oraz rodzaj i gatunek chwastów, ich cykl rozwojowy i intensywność porastania. Działki były kontrolowane w 2011 i 2012 r. przez [...] w [...] i nie stwierdzono wówczas jakichkolwiek nieprawidłowości.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., wskazaną we wstępie, Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał m.in., że brak jest podstaw do podważenia zgodności z prawem i wiarygodności przeprowadzonej kontroli na miejscu i nie sposób przyjąć argumentacji pełnomocnika strony. Zarówno fotografie jak i szkice pomiarowe wskazują na brak spełniania warunków przez grunty zgłoszone do płatności przez skarżącą. Również z przedstawionych przez skarżącą dowodów nie wynika prowadzenie sadu jabłoniowego, zadeklarowanego we wniosku.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika – [...], wniosła o jej uchylenie i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów. Skarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
– art. 21 ust. 1 rozporządzenia Rady WE nr 73/2009 poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę przyznania wnioskowanych płatności oraz nałożenie sankcji
– art. 16 ust. 5 Komisji UE nr 65/2011 poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę przyznania płatności podczas gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną o stwierdzoną nie przekraczała 20%
– art. 151 § 1 pkt. 2 i art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie istnienia podstaw do wznowienia postępowania
– art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a.
– art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w kwestii powierzchni użytków rolnych oraz przyjęcie, że skarżąca zaprzestała działalności rolniczej już w 2011 r.
– art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji
– art. 8 i 80 kpa poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego sprawy.
– błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że doszło do różnicy między powierzchnią kwalifikującą się do płatności a zadeklarowaną
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga okazała się nieuzasadniona.
Wskazać należy na wstępie, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 145 § 1 k.p.a. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 531-534). Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest przy tym wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, stąd też zastosowanie wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie.
Zakres postępowania wznowieniowego jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę czy przez organ w wypadkach wszczęcia postępowania z urzędu.
W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], na podstawie § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329 ze zm.) przyznał A.H. płatność ONW na rok 2012. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że do ONW zadeklarowano [...] ha gruntów rolnych i do powierzchni stwierdzonej, ustalonej o system identyfikacji geograficznej – [...] ha naliczono wnioskowane przez stronę płatności.
Powodem przyznania płatności było ustalenie przez organ, iż wnioskodawca spełniał przesłanki wskazane powyższym rozporządzeniu MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. – czyli posiadał działki rolne o powierzchni minimum 1,0 ha, utrzymywał wszystkie grunty rolne zgodnie z normami przez cały dany rok kalendarzowy oraz przestrzegał wymogów przez cały ten rok. Minimalne normy oznaczają m. in. uprawę roślin lub ugorowanie w przypadku gruntów ornych, koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w przypadku łąk.
Po wydaniu powyższej decyzji organ I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 145 §1 pkt. 5, art. 147 i art. 150 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ powołał się na podstawę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazując, że po wydaniu decyzji o przyznaniu płatności w dniach [...] - [...] lipca 2013 r. dokonano kontroli gospodarstwa na miejscu i stwierdzono dla działek A i B "wieloletnie nieużytkowanie działki rolnej".
Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Z powyższej regulacji wynika więc, że o zaistnieniu omawianej podstawy wznowienia można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: a) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, b) są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, c) nie były znane organowi, który wydał decyzję, d) istniały w dniu wydania decyzji (zob. B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2007, s. 733).
Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził, że organy obu instancji zasadnie uznały, iż fakt braku utrzymywania spornych działek w 2012 roku w odpowiedniej kulturze rolnej oraz wyniki protokołu kontroli gospodarstwa mogą być uznane (odpowiednio) za okoliczność i dowód istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (jako warunkujące bezpośrednio kwestię spełniania przesłanki do otrzymania wnioskowanych płatności).
Jednocześnie okoliczność dotycząca braku prowadzenia wymaganych zabiegów agrotechnicznych w 2012 r. była nieznana organowi I instancji w dacie wydawania przez niego zakwestionowanej decyzji. Opierał się on bowiem wyłącznie na danych wynikających z wniosku skarżącej o przyznanie płatności i systemu informacji geograficznej.
Postępowanie w przedmiocie uzyskania płatności rolnych jest wszczynane na wniosek producenta rolnego. Wszystkie złożone wnioski podlegają szczegółowej kontroli – chodzi zarówno o kontrole administracyjną jak i kontrolę samego gospodarstwa na miejscu. Ten drugi rodzaj kontroli nie jest obligatoryjny w stosunku do każdego wniosku. Zdarza się zatem, że kontrola gospodarstwa na miejscu jest już dokonywana po wydaniu decyzji przyznającej płatności za dany rok. Na skutek takiej kontroli mogą jednak wyjść na jaw okoliczności faktyczne istotne dla kwestii spełniania przesłanek otrzymania płatności.
Na skutek dokonanej w 2013 r. kontroli (potwierdzonej szkicami działek i wykonanymi fotografiami) ustalono m.in., że występująca na działkach roślinność (samosiejki, zachwaszczenie) dowodzi, iż w latach wcześniejszych nie wykaszano międzyrzędzi, nie usuwano chwastów ani nie spulchniano gleby w rzędach drzew- nie dokonywano zabiegów agrotechnicznych wymaganych dla utrzymania gruntów zgodnie z normami. Samosiewy drzew leśnych pojawiły się na skutek samoistnej sukcesji naturalnej typowej dla terenów odłogowanych. Działki A i B w roku 2011 były zgłoszone do płatności rolnośrodowiskowej jako sady ekologiczne, co wymagało dodatkowych zabiegów pielęgnacyjnych, których nie stwierdzono. W 2013 r. na spornych działkach winien istnieć sad, tymczasem nie stwierdzono prowadzenia działalności rolniczej. Tych ustaleń nie mogą zmienić wyniki kontroli wykonywanej przez jednostki certyfikujące, gdyż organy obu instancji nie były nimi związane w jakikolwiek sposób (jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądowym). Dla organu decydujący charakter mają wyniki kontroli na miejscu dokonywanej wyłącznie przez jego uprawnionych pracowników – kontrolerów. Niemniej zauważyć należy, iż dokument, na który powoływała się skarżąca nie dowodzi tez przeciwnych formułowanych przez organ w oparciu o wyniki z kontroli wykonanej przez pracowników Agencji. Na zdjęciach załączonych przez stronę uwidocznione jest zresztą pojedyncze drzewo, trudno stwierdzić istnienie sadu jabłoniowego.
Z powyższych względów zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przepisów procesowych okazały się niezasadne. Organ miał podstawy do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. i uchylenia tejże decyzji oraz do odmowy przyznania stronie przedmiotowych płatności, gdyż ustalenia kontrolne z lipca 2013 roku dały podstawę do stwierdzenia, że na omawianych działkach rolnych ujawniono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość przyznanej już płatności.
Zgodnie z art.11 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25, z 28.01.2011r., str.8) wszystkie wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i inne deklaracje, które beneficjent lub osoba trzecia muszą złożyć, poddaje się kontrolom administracyjnym, obejmującym wszystkie elementy, których kontrola za pomocą środków administracyjnych jest możliwa i stosowana. Procedury te zapewniają rejestrację podjętych działań kontrolnych , wyników weryfikacji i środków podjętych w odniesieniu do rozbieżności. Celem kontroli administracyjnych jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz zweryfikowanie kwalifikacji do pomocy określonych terenów. W rozpoznawanej sprawie organ ocenił, że wydał decyzje przyznającą daną płatność na podstawie deklaracji producenta rolnego zawartej we wniosku o przyznanie płatności a następnie wskutek kontroli na miejscu dokonanej w dniach [...] - [...] lipca 2013 roku ujawnione zostały nieprawidłowości w prowadzeniu działki rolnej skutkujące uznaniem przez kontrolerów, iż zadeklarowane działki A i B z grupą upraw JPO (jabłoń domowa- wariant 2.9) stanowią nieużytki. Owe nieprawidłowości polegały na zaniechaniu prowadzenia działalności rolniczej. Stan ten obrazowały dołączone do raportu z kontroli zdjęcia. Stan stwierdzony na działkach rolnych w dacie kontroli uznano jako zaniedbania ponad roczne. Tak więc uznano, że skarżąca nie spełniła wymogów, od spełnienia których uwarunkowane jest przyznanie płatności do uprawy sadowniczej w ramach realizowanego od 2011 roku wariantu 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem). Skarżąca skutecznie nie zakwestionowała powyższych ustaleń kontrolnych. Raport z czynności kontrolnych jest dokumentem i stanowi środek dowodowy , który może być skutecznie podważony (jak każdy inny dowód) dowodem przeciwnym. Skarżąca zwalczała raport jedynie zdjęciami działki i protokołem [...] w [...], które w ocenie Sądu skutecznie nie podważyły ustaleń raportu z kontroli Agencji, co Sąd uzasadnił wcześniej.
Powyższe ustalenia dały więc podstawę organowi zastosowania jako podstawy rozstrzygnięcia przepisu art. 16 ust. 5 akapit trzeci i art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (...) Dz. Urz. UE L 25 z 28.1.2011r. str. 8.
Przepis art. 16 ust. 5 stwierdza: "W przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru.
Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy.
Jeżeli wspomniana różnica przekracza 50 %, beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy między obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym obszarem".
Z kolei powołany również jako podstawa rozstrzygnięcia przepis art. 22 w/w rozporządzenia stanowi o kolejności zmniejszeń. I tak:
"Jeżeli kilka zmniejszeń ma zastosowanie, stosuje się je w następującej kolejności:
- najpierw zgodnie z art. 16 ust. 5 i 6 oraz art. 17 ust. 4 i 5 niniejszego rozporządzenia,
- następnie zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia,
- następnie ze względu na złożenie wniosku po wyznaczonym terminie zgodnie z art. 23 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009,
- następnie zgodnie z art. 16 ust. 1 niniejszego rozporządzenia,
- następnie zgodnie z art. 21 niniejszego rozporządzenia
- na koniec zgodnie z art. 16 ust. 7 i art. 17 ust. 8 niniejszego rozporządzenia."
Organ prawidłowo więc ostatecznie nie przyznał pomocy i nałożył sankcje.
Raport z czynności kontrolnych wraz ze zdjęciami był dowodem na to, że na przedmiotowej działce w ramach realizowania od 2011 roku wariantu 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) nie wykonano zabiegów pielęgnacyjnych i nie prowadzono produkcji rolnej zgodnie z najlepszą wiedzą i kulturą rolną pakietu . Brak wykonania koszenia międzyrzędzi, spulchnienia gleby w rzędach, istniejące samosiewy drzew leśnych – to zastany stan na działce rolnej w dacie kontroli (2013 rok). Tak więc rację ma organ, że stan działki to wynik wcześniejszych zaniedbań bo licząc od 2011 roku na działce powinny być kilkuletnie drzewa owocowe, których tu było brak, zaś widoczne były opisane w raporcie zaniedbania na badanych działkach rolnych.
Sankcja w postaci odmowy przyznania przedmiotowych płatności oraz nałożenie sankcji wynikają z w/w przepisów, jako że różnica, o której mowa w tych przepisach przekroczyła 50%. Otóż powierzchnia zatwierdzona to powierzchnia [...] ha, zaś skarżąca zadeklarowała [...] ha. Tak więc skarżąca "przedeklarowała" o [...]%, bo różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną przez skarżącą a stwierdzoną przez organ wyniosła [...] ha. Dlatego zdaniem Sądu należało uznać, że organ dokonał prawidłowego wyliczenia różnicy pomiędzy powierzchniami i prawidłowo przyjął że przekracza ona 50%.
Z powyższych rozważań wynika, że zarzut naruszenia przez organ przepis prawa materialnego także okazał się niezasadny.
Biorąc pod uwagę wskazane wyższej okoliczności Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora ARiMR została wydana zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło