III SA/Po 525/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-11-19

Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Marzenna Kosewska, Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca prawa do zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od lipca do września 2020 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia przeważającej działalności gospodarczej według kodów PKD?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania. Ustalenia faktyczne dotyczące przeważającej działalności gospodarczej skarżącej, oparte na nieprawidłowych danych w rejestrach, nie zostały przez organ należycie zweryfikowane, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca M. J. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą jej prawa do zwolnienia z opłacania składek za okres od lipca do września 2020 r. Organ odmówił zwolnienia, wskazując na nieprawidłowy, według rejestru, kod PKD przeważającej działalności gospodarczej skarżącej. Skarżąca zarzuciła, że zmiana kodu PKD była omyłkowa i nie została przez nią dokonana. Sąd uznał, że organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie kodu PKD.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...]. Zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2021 roku przy udziale sprawy ze skargi M. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] stycznia 2021r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od lipca do września 2020r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] z [...] stycznia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję ZUS [...] w [...] z [...] grudnia 2020 r. odmawiającą jej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od lipca do września 2020 r. Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie sprawy. Ww. decyzją z [...] grudnia 2020 r. ZUS [...] na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm. - dalej: ustawa COVID-19) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia [...] października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 266 ze zm. - dalej: usus) odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od lipca do września 2020 r. W uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2021 r. ZUS powołał przepisy art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 podkreślając, że na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] albo świadczącego usługi na rzecz muzeów w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2020 r. poz. 902), oznaczone kodem [...], [...], [...], [...], albo prowadzącego muzeum w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach niebędące instytucją kultury, o zakończonym procesie organizacji muzeum i wpisanym do wykazu muzeów, o którym mowa w art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Organ wskazał, że od [...] stycznia 2010 r. w rejestrze GUS był wskazany jako rodzaj przeważającej działalności symbol [...] – działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów. W dniu [...] czerwca 2013 r. dokonano zmiany przeważającego [...] na [...] – w oparciu o przekazany drogą elektroniczną wniosek. W dniu [...] grudnia 2020 r. ponownie dokonano zmiany kodu na kod [...] W dniu [...] listopada 2020 r. kodem wskazanym był kod PKD [...] W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie : - art. 31 zo ust. 8 ustawy COVID-19 - art. 80 kpa w zw. z art. 6 kpa. Zdaniem skarżącej zmiana dokonana w rejestrze w dniu [...] czerwca 2013 r. wynikała z wniosku, który nie został złożony przez skarżącą. GUS wskazał w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r., że [...] grudnia 2020 r. kod PKD został zmieniony na [...] z wsteczną datą zmiany [...] stycznia 2010 r. Zdaniem skarżącej zmiany kodu dokonano omyłkowo. Kodem prawidłowym był kod [...] W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz. U. 2019.2325), dalej "Ppsa" uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania. Materialnoprawną podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy COVID-19 (pełną nazwę i publikator ustawy powołano na wstępie). Zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy COVID-19 na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] albo świadczącego usługi na rzecz muzeów w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2020 r. poz. 902), oznaczone kodem [...], [...], [...], [...] [...], albo prowadzącego muzeum w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 1996 r. o muzeach niebędące instytucją kultury, o zakończonym procesie organizacji muzeum i wpisanym do wykazu muzeów, o którym mowa w art. 5b ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia [...] czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że od [...] stycznia 2010 r. w rejestrze GUS był wskazany jako rodzaj przeważającej działalności symbol [...] – działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów. W dniu [...] czerwca 2013 r. dokonano zmiany przeważającego PKD z [...] na [...] – w oparciu o przekazany drogą elektroniczną wniosek. W dniu [...] grudnia 2020 r. ponownie dokonano zmiany kodu na kod [...] W dniu [...] listopada 2020 r. kodem wskazanym był kod PKD [...] Skarżąca we wniosku wskazała kod PKD [...] Z okoliczności podanych w skardze, a nieznanych organowi w dacie wydawania decyzji wynika, że wpis dotyczący przeważającej działalności gospodarczej skarżącej został podczas migracji danych z EDG do CEiDG przeniesiony z kodem [...] automatycznie i obowiązywał do [...] czerwca 2013 r. – do daty otrzymania danych z wniosku CEIDG. Kolejną zmianę zgłoszono [...] grudnia 2020 r., również w oparciu o dane przekazane drogą elektroniczną z CEiDG do rejestru REGON. A zatem dane dotyczące przeważającej działalności gospodarczej widniejące do dnia wydania zaskarżonej decyzji były nieprawidłowe, a z treści wyjaśnień GUS wynika, że [...] grudnia 2020 r. kod przeważającej działalności gospodarczej został zmieniony z [...] na kod [...] z datą wsteczną od [...] października 2010 r. Skoro [...] grudnia 2020 r. zweryfikowano dane dot. spornego kodu PKD to oznacza, że organ ponownie weryfikując wniosek sam nie dokonał żadnych ustaleń w tym zakresie. Nie odniósł się do twierdzeń strony i tym samym de facto nie rozpoznał ponownie przedmiotowej sprawy. W tej sytuacji ustalenia faktyczne poczynione przez organ muszą zostać zweryfikowane. Istnieje podstawa do przyjęcia, że nastąpiło naruszenie przez organ prawa dające podstawę do wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. b .P.p.s.a. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję. O zwrocie kosztów postanowiono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z §14 pkt 1 ppkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. 2018.265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło