III SA/Po 526/11

Dnia 19 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Beata Sokołowska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia .... r. nr w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2011 łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2011. I. oddala skargę II. przyznaje adwokatowi S. W. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę ... złotych, uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości .... Decyzją z dnia 14 lutego 2011 r. Wójt Gminy ustalił wymiar podatku rolnego za 2011 rok w kwocie 120 zł i podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie 0 zł. Organ wskazał też na zaległość na kwotę 360,00 zł. Od powyższej decyzji odwołanie w dniu 11 marca 2011 roku wniósł podatnik. Odwołujący uważa, że jako niepełnosprawny obywatel Rzeczypospolitej Polskiej nie może być "bezpośrednim płatnikiem podatku.....". W. przedstawił swoją trudną sytuację materialno-bytową oraz wyraził negatywną ocenę funkcjonowania organów państwowych i samorządowych. Ewidentny brak dochodu z gospodarstwa rolnego stanowi, zdaniem podatnika, również podstawę odwołania. Decyzją z dnia 27 kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ podatkowy powinien w prowadzonym postępowaniu zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały niezbędny materiał dowodowy (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz wydać decyzję posiadającą odpowiednie uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 210 § 1 pkt. 1-8 Ordynacji podatkowej). W ocenie SKO zaskarżona decyzja Wójta Gminy nie spełniała tych wymogów, wobec czego należało ją uchylić i usunąć z obrotu prawnego. Organ II instancji podkreślił, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien wyczerpująco zebrać materiał dowodowy i wydać decyzję, która będzie zawierała uzasadnienie (faktyczne i prawne). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. zarzucił wydanie decyzji wymiarowej podobnej do zeszłorocznej, wyrażając ponadto krytyczną ocenę pracy pracowników organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe stanowisko i argumenty zawarte w skarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W terminie otwartym do wniesienia skargi decyzją z dnia 13 maja 2011 r. Wójt Gminy ponownie ustalił wymiar podatku rolnego za 2011 rok w kwocie 120 zł i podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie 0 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w szczególności przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dokonując badania legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga okazała się nieuzasadniona. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż decyzja organu I instancji został wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej wydanie decyzji wymiarowej winno być poprzedzone przeprowadzeniem przez organ podatkowy postępowania dowodowego, połączonego z zebraniem i wyczerpującym rozpatrzeniem całego materiału dowodowego. Decyzja podatkowa wydana w sprawie winna natomiast zawierać obligatoryjne elementy wskazane w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, w tym m. in. odpowiednie uzasadnienie faktyczne i prawne (§ 4). Organ jest wobec tego zobowiązany do podania w uzasadnieniu faktycznym dowodów, na jakich oparł swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne decyzji winno natomiast wyjaśniać jej podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa, objaśnieniem wykładni zastosowanych przepisów, znaczenia poszczególnych słów i pojęć użytych w tych przepisach itd. (zob. m. in. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 690-691). Ponieważ zasadnie organ II instancji stwierdził, iż decyzja I instancji nie zawierała tych obligatoryjnych elementów i nie poddawała się kontroli merytorycznej, wobec tego winna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Sąd zauważa, że co prawda odwołanie strony nie spełniało w pełni wymogów formalnych z art. 222 Ordynacji podatkowej (wskazanie zarzutów i żądania będącego przedmiotem odwołania), co skutkować winno zasadniczo wezwaniem strony w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do usunięcia braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Nie ulega jednak wątpliwości, że zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zostało wydane na korzyść podatnika. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (zakaz reformationis in peius). W ocenie Sądu w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie doszło do naruszenia prawa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności skarżonej decyzji. Wskazać należy ponadto, iż zdaniem Sądu, decyzja wymiarowa Wójta Gminy z dnia 13 maja 2011 r. została wydana przedwcześnie – przed uprawomocnieniem się zaskarżonej decyzji organu II instancji i nie podlega ona kontroli legalności w niniejszym postępowaniu sądowym. W tym stanie rzeczy Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu – jak w punkcie I wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd postanowił na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 i § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – pkt II orzeczenia.