III SA/Po 526/24

WyrokWSA w Poznaniu2025-01-28

Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski, Mirella Ławniczak, Izabela Paluszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej z powodu nieprzedłożenia w terminie kompletnego oświadczenia o kwalifikacji zwierząt do programu ochrony zasobów genetycznych, mimo że materialne warunki do przyznania płatności zostały spełnione, jest zgodna z prawem? Czy lakoniczne uzasadnienie organu dotyczące przekształcenia trwałego użytku zielonego na działce rolnej jest wystarczające?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty spełnienia materialnych przesłanek do odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Pomimo złożenia przez skarżącego kompletnych oświadczeń po terminie, sąd uznał, że organy powinny uwzględnić fakt spełnienia materialnych warunków do uzyskania płatności, zwłaszcza że dokumenty te zostały sporządzone przed złożeniem wniosku. Ponadto, sąd wskazał na niewystarczające uzasadnienie organów dotyczące przekształcenia trwałego użytku zielonego, co uniemożliwia weryfikację prawidłowości ustaleń.
Stan faktyczny
Skarżący R. W. złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2023, w tym za realizację pakietu ochrony lokalnych ras owiec. Organ I instancji odmówił przyznania płatności za pakiet zwierzęcy z powodu niezałączenia wymaganego przez rozporządzenie oświadczenia potwierdzonego przez Instytut Zootechniki, a także pomniejszył płatność za inne pakiety z powodu przekształcenia trwałego użytku zielonego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nieuzasadnioną odmowę przyznania płatności i niewłaściwe uzasadnienie ustaleń.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Zasądzono od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2023 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 14 maja 2024 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania R. W. (skarżącego) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2023 (PROW 2014-2020). Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynikało, że dnia 27 czerwca 2023 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na 2023 rok. Zgodnie z § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z dnia 24 marca 2015 r., poz. 415 ze zm.; dalej: rozporządzenie PRSK) wystąpił również o przyznanie kontynuacyjnej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2023. Ubiegał się o przyznanie płatności na rok 2023 za realizację Pakietu 4 - Cenne siedliska na obszarach Natura 2000 w wariancie 4.3 - Murawy na powierzchni 10,74 ha, w ramach wariantu 4.5 do powierzchni 10,74 ha, zaś do wariantu 4.5 - Półnaturalne łąki świeże obszar wynoszący 14,03 ha. Skarżący zadeklarował również realizację pakietu 7 - zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie w wariancie 7.3.1 - zachowanie lokalnych ras owiec - deklarowana we wniosku liczba matek rasy Owca wrzosówka wyniosła 82 sztuki. Do wniosku załączono oświadczenie o lokalnych rasach zwierząt gospodarskich, w którym skarżący oświadczył, iż ubiega się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), w zakresie Pakietu 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, w którym wskazano 82 sztuki matek owczych rasy wrzosówka. W dniu 30 czerwca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], działając na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. 2023 r. poz. 412; dalej ustawa PSWPR), art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422, z późn. zm.; dalej: ustawa PROW) wezwał skarżącego do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności. W przedmiotowym wezwaniu wskazano, że Rolnik zadeklarował realizację pakietów zwierzęcych, a nie dołączył oświadczenia zawierającego wskazanie zwierząt jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych potwierdzone przez Instytut Zootechniki. Termin na usunięcie braków stwierdzonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023, złożonym do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 27 czerwca 2023 r. określono zgodnie z terminem wskazanym w treści art. 60 ust. 1 ustawy PSWPR tj. nie później niż do dnia 25 lipca 2023 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w dniu 15 lipca 2023 r. za pomocą aplikacji e-Wniosek Plus złożył zmianę do wniosku o przyznanie płatności na 2023 rok, do której załączył wykaz owiec matek zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych - rasa wrzosówka podpisany przez siebie oraz dyrektora Oddziału Związku Hodowców Kóz i Owiec. W dniu 14 maja 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję nr w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). Płatność za realizację wariantu 4.3 - Murawy przyznano do powierzchni deklarowanej wynoszącej 10,74 ha. Płatność za realizację wariantu 4.5 - Półnaturalne łąki świeże przyznano do 14,03 ha czyli powierzchni stwierdzonej w kontroli administracyjnej wynoszącej. W trakcie kontroli administracyjnej dla działki rolnej A o powierzchni deklarowanej do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej wynoszącej 4,63 ha stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności wynosi w 2023 r. 4,51 ha. Zatem dla działki ewidencyjnej o nr [...] wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO_TUZ - 0,12 ha. Zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Płatność w ramach wariantów 4.3 oraz 4.5 zgodnie z § 33 ust. 6 rozporządzenia PRSK została pomniejszona o 20% przysługującej płatności, gdyż jak wskazano w uzasadnieniu w czasie przeprowadzonej kontroli administracyjnej stwierdzono brak przestrzegania wymogu określonego w § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego. W uzasadnieniu wskazano, iż rolnik przekształcił występujący w gospodarstwie trwały użytek zielony na działce ewidencyjnej nr [...], jak bowiem ustalono na podstawie aktualnego obrazu ortofotomapy z 2023 r. na rzeczonej działce, gdzie wcześniej występował trwały użytek zielony stwierdzono obszar nieużytkowany rolniczo. Płatność za realizację deklarowanego wariantu 7.3.1 - Owce rasy wrzosówka nie została przyznana w związku z przedeklarowaniem zwierząt uprawnionych do płatności, co uzasadniono niepodpisaniem wykazu przez przedstawiciela Instytutu Zootechniki. Wyliczona procentowa różnica między liczbą zadeklarowanych sztuk zwierząt w ramach wariantu 7.3.1 Owce rasy wrzosówka, a liczbą zwierząt stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 100,00%. Zgodnie z art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia Nr 640/2014, jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 50%, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3, w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju operacji w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków. Ponadto, beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3. Jeśli kwota nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty. W związku z powyższym w roku bieżącym płatność w ramach Wariant: 7.3.1 Owce rasy wrzosówka została odmówiona, a ustalona kwota sankcji wieloletniej z tego tytułu wyniosła 41.000,00 zł. Kierownik Biura Powiatowego w [...] nałożył na skarżącego również sankcję w wysokości 12.170,36 zł, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Wymierzona sankcja wynika z faktu niespełnienia zobowiązań ustanowionych w programie rozwoju obszarów wiejskich lub innych obowiązków dotyczących operacji. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, znajdującym się w aktach sprawy, przedmiotowa decyzja została skutecznie doręczona w dniu 20 maja 2024 r. W odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] skarżący podniósł, że spełnił wszystkie wymagane warunki, aby otrzymać należne płatności, gdyż posiadał wszelkie wymagane plany, ekspertyzy przyrodnicze, rejestry działań agrotechnicznych, a przede wszystkim oświadczenie zawierające wskazanie zwierząt jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych potwierdzone przez Instytut Zootechniki ze wszystkimi wymaganymi podpisami i pieczątkami, które załączył do odwołania. Zakwestionował również ustalenie o przekształceniu trwałego użytku zielonego. Do pisma odwoławczego załączył wykaz owiec matek zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych - rasa wrzosówka, opatrzony również podpisem dyrektora Instytutu Zootechniki, gdzie wskazano, że zakwalifikowano do programu 62 sztuki owiec matek. W opisanej na wstępie decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji skarżący, organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia i ocenę prawną wyrażoną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. Nie dopatrzył się w postępowaniu organu I instancji błędów lub naruszeń prawa, które skutkować powinny rewizją wydanej w sprawie decyzji, która w ocenie organu odwoławczego wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do argumentacji odwołania organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z § 33 ust. 6 rozporządzenia PRSK, jeżeli rolnik lub zarządca przekształcił którykolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych lub nie zachował któregokolwiek z określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 3, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna przysługuje temu rolnikowi lub zarządcy w wysokości zmniejszonej o 20%. Sytuacja objęta dyspozycją powołanego przepisu wystąpiła w przedmiotowej sprawie, ponieważ jak ujawniono w trakcie kontroli administracyjnej powierzchnia deklarowanego w roku 2022 trwałego użytku zielonego o powierzchni 4,64 ha leżącego na działce ewidencyjnej nr [...] została w części przekształcona w drogę, w związku z czym pomniejszenie płatności organ odwoławczy uznał za zasadne. W zakresie odmowy przyznania płatności w pakiecie 7 (zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie - wariant 7.3.1 - zachowanie lokalnych ras owiec - rasa wrzosówka) organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 20 ust. 3 i 4 rozporządzenia PRSK: 3. Do wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej w ramach pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7, dołączyć kopię dokumentu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenia: 1) rolnika, 2) podmiotu prowadzącego księgi hodowlane - w przypadku klaczy, loch, owiec matek i kóz matek, 3) podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - w przypadku krów, klaczy, loch, owiec matek i kóz matek - zawierające wskazanie zwierząt ras lokalnych, jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7. 4. Do wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej w ramach pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7, dołączyć oświadczenie o zwierzętach, do których rolnik ubiega się o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w ramach tego pakietu, z podaniem numerów identyfikacyjnych tych zwierząt, sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję. Organ stwierdził, że do wniosku załączono oświadczenie o lokalnych rasach zwierząt gospodarskich (§ 20 ust. 4 Rozpodządzenia PRSK), w którym skarżący oświadczył, iż ubiega się o przyznanie płatności, w zakresie Pakietu 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, w którym wskazano 82 sztuki matek owczych rasy wrzosówka. Nie zostało złożone jednak oświadczenie zawierające wskazanie zwierząt jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych potwierdzone przez Instytut Zootechniki. W związku z powyższym do skarżącego wystosowano wezwanie do uzupełnienia braków we wniosku. Termin na usunięcie braków stwierdzonych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023, złożonym do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 27 czerwca 2023 r. określono zgodnie z terminem wskazanym w treści art. 60 ust. 1 ustawy Plan Strategiczny tj. nie później niż do dnia 25 lipca 2023 r. W odpowiedzi na wezwanie Pan R. W. w dniu 15 lipca 2023 r. za pomocą aplikacji e-Wniosek Plus złożył Wykaz owiec matek zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych - rasa wrzosówka. Jak wynika z przedstawionego dokumentu liczba owiec matek zakwalifikowanych przez Instytut Zootechniki z 62 sztuk zgłoszonych do programu wyniosła 0, co stwierdzono na podstawie braku pieczęci i podpisu przedstawiciela upoważnionego podmiotu (Instytut Zootechniki) oraz brak kwalifikacji wszystkich sztuk wymienionych w wykazie. Dlatego organ odwoławczy uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] prawidłowo ustalił, iż liczba matek owiec, dla których zostały spełnione wszystkie warunki do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w pakiecie zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie na rok 2023 wynosi w wariancie 7.3.1 - Owce rasy wrzosówka 0 sztuk. Płatność za realizację deklarowanego wariantu 7.3.1 - Owce rasy wrzosówka została odmówiona w związku z przedeklarowaniem zwierząt uprawnionych do płatności. Liczba deklarowanych sztuk wynosiła 82, liczba zwierząt zatwierdzonych wyniosła 0. Wyliczona procentowa różnica między liczbą zadeklarowanych sztuk zwierząt w ramach wariantu 7.3.1 Owce rasy wrzosówka, a liczbą zwierząt stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła zatem 100,00%. Zgodnie z art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia Nr 640/2014, jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 50%, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3, w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju operacji w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie odpowiadającej różnicy między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3. Jeśli kwota nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty. W związku z powyższym w odmówiono przyznania płatności w ramach Wariantu: 7.3.1 Owce rasy wrzosówka, a ustalona kwota sankcji wieloletniej z tego tytułu wyniosła 41.000,00 zł (82 x 500 zł - stawka płatności za sztukę). Organ odwoławczy dostrzegł wprawdzie, iż prawidłowy załącznik o którym mowa w § 20 ust. 3 do wniosku w zakresie 62 sztuk owiec (do płatności zadeklarowano 82 sztuki matek owczych - vide załącznik o którym mowa w § 20 ust. 4 ) został złożony wraz z odwołaniem, lecz uczyniono to w dniu 27 maja 2024r., a więc po upływie terminu na składanie wniosków na rok 2023. Zgodnie z obowiązującymi przepisami w 2023 roku termin składania wniosków, upłynął bowiem w dniu 30 czerwca 2023 r., a z zastosowanym kary administracyjnej w dniu 25 lipca 2023 r. Skarżący nie zgodził się z decyzją organu odwoławczego i pismem z dnia 13 września 2024 r. wniósł od niej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji zarzucił: a) naruszenie art. 26 ust. 1 i art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy PROW w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia PRSK - poprzez nieuzasadnioną odmowę przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, o którą ubiegano się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 w ramach: Wariant: 7.3.1 Owce rasy wrzosówka i nałożenie sankcji (...) pomimo spełnienia wymaganych prawem warunków do otrzymania płatności; b) naruszenie art. 62 ustawy PSWPR w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy PROW oraz art. 50 § 1 k.p.a. - poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji nie doszło do uzupełnienia kluczowego dla niniejszego postępowania braku lub niejasność w tym zakresie nie mogła zostać usunięta przy podstawowej aktywności organu pierwszej instancji dokonanej, w ramach przysługujących organowi temu kompetencji; c) naruszenie art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności - dalej jako rozporządzenie 640/2014 - poprzez jego zastosowanie pomimo braku ku temu podstaw faktycznych i prawnych, w szczególności wobec nieuzasadnionej odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej; d) naruszenie art. 27 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy PROW polegające na naruszeniu zasady praworządności oraz niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; e) naruszenie art. 8 k.p.a. przez uniemożliwienie realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz równego traktowania; f) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezpodstawnym utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania; jak również przepisów prawa materialnego. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że do pierwotnego wniosku dnia 27 czerwca 2023 r. skarżący nie dołączył oświadczenia o lokalnych rasach zwierząt podchodzącego - jak tego wymaga § 20 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia PRSK - od podmiotu uprawnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych. Nie budziło również wątpliwości, że organ - stosując się do obowiązku wynikającego z art. 62 ustawy PSWPR oraz art. 25 ustawy PROW - poinformował skarżącego o tym braku. Nie budzi też wątpliwości, że skarżący odpowiadając na wezwanie ponownie złożył niekompletny formalnie dokument, ponieważ brak w nim było oświadczenia podmiotu uprawnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych. Kompletny dokument złożył natomiast dopiero wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji, co miało miejsce już po upływie ostatecznego terminu składania wniosków wynikającego z art. 20 ust. 1 - 4 ustawy PSWPR w zw. z § 19 ust. 2 rozporządzenia PRSK, bo dopiero dnia 27 maja 2024 r. Tym niemniej należy zwrócić uwagę, że złożenie kompletu oświadczeń ma na celu potwierdzenie liczby oraz ras zwierząt kwalifikujących się do wsparcia w ramach pakietu o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia PRSK. Służy więc uzyskaniu potwierdzenia spełnienia materialnego warunku wsparcia czyli prowadzenia hodowli służącej zachowaniu lokalnej rasy owiec. Złożenie kompletu oświadczeń nie służy niczemu innemu. Oceniając prawidłowość działania organów Agencji z tego punktu widzenia, należy dostrzec, że organ odwoławczy nie kwestionował spełnienia tego warunku dla przyznania płatności, ponieważ skarżący do odwołania dołączył komplet oświadczeń, które - co tu szczególnie istotne - zostały sporządzone przed złożeniem pierwotnego wniosku, gdyż oświadczenia skarżącego oraz dyrektora Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz zostały sporządzone 13 marca 2023 r. zaś, Dyrektora Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego, czyli podmiotu, o którym mowa w § 20 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia PRSK, dnia 5 kwietnia 2023 r. Oznacza to, że w przypadku skarżącego spełnione były materialne warunki do uzyskania płatności, niezależnie od tego, że komplet prawnie wymaganych oświadczeń potwierdzających ich spełnienie, skarżący złożył już po terminie określonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 roku (Dz. U. z 2023 r. poz. 907). Organom okoliczność ta była znana jeszcze przed wydaniem ostatecznej decyzji rozstrzygającej w przedmiocie wniosku skarżącego o płatności na 2023 rok. W dacie końcowej na zmianę wniosku Kierownik Biura Powiatowego Agencji dysponował natomiast dwoma z trzech oświadczeń, które dokumentowały zarówno liczbę jak i rasę owiec zgłoszonych do płatności. Taką sytuację należy więc odróżnić od sytuacji, w której w ogóle brak byłoby dowodu potwierdzającego spełnienie materialnych przesłanek do przyznania pomocy. Przedstawione terminowo oświadczenia przez skarżącego oraz dyrektora Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz wskazywały liczbę zwierząt zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych, a oświadczenie dyrektora Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego tylko stan ten dodatkowo potwierdzało. Stąd organy, a szczególnie organ odwoławczy, winien uwzględnić tę wiedzę przy dokonywaniu ustaleń faktycznych. Nadto, sprzeciw Sądu wzbudził brak niewątpliwego umotywowania przyczyn wyłączenia części gruntów z płatności. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji, przedstawiając przyczyny negatywnego (w części) rozstrzygnięcia, stwierdził mianowicie, że skarżący "dokonał przekształcenia części trwałego użytku zielonego położonego na działce ewidencyjnej nr [...] (...)". Dalej argumentował, że w postępowaniu odwoławczym potwierdził na podstawie zdjęcia ortofotomapy wykonanego w dniu 07 maja 2023 r., iż na części działki wcześniej użytkowanej jako trwały użytek zielony deklarowanej do płatności w 2022 roku i objętej zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym została utworzona droga o szerokości przekraczającej 4 metry (str. 9-10 decyzji). Organ I instancji natomiast wyjaśnił tylko, że stwierdzono przekształcenie trwałego użytku zielonego na działce rolnej A, oraz że "na zdjęciu satelitarnym widnieje jako obszar nieużytkowany rolniczo" (str. 3 decyzji) oraz, że powierzchnia wyłączona z płatności wyniosła 0,12 ha. W ocenie Sądu takie - w istocie hasłowe - stwierdzenia nie potwierdzają, by dokonano wyczerpującej analizy treści ortofotomapy. W swych decyzjach organy nie wskazują ani lokalizacji obszaru niekwalifikującego się do płatności na obszarze działki, a nadto, poza stwierdzeniem, że nie prowadzono na nim działalności rolniczej i że został przekształcony w drogę na szerokości ponad 4 m, nie formułują żadnego bliższego opisu stwierdzonych uchybień. Sąd nie kwestionuje uprawnień organu do korzystania z instrumentów, które posiada i które umożliwiają weryfikację wniosków, zwłaszcza wykorzystywania w postępowaniu ortofotomap cyfrowych uzyskanych ze zdjęć lotniczych. Ortofotomapy cyfrowe stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania gruntami i ich użytkowania. Stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., II GSK 1229/15). Trzeba również wskazać na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 kwietnia 2014 r., C-485/12 w sprawie Maatschap T. van Oosterom en A. van Oosterom-Boelhouwer przeciwko Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, w którym tenże Trybunał nie zakwestionował możliwości weryfikacji danych zawartych we wniosku wyłącznie w oparciu o dane informatyczne oparte na zdjęciach lotniczych. W uzasadnieniu Trybunał stwierdził, że fotointerpretacja obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych również może służyć do ustalenia powierzchni kwalifikującej się do pomocy w ramach kontroli administracyjnych. Ze względu na złożoność zintegrowanego systemu i na fakt, że kontrole administracyjne w odróżnieniu od kontroli na miejscu, które mogą być przeprowadzone za pomocą prób kontrolnych, muszą dotyczyć wszystkich wniosków o pomoc, korzystanie ze środków technicznych i odpowiednich metod kontrolnych jest bowiem niezbędne, aby móc skutecznie rozpatrywać dużą liczbę wniosków. Stąd trafnie w orzecznictwie przyjmuje się, że zazwyczaj ustalenia powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomap jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Pomiar na podstawie ortofotomap jest aktualny i precyzyjny. Tym niemniej stwierdzenie nieprawidłowości przez organ nie może ograniczyć się do podania pewnych ustaleń, których w żaden sposób Sąd nie może obiektywnie zweryfikować. Organy Agencji muszą stosować się do wynikającej z 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji nakazuje szczególnie starannie uzasadniać te decyzje, w których obywatelowi odmawia się zadośćuczynienia jego żądaniom (por. wyrok NSA z 6 maja 2015 r., II GSK 824/14). Pomijając nawet fakt, że w swych decyzjach organy nie umieściły fotografii oraz że brak ich również w przedstawionych sądowi aktach, należy uznać, że opisane tu lakoniczne uzasadnienie ustalenia o niezachowaniu trwałego użytku zielonego na całym obszarze działki oznaczonej we wniosku jako działka "A" uniemożliwia Sądowi stwierdzenie, czy ocena dowodów z fotografii umieszczonej w systemie informatycznym Agencji była rzetelna oraz wnikliwa, a więc, czy ustalenie nie zostało sformułowane z poszanowaniem zasad oceny dowodów wynikającej z art. 80 k.p.a. Uwzględniając powyższe, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. również decyzję organu I instancji (pkt 1 wyroku). Orzeczenie o kosztach postępowania (pkt 2 wyroku) znajduje podstawę prawną w art. 200 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu Kierownik Biura Powiatowego Agencji uwzględni fakt wykazania przez skarżącego liczby oraz rasy zwierząt kwalifikujących się do płatności oraz ponownie przeanalizuje treść ortofotomapy znajdującej się w systemie informatycznym Agencji, a swym ustaleniom da przekonujący wyraz w decyzji w sprawie płatności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło