III SA/Po 532/08
WyrokWSA w Poznaniu2009-11-26
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Marzenna Kosewska, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać podziału nieruchomości z urzędu w celu realizacji celu publicznego (budowa drogi), jeśli jest on zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli współwłaściciel nieruchomości wyraża sprzeciw co do przebiegu drogi?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może dokonać podziału nieruchomości z urzędu w celu realizacji celu publicznego, jakim jest budowa drogi, jeżeli podział ten jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W postępowaniu o podział nieruchomości organ ocenia wyłącznie zgodność projektu podziału z planem miejscowym, a nie kwestie dotyczące wykonywania prawa własności czy racjonalności wykorzystania nieruchomości po podziale. Sprzeciw współwłaściciela co do przebiegu drogi nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi, jeśli podział jest zgodny z planem.Stan faktyczny
Skarżący M.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza stwierdzające zgodność wstępnego projektu podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podział miał na celu wydzielenie działki pod budowę drogi publicznej. Skarżący zarzucał, że nie był rzetelnie informowany o kolejnych decyzjach i nie zgadzał się z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego oraz przebiegiem planowanej drogi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Szymon Widłak ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę /-/ Sz. Widłak /-/ T.M Geremek /-/ M. Kosewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją dnia [...] r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza, którym to stwierdzono zgodność wstępnego projektu podziału z miejscowym planem, nieruchomości położonej, oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...], który polega na wydzieleniu z niej dwóch działek oznaczonych wstępnie numerami [...]
W uzasadnieniu organy obu instancji wskazały, że wg art. 97 ust.3 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, podziału gruntu można dokonać z urzędu jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Niniejsze postępowanie podziałowe zostało zainicjowane z urzędu w celu wydzielenia działki pod budowę drogi. Co stanowi cel publiczny określa art.6 cytowanej ustawy, zaliczając do niego w pkt. 1 także wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Drugim koniecznym warunkiem dopuszczającym podział z urzędu jest zapisanie owego celu publicznego w obowiązującym na danym terenie planie miejscowym. Przedmiotowa nieruchomość objęta jest oddziaływaniem planu zagospodarowania przestrzennego. Z jego zapisu wynika, że powstała w wyniku podziału nieruchomość oznaczona nr [...] przeznaczona jest pod teren drogi pieszo - jezdnej publicznej. Tym samym podział niniejszej nieruchomości dokonany z urzędu był uprawniony. Także zgodnie z prawem zatwierdzenie podziału poprzedziło postępowanie opiniujące zgodność proponowanego podziału z zapisami planu. Zostało to potwierdzone postanowieniem Burmistrza z dnia [...] r. na które służyło stronie zażalenie. Nadto organy odwoławczy podkreślił, że postępowanie dotyczy wyłącznie podziału geodezyjnego, który polega na wydzieleniu z dotychczas istniejącej i oznaczonej działki ewidencyjnej, nowych działek z nadaniem im nowego oznaczenia wraz z powierzchnią. Dlatego wszystkie kwestie dotyczące wykonywania prawa własności do nieruchomości, łącznie z ewentualnym odjęciem tego prawa w trybie wywłaszczeniowym, nie są przedmiotem niniejszego postępowania.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył M.M. zarzucając organom, że od momentu zmian czynionych w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego nie wyrażał zadowolenia i zgody na przedstawione propozycje (pisma z dn. 30 stycznia 2003 r. oraz 24 kwietnia 2003 r.) Wówczas to wraz z innymi współwłaścicielami wnioskował o przesunięcie drogi na teren będący własnością osób, którym zależy na jej powstaniu tj. m.in. nieruchomość oznaczonej nr [...]. Pomimo to [...] r. Rada Miejska podjęła uchwałę [...] w sprawie zmiany tegoż miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie uwzględniając stanowiska skarżącego. Ponadto skarżący nie był rzetelnie informowany o kolejnych decyzjach w sprawie przedmiotowej działki. M. M. zaznaczył, iż czynione były również przez urzędników Miasta i Gminy próby pozbawienia prawa do podejmowania decyzji przez innych współwłaścicieli działki. Występowano z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Wówczas to wnioskowano do Sądu Rejonowego o zaakceptowanie jako przedstawicieli osób akceptujących działania Urzędu, a także będących stroną postępowania.
Podsumowując skarżący zaznaczył, że nie akceptował i nie akceptuje przedstawionego przez Burmistrza podziału nieruchomości, przez którą ma przebiegać pieszo-jezdnia, a której jest współwłaścicielem. Uważa, że wątpliwa jest celowość jej powstania, a także zbyt bliski przebieg planowanej drogi w stosunku do zabudowy gospodarczej. Nie podziela poglądu, że powstanie pieszo-jedni jest niezbędny do realizacji celu publicznego.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. J M. – uczestnik postępowania na pytanie Sądu oświadczył, iż nie sprzeciwia się wydzieleniu drogi z działki, której jest współwłaścicielem, a której to dotyczy skarżona decyzja.
W piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2009 r. T M. podniósł, że nie zgadza się na wydzielenie drogi z działki, której jest współwłaścicielem (k. 88 akt sądowych).
Na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. skarżący wnosił i wywodził jak w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wbrew zarzutom skargi, orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Przepis art. 93 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w rozumieniu tego przepisu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2). Z ust. 4 tego artykułu wynika natomiast, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
Już tylko z powyższych przepisów wynika, że oceniając zgodność wstępnego projektu podziału nieruchomości organ bierze pod uwagę wyłącznie przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenia, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu. To w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego bowiem następuje ustalenie przeznaczenia terenu, a także określenie sposobów jego zagospodarowania.
Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły ( nadto, analogiczne uregulowanie znajdowało się w art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie.
Powołana jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia uchwała Rady Miasta z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszarów położonych przy ulicach Nadbrzeżnej i Strusia opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 18 sierpnia 2003 r. Nr 140 poz. 2640. Z treści § 9 tejże uchwały wynika, iż weszła ona w życie z upływem 14 dni od ogłoszenia jej w Dzienniku Urzędowym Województwa. Tak więc plan składający się z treści uchwały Rady Gminy oraz załącznika graficznego, jakim jest rysunek, wiąże wszystkie organy Państwa jako obowiązujące prawo, do czasu jego zmiany. Z tych też przyczyn wszystkie zarzuty skarżącego związane z kwestionowaniem ustaleń planu oraz procedury jego uchwalenia nie mogą być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu. Plan ten wiąże bowiem organy administracji publicznej w procedurze wydawania indywidualnych rozstrzygnięć na jego podstawie.
Obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje konieczność przeprowadzenia drogi przez część działki skarżącego, ściśle w planie określoną. Czyni to bezzasadnymi zarzuty skargi o sprzeczności zaskarżonego postanowienia z ustaleniami planu.
Ponadto postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło projektu podziału nieruchomości i miało na celu m.in. zbadanie zgodności proponowanego podziału z zapisami zawartymi w planie zagospodarowania przestrzennego; nie ma w ramach tego postępowania miejsca na dokonywanie oceny co do możliwości racjonalnego wykorzystywania nieruchomości po wydzieleniu działek na cel publiczny. Stąd też zarzuty o trudnościach późniejszego użytkowania nieruchomości nie mogą być rozważane przez Sąd.
Załączony do akt sprawy fragment graficznej części planu, potwierdza, że projekt podziału jest zgodny z ustaleniami tego planu odnośnie przeznaczenia części działki skarżącego pod budowę drogi.
Z tych też przyczyn, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organy administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
/-/Sz. Widłak /-/T. M. Geremek /-/M. Kosewska
T.M.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło