III SA/Po 533/18

Dnia 7 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi Sp. X w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia zarządcy drogi oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] odmówiło Sp. X w K., zwaną dalej Skarżącą, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nakładającej na Skarżącą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w wysokości [...] zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Zarząd Dróg Miejskich w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nałożył na Skarżącą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego ul. [...] w [...] bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie reklamy w wysokości [...] zł. Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi pocztowemu Skarżącej spółki w dniu [...] lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej z dnia [...] sierpnia 2017 r. postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej 6 dni po terminie ustawowym przewidzianym do wniesienia przedmiotowego odwołania, a zatem z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stwierdzając, że decyzja została odebrana przez pełnomocnika pocztowego spółki w dniu [...] sierpnia 2017 r. i właśnie taka została przekazana jako data odbioru decyzji Spółce, zatem odwołanie zostało wniesione w terminie. O wniesieniu odwołania z przekroczeniem terminu Skarżąca dowiedziała się wraz z otrzymaniem powyższego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Do złożonego wniosku Skarżąca załączyła oświadczenie pełnomocnika pocztowego o odbiorze korespondencji w dniu [...] sierpnia 2017 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., wskazanym w wstępie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że pełnomocnik Skarżącej wskazała na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru jako datę odbioru [...] sierpnia 2017 r., natomiast fakt przekazania korespondencji w dniu [...] sierpnia 2017 r. nie może mieć znaczenia. Organ nie może uwzględniać wewnętrznego obiegu korespondencji między pracownikami spółki. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 9, 58 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm., zwanej dalej: K.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a poprzez uznanie, iż w sprawie zachodzą przyczyny uzasadniające odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania mimo, że skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w przekroczeniu terminu do wniesienia zażalenia. W ocenie Skarżącej decyzja Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. została odebrana przez pełnomocnika pocztowego Skarżącej w dniu [...] sierpnia 2017 r. Skarżąca nie wiedziała, że decyzja została jej doręczona, bowiem organ spółki dowiedział się o tym w dniu [...] sierpnia 2017 r. Skarżąca nie mogła przewidzieć, że pracownik spółki zapomni przekazać korespondencję ani nie miała na to żadnego wpływu, zatem uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów nie było przez nią zawinione. Pełnomocnik powołał się na orzecznictwo w zakresie doręczeń przez dorosłego domownika. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do skuteczności doręczenia Skarżącej decyzji organu I instancji w dniu [...] sierpnia 2017 r. Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do tego, że brak winy w uchybieniu terminu nie został uprawdopodobniony. Przesłanki przywrócenia terminu określa art. 58 § 1 K.p.a. Nie była w sprawie kwestionowana terminowość złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczona od doręczenia postanowienia o uchybieniu terminu. Zasadniczą zatem dla sprawy okolicznością jest brak winy strony w uchybieniu terminowi. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa sądowego, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że terminowe dokonanie czynności stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Już na wstępie zaznaczyć należy, że niezrozumiały jest zarzut pełnomocnika Skarżącej w zakresie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), który odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów K.p.a. Jak bowiem wynika z art. 1 i 2 tej ustawy, znajduje ona zastosowanie dla egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 40 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. W niniejszej sprawie nie jest w żaden sposób kwestionowane, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej. Kwestionowana jest jedynie data doręczenia. W tym zakresie należy wskazać, że jak wynika wyraźnie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] czerwca 2017 r. – została ona odebrana przez pełnomocnika pocztowego Skarżącej [...] w dniu [...] sierpnia 2017 r., co wynika zarówno z adnotacji poczynionej przez pełnomocnika, doręczającego, jak i pieczęci – datownika placówki oddawczej. Wskazać również należy sprzeczność stawianych przez pełnomocnika Skarżącej tez – z jednej strony stwierdza on bowiem, że pełnomocnik pocztowy odebrał korespondencję w dniu [...] sierpnia 2017 r., zatem nie doszło do przekroczenia terminu, następnie, że Skarżąca nie wiedziała o doręczeniu decyzji, bowiem nie mogła przewidzieć, że pracownik Spółki zapomni przekazać korespondencję. Marginalnie Sąd zauważa, że doręczenia przez dorosłego domownika, do których odnosiła się Skarżąca, uregulowane w art. 43 K.p.a., zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Już z brzmienia powyższego przepisu wynika, że nie znajduje on zastosowania w sprawie. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (por. prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z 25 października 2017 r. o sygn. akt I SA/Po 413/17). Zasłonienie się przez profesjonalnego pełnomocnika niedbalstwem własnego pracownika, skutkowałoby w każdym przypadku przywróceniem uchybionego terminu. Taki pogląd prezentowany jest zresztą powszechnie w judykaturze sądów administracyjnych, gdzie podkreśla się, że powierzanie dokonywania określonych czynności w sprawie innym osobom - czy to przez stronę, która zleca prowadzenie sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, czy to przez tego pełnomocnika np. pracownikowi kancelarii - nie powoduje, że osoba, na której ciąży obowiązek dokonania konkretnej czynności w określonym terminie "pozbywa się" w ten sposób odpowiedzialności za należyte wypełnienie tego obowiązku. Mając powyższe na uwadze, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.