III SA/Po 539/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-05-12
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest uprawniony do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za zastępstwo prawne w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w sytuacji gdy skarga kasacyjna została oddalona?Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest uprawniony do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, referendarz sądowy nie jest uprawniony do przyznania wynagrodzenia za czynności przed NSA, gdyż postępowanie przed NSA zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wnioski o przyznanie wynagrodzenia za czynności przed NSA powinny być kierowane do NSA.Stan faktyczny
Wniosek adwokata A.C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi W.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. w przedmiocie podatku akcyzowego. Wcześniej przyznano W.P. prawo pomocy, ustanowiono adwokata A.C. Wyrokiem WSA w Poznaniu oddalono skargę i przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi. NSA oddalił skargę kasacyjną. Pełnomocnik substytucyjny stawił się na rozprawie przed NSA. Wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej za postępowanie przed NSA został złożony do WSA.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać adwokat A.C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...] zł, w tym [...] zł tytułem podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 maja 2017 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. C. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego postanawia przyznać adwokat A.C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...] złotych [...]), w tym [...] zł ([...] złotych [...]) tytułem podatku od towarów i usług.
Postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2014 roku referendarz sądowy WSA w Poznaniu przyznał W. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W niniejszej sprawie Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącego adwokat A.C.
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę i przyznał ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za reprezentowanie skarżącego przed sądem I instancji.
Pismem z dnia 19 stycznia 2015 roku pełnomocnik skarżącego złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której zawarła wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2017 roku, sygn. akt II GSK 298/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Z akt spawy wynika, że na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stawiła się, w zastępstwie adwokat A. C., pełnomocnik substytucyjny adwokat A. M. (k. 139 akt sądowych).
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 roku, poz. 718, ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 roku, poz. 1714), które weszło w życie 2 listopada 2016 roku, ale w treści § 22 przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 roku, w treści § 22 również wskazują, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie powyższego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W konsekwencji w rozpoznawanym przypadku aktualność zachowało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. t.j. z 2013 roku, poz. 461), które obowiązywało w momencie wszczęcia postępowania kasacyjnego przed sądem II instancji.
Stosownie do § 18 ust 1 pkt 2 lit a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje – 75% stawki minimalnej wynoszącej 240 zł, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat przysługuje 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, uwzględniono niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (§ 2 ust. 1 rozporządzenia z 28 września 2002 r.), przez co należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu tytułem udzielonej skarżącemu nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie w kwocie [...] zł. Pełnomocnik oświadczyła, że pomoc prawną świadczyła w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i jest płatnikiem podatku VAT. Opłatę za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu podwyższa się zatem o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o niej, w kwocie [...] zł (§ 2 ust. 3 rozporządzenia z 28 września 2002 r.). Pełnomocnikowi należało zatem przyznać tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wynagrodzenie w łącznej wysokości [...] zł.
Mając powyższe na uwadze i uwzględniając, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150 % stawki minimalnej, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. postanowiono jak sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło