III SA/Po 545/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-11-25

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Barbara Koś, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zaopiniowaniu projektu podziału nieruchomości, wydane z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodne z prawem, jeśli skarżący kwestionują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące szerokości i przeznaczenia terenu pod drogę publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie podziałowe mogło zostać wszczęte z urzędu w celu realizacji celu publicznego, jakim jest budowa dróg publicznych, zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono, że podstawową przesłanką dopuszczalności podziału nieruchomości jest zgodność z ustaleniami planu miejscowego, a w tym przypadku taka zgodność została wykazana. Sąd stwierdził, że zarzuty skarżących dotyczą w istocie zasadności ustaleń planu miejscowego, a nie naruszenia prawa przez organy administracji w procesie opiniowania podziału.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i P. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w Poznaniu opiniujące pozytywnie projekt podziału nieruchomości skarżących. Podział miał na celu wydzielenie gruntów pod drogi publiczne, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili niezgodność podziału z planem miejscowym, kwestionując szerokość i przeznaczenie terenu pod drogę, a także brak uzasadnienia dla wszczęcia postępowania z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 25 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 roku przy udziale Sprawy ze skargi A. M. i P. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 19 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości oddala skargę /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych – Olszanowska /-/B. Koś Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego GEOPOZ w Poznaniu postanowieniem nr [...] z dnia 28 maja 2008 r. zaopiniował pozytywnie proponowany podział nieruchomości położonej w P., oznaczonej - obręb G., zapisanej w KW [...], stanowiącej własność A. i P. M., z wstępnym projektem podziału nieruchomości, stanowiącym załącznik do postanowienia, jako zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w sprawie podziału ww nieruchomości zostało wszczęte z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Właściciele nieruchomości wnieśli uwagi do proponowanego podziału, które nie zostały uwzględnione. Zaproponowany podział jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a zatem spełnione zostały przesłanki o których mowa w art. 93 ust. 1 ww ustawy. Zgodnie z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego obszaru P. Z. w P. projektowane działki oznaczone na wstępnym projekcie podziału numerami: 1. - znajdują się na terenie oznaczonym symbolem C50kD - urządzeń i tras komunikacyjnych, dla których wyznacza się możliwość modernizacji, budowy, rozbudowy ulicy dojazdowej – ulicy B. 2. – znajduje się na terenie oznaczonym symbolem C57.m - budownictwa mieszkaniowego W zażaleniu na to postanowienie A. i P. M. podnieśli, że ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego P. Z. stracą wkrótce swą ważność, gdyż tworzony jest nowy plan zagospodarowania dla tego obszaru. Jak podnieśli, mieszkańcy tego obszaru wnioskują o zmniejszenie terenów należących do symbolu – C50kD i przemianowania ich na tereny budownictwa mieszkaniowego – C57. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 19 września 2008r, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z obowiązującym na danym terenie planem zagospodarowania przestrzennego "P. Z." w P. część nieruchomości stanowiącej własność skarżących przewidziana jest pod komunikację – modernizację , budowę, rozbudowę ulicy dojazdowej. Planowana rozbudowa drogi publicznej jest celem publicznym, co uprawniało Prezydenta do wystąpienia z urzędu o podział nieruchomości. W ocenie organu II instancji, podniesione w zażaleniu zarzuty odnoszą się w istocie do zasadności ustaleń planu miejscowego, na którego podstawie określono zakres podziału nieruchomości. A. i P. M. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając zaskarżonej decyzji niezgodność z obowiązującym prawem, w szczególności miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru P. Z. oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1995r. o drogach publicznych, a także brak podstaw prawnych do zastosowania w niniejszym postępowaniu o podziale trybu art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozwalającego na podział działki z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. W uzasadnieniu skargi podnieśli, m.in., że w planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru P. Z. sporna droga dojazdowa [...] (ul. B. od C. do S.) posiada szerokość 12 m. – załącznik 4 (wyrys z miejscowego planu), natomiast część działki skarżących – [...] – konieczna do modernizacji drogi, wynosi około 55 m ², natomiast wg planowanego podziału przez GEOPOZ wynosi aż 78 m² - załącznik nr 5. Wynika z tego, że argument o zgodności planowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie jest prawdą i ewidentnie zostało w tej sprawie złamane prawo. Skarżący zarzucili również, że decyzja organu odwoławczego nie wykazała, że proponowany podział jest niezbędny dla realizacji celów publicznych. Jak podnieśli żaden organ w tym postępowaniu nie przedstawił jakichkolwiek dowodów uzasadniających powstanie w tym miejscu drogi o ponadnormatywnych parametrach technicznych (zgodnie ze stosownym rozporządzeniem wystarcza droga o szerokości 10m.), czyli np. pomiarów ruchu, warunków technicznych prowadzenia uzbrojenia, petycji mieszkańców, czy podobnych dokumentów uprawdopodobniających potrzebę przymusowego wykupu terenu. Także nie przedstawiono żadnych analiz biegłych, z których wynikałaby taka potrzeba. Skarżący zarzucili również, że podział działki nr [...] jest także niezgodny z art 43 ustawy o drogach publicznych, który mówi, że obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane w odległości 6 m od zewnętrznej krawędzi drogi gminnej na terenie zabudowy miast i wsi. W przypadku nieruchomości skarżących, odległość obrysu domu od granicy działki będzie mniejsza od 3 m. czyli od krawędzi jezdni będzie mniejsza niż 6 m. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji. W związku z zarzutem, podniesionym przez skarżących, że zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania projektowana droga ma mieć szerokość 12 m, natomiast z zaskarżonego postanowienia wynika, że objęty podziałem teren ma szerokość 14m, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w piśmie z dnia 2 czerwca 2009r. wyjaśniło, że szerokość drogi jak i jej umiejscowienie (kierunek osi jezdni) wynika z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – na karcie 10 akt organu I instancji znajduje się mapka - stanowiąca dowód w sprawie – na której wyraźnie zaznaczono linię zabudowy ściśle określoną; linia ta przecina nie tylko budynek skarżących, ale także inne budynki wzdłuż ulicy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje drogę o szerokości zgodnej z zaopiniowaną przez Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w Poznaniu szerokością – szerokość jezdni, jak wynika ze znajdujących się w aktach map, jest taka sama w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący nie wzięli pod uwagę, iż oprócz "drogi właściwej" (składającej się z asfaltu i utwardzenia) na mapie do drogi zaliczono także elementy techniczne towarzyszące np. miejsce na oświetlenie, barierki itp. Dlatego też sama szerokość drogi jest taka sama w zaskarżonym postanowieniu, co w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się do konieczności wyburzenia części bądź całości budynku to stwierdzić należy, iż miejscowy plan zagospodarowania przewiduje, iż część istniejących budynków przy przebudowie ulicy trzeba będzie zburzyć. Nastąpić to może jedynie na mocy porozumienia pomiędzy właścicielem nieruchomości a inwestorem lub na mocy prawomocnej decyzji wykonawczej. W nawiązaniu do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarżący przedstawili zaświadczenie wydane przez Prezydenta Miasta Poznania z dnia 23 lipca 2009r., z którego wynika, że zgodnie z rysunkiem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego P. Z. łączna szerokość ulicy B. na odcinku od ul. C. do ul. S. wynosi 12m. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W przedmiotowej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane w postępowaniu wszczętym z urzędu, zaś jego treścią było pozytywne zaopiniowanie podziału nieruchomości położonej w P., oznaczonej - obręb G., zapisanej w KW [...], stanowiącej własność A. i P. M. W rozdziale I działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w art. 93 i następnych, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu postanowień, mowa jest o podziale nieruchomości i postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości. Podstawową przesłanką dopuszczalności podziału nieruchomości jest zgodność podziału z ustaleniami planu miejscowego. Z kolei postanowienie zawierające opinię w przedmiocie owej zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem dotyczy jednej z kwestii wynikającej w toku postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości. W sprawie tej bowiem są dwa etapy postępowania, a mianowicie opiniowanie wstępnego projektu podziału nieruchomości i zatwierdzenie podziału nieruchomości (tak NSA w wyroku z dnia 6 grudnia 2000r. I SA 1292/00). Z kolei art. 97 ust. 3 pkt 1 wskazuje, iż podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. W rozpatrywanej sprawie wszczęcie postępowania podziałowego przedmiotowej działki nastąpiło z urzędu w celu realizacji celu publicznego, jakim było wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Inicjatorem tego postępowania był Zarząd Dróg Miejskich wskazując, iż celem podziału przedmiotowej nieruchomości jest m.in. wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Zgodnie z zapisami miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomość skarżących objęta jest ustaleniami tego planu i w części położona jest na terenie oznaczonym symbolem C50kD - urządzeń i tras komunikacyjnych, dla których wyznacza się możliwość modernizacji, budowy, rozbudowy ulicy dojazdowej – ulicy B. Powyższe oznacza, że postępowanie podziałowe w niniejszej sprawie mogło zostać wszczęte z urzędu w oparciu o przepis art. 97 ust. 3 pkt 1 powołanej wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż jest ono niezbędne do realizacji celu publicznego (budowa dróg publicznych). Istniał także obowiązek wyrażenia opinii o zgodności podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, który to obowiązek dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 i 2 ustawy), jak i podziału dokonywanego z urzędu (wyrok SN z 7 marca 2002r. , III RN 50/01, OSNP 2002/20/476). W rozpatrywanej sprawie owa zgodność proponowanego podziału z miejscowym planem ma miejsce. Ma rację organ II instancji, że zarzuty podnoszone przez skarżących dotyczą w istocie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania np. brak uzasadnienia dla drogi dojazdowej o szerokości 14 m, marginalne znaczenie tej ulicy w układzie komunikacyjnym P. Z., brak potrzeby jej rozbudowy. Nie ma również znaczenia dla oceny rozpatrywanej sprawy okoliczność , że trwają prace mające na celu przygotowanie nowego planu zagospodarowania dla tego obszaru. Za ostatecznie nieuzasadniony, w ocenie Sądu, należy uznać także zarzut braku zgodności planowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania, polegającej na przyjęciu innej powierzchni działki koniecznej do modernizacji drogi wynikającej z miejscowego planu zagospodarowania (ok. 55m²) i innej wynikającej z planowanego podziału (78m²). Zarzut dotyczył również szerokości projektowanej drogi. Zgodnie z planem, zdaniem skarżących, wynosi ona 12m., natomiast z zaskarżonego postanowienia wynika, że14 m. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że szerokość drogi jest taka sama w zaskarżonym postanowieniu, co w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie w piśmie z dnia 2 czerwca 2008r. organ stwierdza, że skarżący nie wzięli pod uwagę, iż oprócz "drogi właściwej"(składającej się z asfaltu i utwardzenia) na mapie do drogi zaliczono także elementy techniczne towarzyszące np. miejsce na oświetlenie, barierki, itp., to jednak z zaświadczenia o planowanej szerokości ulicy B. (wraz z oświetleniem i barierkami), wydanym przez Prezydenta Miasta Poznania, które to zaświadczenie sami skarżący przedłożyli do akt , wynika, że łączna szerokość ulicy B. na odcinku od ul. C. do ulicy S. wynosi 12m. W świetle materiału zgromadzonego w sprawie wskazany wyżej zarzut skarżących nie znajduje uzasadnienia. Wobec powyższego, należy uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś formułowane w skardze zarzuty nie mogły być uwzględnione w postępowaniu mającym na celu zaopiniowanie proponowanego podziału nieruchomości. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych – Olszanowska /-/ B. Koś D.W.d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło