III SA/Po 555/12

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący D. G., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi (200zł), wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 12 akt sądowych). Przedkładając wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu, Skarżący rozszerzył wniosek o przyznanie prawa pomocy o żądanie ustanowienia radcy prawnego (k. 28 akt sądowych). Z oświadczenia majątkowego wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i studiującą córką. Wnioskodawca wspomaga również pełnoletniego syna. Rodzina zamieszkuje w budynku o pow. 150mkw. Źródłami dochodu rodziny są: działalność gospodarcza Wnioskodawcy (2.500zł miesięcznie) oraz wynagrodzenie za pracę żony wnioskodawcy (2.500zł miesięcznie). Skarżący zgromadził oszczędności w wysokości 30.000zł, które określił jako fundusz emerytalny. Ponadto Wnioskodawca posiada samochód osobowy marki Peugeot 407, którego wartość została określona na 10.000zł.. Pismem z dnia 29 czerwca 2012 roku zobowiązano Skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: - złożenie odpisów rocznych zeznań podatkowych za lata 2010 i 2011 lub udokumentowanie wysokości przychodu za wskazany okres w inny sposób, - udokumentowanie wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za okres od dnia 01 stycznia 2012 roku, - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 stycznia 2012 roku, - określenie wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, - udokumentowanie wydatków na poratowanie zdrowia za trzy ostatnie miesiące, - udokumentowanie formy, wysokości i tytułu prawnego pomocy udzielanej synowi oraz przedstawienie jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Skarżący nie wykonał wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie wykazał, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w wysokości około 400zł. Wysokość zgromadzonych oszczędności pozwala uznać, że uiszczenie wpisu od skargi, czy nawet poniesienie ciężaru wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, nie spowoduje zachwiania sytuacji materialnej i bytowej rodziny wnioskodawcy w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zatem uwzględnienie żądania w sytuacji majątkowej Wnioskodawcy prowadziłoby do naruszenia zasady równoważnego traktowania powinności finansowych ze skutkiem uwolnienia zgromadzonych oszczędności od przeznaczenia na koszty sądowe. Odmowę przyznania prawa pomocy uzasadnia również i ta okoliczność, że Skarżący nie wykonał wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wyjaśnić należy, że formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji majątkowej w sposób rzetelny i pełny. Natomiast ocena tego, czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, należy do wyłącznej kompetencji sądu (referendarza sądowego) – art. 254 §1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. Oceny sądu nie można wykluczyć, nie można także zastąpić tej oceny, zapewnieniami wnioskodawcy o wyczerpaniu zdolności płatniczych. Rozstrzygnięcie o udzieleniu prawa pomocy nie może być niezależne od rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz niezależne od oceny sądu o spełnieniu przesłanek udzielania prawa pomocy. O przyznaniu prawa pomocy nie decyduje strona, lecz wojewódzki sąd administracyjny. Stąd warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe, nieudokumentowane lub budzące wątpliwości zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej, bo nie pozwalają wnioskować o rzeczywistych zdolnościach płatniczych strony postępowania. Wybiórcze przedstawienie sytuacji majątkowej, uniemożliwia uzyskanie pewności, co do sytuacji finansowej wnioskodawcy. Podkreślić należy, że według elektronicznej bazy Krajowego Rejestru Sądowego, Wnioskodawca i jego żona są wspólnikami oraz członkami zarządu "A" Sp. z o.o. z siedziba w miejscowości [...]. Skoro Wnioskodawca nie wykonał skierowanego do niego wezwania, to przyjąć należało, że nie wykazał warunków dla objęcia go dobrodziejstwem prawa pomocy (porównaj postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 roku, sygn. akt I GZ 147/08, teza 1, Lex nr 479137). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.