III SA/Po 561/13

Dnia 12 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi Ł. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2013r. nr SKO.[...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie reklamy bez zezwolenia oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 roku (nr [...]), działając na podstawie art. 58, art. 59 §2, art. 123, art. 124 oraz art. 125 §1 i §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), odmówiło Ł. F. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] maja 2012 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiło następujący przebieg postępowania sprawie. Ł. F. – reprezentujący firmę: "X" Ł. F., [...] P. ul. [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2012 roku (złożone w Zarządzie Dróg Miejskich w dniu [...] sierpnia 2012 roku) wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie nałożenia kary za zajęcie pasa drogowego przez reklamę bez wymaganego zezwolenia. Zarząd Dróg Miejskich w P., w dniu [...] września 2012 roku, wydał postanowienie, w którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Strona wniosła zażalenie na to postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] września 2012 roku, gdyż zgodnie z art. 59 §2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przystąpiło do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w świetle stanowiska Wnioskodawcy przyczyną uchybienia terminowi do złożenia odwołania był fakt przebywania w drugiej siedzibie firmy pod adresem ul. [...], [...] G.. O braku winy w uchybieniu terminowi ma natomiast świadczyć to, że pełnomocnik W. M. został upoważniony do tego, aby przy okazji przeglądania akt sprawy poinformować organ o tym, że strona będzie przebywała pod adresem w G. oraz, że tam należy przesyłać korespondencję. Z wizyty pełnomocnika została sporządzona notatka służbowa (notatka służbowa z dnia 02 marca 2012 roku). Natomiast organ przesłał korespondencję na adres ul. [...], [...] P. Odmawiając uwzględniania żądania przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że Wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Okoliczność, że firma "X" Ł. F. ma dwie siedziby nie jest wystarczającym powodem do tego, aby przywrócić termin do wniesienia odwołania. Ponadto, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, posługuje się dwoma adresami i sama wprowadza organy administracji publicznej w błąd. W okolicznościach niniejszej sprawy adres korespondencyjny ul. [...], [...] G. został wskazany dopiero w zażaleniu na postanowienie Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] września 2012 roku. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia 02 marca 2012 roku spisana po zapoznaniu się z aktami sprawy przez W. M., ale brak jest w niej informacji na temat zmiany adresu do korespondencji, czy też zmiany siedziby firmy. Organ wskazał również, że decyzja Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] maja 2012 roku nie została odebrana przez adresata. Korespondencję uznano za doręczoną z dniem 14 czerwca 2012 roku (w uzasadnieniu postanowienia omyłkowo wskazano dzień 14 maja 2012 roku). Wówczas rozpoczął bieg 14-dniowy termin na wniesienie odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu opatrzono datą 06 sierpnia 2012 roku, a złożono w organie pierwszej instancji w dniu 07 sierpnia 2012 roku, a więc ponad miesiąc po ustaniu ewentualnej przeszkody do wniesienia odwołania. Przy czym termin określony w art. 58 §2 Kpa jest terminem nieprzywracalnym. Ł. F., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów art. 7, art. 40 §2, art. 58 §1 i §2, art. 64 §2, art. 77 §1, art. 80 oraz art. 81 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Zdaniem Skarżącego, z materiału zebranego w aktach sprawy wynika, że Ł.F. działał w sprawie przez pełnomocnika W. M. W dniu 2 marca 2011 roku W. M. zgłosił się w siedzibie Zarządu Dróg Miejskich jako pełnomocnik i zapoznał się z aktami sprawy (pisemne oświadczenie W. M. załączone do akt sprawy). Natomiast dalsze pisma w sprawie oraz sama decyzja nie zostały doręczone pełnomocnikowi. Tymczasem, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika winien on mieć zapewniony czynny udział w postępowaniu, a pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony – wywołuje takie same skutki prawne. Decyzja Zarządu Dróg Miejskich, wobec jej doręczenia bezpośrednio stronie, a z pominięciem pełnomocnika strony, w ogóle nie weszła do obrotu prawnego. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było stwierdzić niedopuszczalność odwołania. W dalszej części uzasadnienia skargi podniesiono, że organ błędnie przyjął, jakoby strona postępowania nie zachowała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W tym zakresie wyjaśniono, że Skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji administracyjnej z pisma Zarządu Dróg Miejskich, które otrzymał w dniu 01 sierpnia 2012 roku (upomnienie, wezwanie do zapłaty kwoty wymienionej w decyzji). Podanie o przywrócenie terminu zostało złożone w Zarządzie Dróg Miejskich w dniu 07 sierpnia 2012 roku, a więc z zachowanie ustawowego terminu określonego w art. 58 §2 ustawy –Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżący zaznaczył, że uzasadnienie skarżonego postanowienie w części dotyczącej niezachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu w sposób rażący narusza art. 8 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Według treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, decyzja z dnia [....] maja 2012 roku została doręczona stronie w dniu 14 maja 2012 roku, a odwołanie zostało wniesione w dniu 15 maja 2012 roku. Skarżący stwierdził, że uzasadnienie odnosi się do stanu faktycznego innej sprawy. Jednocześnie organ nie odniósł się do faktu doręczenia Skarżącemu w dniu 01 sierpnia 2012 roku wezwania do wykonania decyzji (upomnienia z dnia 01 sierpnia 2012 roku). Uzasadniając naruszenia art. 64 §2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego autor skargi podniósł, że organ nie wezwał Wnioskodawcy do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu, a bezspornie do wniosku nie zostało dołączone odwołanie. Ponadto, w ocenie autora skargi, jeśli wyjaśnienia strony były dla organu niewystarczające do przywrócenia terminu, to organ miał obowiązek wezwać Wnioskodawcę do uprawdopodobnienia, iż strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. W konsekwencji organ rozpoznał wniosek, który nie spełniał wymogów formalnych. Podsumowując Skarżący wskazał, że fakt przekazania organowi administracji publicznej informacji o zmianie adresu głównej siedziby prowadzenia działalności gospodarczej został uprawdopodobniony oświadczeniem W. M. z dnia 01 października 2012 roku (złożone do akt sprawy administracyjnej). Zgodnie z art. 58 §2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego do przywrócenia terminu wystarczające jest uprawdopodobnienie, a nie udowodnienia okoliczności faktycznej. To, że notatka sporządzona przez pracownika organu została zagubiona nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący nie może ponosić odpowiedzialności za bałagan panujący w organach administracji publicznej. Dowodem istnienia bałaganu jest natomiast to, że skarżone postanowienia zostało doręczone na adres ul.[...], [...] P., pomimo, że adresem do korespondencji jest ul. [...], [...] G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że nie znajdują one uzasadnienia ani w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, ani w przepisach prawa. Prośba o przywrócenie terminu, zawierająca odwołanie, nie została uzasadniona w sposób wystarczający; nie uprawdopodobniono, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez winy odwołującego. W. M. został potraktowany, jako osoba upoważnioną do przeglądania akt sprawy. Wymieniony nie przedstawił pełnomocnictwa. W. M. złożył oświadczenie o zapoznaniu się z aktami sprawy, lecz nie wskazał nowego adresu do korespondencji. Stąd nie została spisana notatka o zmianie adresu. Zasadnym było wysłanie korespondencji pod adres ul. [...] w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. W uzasadnieniu skargi zostały powołane okoliczności, które nie znajdują potwierdzenia w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. W aktach administracyjnych nie ma pełnomocnictwa, a stosownie do art. 33 §2 i §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa) pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. To pełnomocnik ma obowiązek dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Skarżący nie przedstawił dowodu wykonania obowiązku przez pełnomocnika. W aktach sprawy nie ma protokołu z oświadczeniem Skarżącego o ustanowieniu pełnomocnika. Natomiast oświadczenie W. M. nie wskazuje nawet na udzielenie pełnomocnictwa do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym (w oświadczeniu stwierdza się istnienie upoważnienia do przeglądania akt). W tych okolicznościach nie może być mowy o pominięciu pełnomocnika strony postępowania – naruszeniu art. 145 §1 pkt 4 Kpa. Nie ma uzasadnionych podstaw faktycznych zarzut, że organ zobowiązany był wydać postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania. Pozbawione podstaw prawnych jest stanowisko, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Jedynym podmiotem uprawnionym do odbioru korespondencji na dzień wydania decyzji był Skarżący, a jedyny adres korespondencyjny ujawnionym w aktach sprawy na dzień wydania decyzji to adres ul. [...] w P. Na gruncie regulacji ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego obowiązuje zasada pisemności – 14 §1 Kpa. Także czynności stron (uczestników) postępowania powinny być zgodnie z przepisami Kodeksu, a więc utrwalone na piśmie lub posiadać formę pisemną – art. 14 w związku z art. 63 §1 Kpa. W aktach sprawy brak jest dowodu na okoliczność, że Skarżący zawiadomił organ administracji publicznej o zmianie adresu dla doręczeń w rozumieniu art. 44 §1 w związku z art. 63 §1 Kpa. Pisemne oświadczenia W. M. wskazuje, co najwyżej, że Skarżący podjął za pomocą tej osoby nieskuteczną próbę poinformowania organu o zmianie adresu do korespondencji. Przy czym do akt sprawy została złożona notatka służbowa z dnia 02 marca 2012 roku. W. M. zapoznał się z tym dokumentem i podpisał go. W dokumencie nie ma jakiejkolwiek wzmianki dotyczącej zmiany adresu do korespondencji. Zarzuty o istnieniu bałaganu w dokumentacji organu administracji publicznej nie zostały w żaden sposób potwierdzone. Wyjaśnić zatem należy, że w interesie strony leży podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i domaganie się utrwalenia ich w dokumentacji. Jeżeli okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy nie były znane organom rozstrzygającym nie z powodu ich zaniedbań, lecz z powodu zatajenia ich przez stronę (osobę, którą strona się posługiwała), to takie postępowanie strony wyłącza możliwość skutecznego podnoszenia przez nią zarzutów niezgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem (porównaj wyrok NSA z dnia 04 czerwca 1984 roku, sygn. akt I SA 212/82, Centrala Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do tego, że brak winy w uchybieniu terminu nie został uprawdopodobniony. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Skarżący został poinformowany o obowiązku powiadomienia o zmianie adresu oraz skutkach prawnych braku takiego zawiadomienia (pismo z dnia 06 października 2010 roku, k. 26 akt administracyjnych). Z kolei prowadzenie działalności gospodarczej w kilku miejscach na terenie kraju, czy konieczność zapewnienie ciągłości podejmowania korespondencji urzędowej, nie mogą być kwalifikowane jako przeszkoda nie do przezwyciężenia. Działania przekraczające ludzkie możliwości nie mogą być przedmiotem obowiązku prawnego. Wykonanie obowiązku zapewnienia ciągłości podejmowania korespondencji urzędowej nie przekracza możliwości podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, który należycie dba o własne interesy. Brak winy w zapewnieniu ciągłości podejmowania korespondencji nie został w żaden sposób uprawdopodobniony oświadczeniem W. M. Argumentacja skargi stoi w oczywistej sprzeczności z treścią notatki służbowej sporządzonej z czynności zapoznania się z aktami sprawy. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy (oświadczenie W. M. oraz notatka służbowa) potwierdzają tylko to, że przedstawiciel strony postępowania uprawniony do przeglądania akt sprawy zapoznał się z aktami sprawy, a nadto zapoznał się i podpisał notatkę służbową sporządzoną na dowód zapoznania się z aktami sprawy. Na marginesie wskazać należy, że w ocenie Sądu całkowicie niewiarygodna jest argumentacja skargi, w której sugeruje się, że tylko dla odebrania zawiadomienia o zmianie adresu została sporządzona w tym samym dniu osobna, dodatkowa notatka służbowa, lecz zagubiona przez organy administracji publicznej. Zasady doświadczenia życiowego w żaden sposób nie tłumaczą, dlaczego W. M. po zapoznaniu się z aktami sprawy podpisał notatkę służbową i nie domagał się udokumentowania w tej notatce faktu zawiadomienia o zmianie adresu. Uwzględniając powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że okoliczności powołane przez Skarżącego jako te mające świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w ogóle nie istnieją. Skarżący nie zawiadomił organu administracji publicznej o zmianie adresu dla doręczeń (art. 44 §1 w związku z art. 63 §1 Kpa). Z kolei zaniedbania osoby, którą strona postępowania posługuje się przy wykonywaniu swoich obowiązków procesowych, skutki podejmowanych przez taką osobę działań i zaniechań - tak pozytywne jak i negatywne - obciążają stronę. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podjęło wszelkie niezbędne działania w celu potwierdzenia i oceny wiarygodności okoliczności powołanych we wniosku. Organ rozpatrzył cały materiał dowodowy i wyprowadził z niego wnioski zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Sąd podziela stanowisko Skarżącego, co do tego, że argumentacja uzasadnienia skarżonego postanowienia odnośnie uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest błędna i nie przystaje do okoliczności kontrolowanej sprawy. Analiza akt administracyjnych jednoznacznie potwierdza, że strona nie uchybiła terminowi z art. 58 §1 Kpa. Wyjaśnić jednak należy, że wskazane naruszenie art. 58 §2 Kpa nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.). Głównym powodem odmowy przywrócenia terminu było bowiem to, że odwołujący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Błędne wskazanie daty doręczenia decyzji, czy daty rozpoczęcia biegu terminu na wniesienia odwołania, w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, ma charakter oczywistej omyłek pisarskiej i również nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, co do tego, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie został spełniony warunek jednoczesnego złożenia odwołania. Zgodnie z art. 128 Kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. W ocenie Sądu pismo strony z dnia 06 sierpnia 2012 roku ujawnia niezadowolenie z wydanej decyzji oraz zawiera żądanie ponownego rozpoznania sprawy; żądanie wyjaśnienia na jakiej podstawie doszło do nałożenia kary administracyjnej po przywróceniu terminu do złożenia odwołania. Mając powyższe na uwadze, skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.).