III SA/Po 564/14

Dnia 17 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r, o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił R. M. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Decyzję tę dostarczono R. M. w dniu 5 marca 2014 r. na adres przez niego wskazany we wszelkich pismach do Agencji. Przesyłkę poleconą awizowano dwukrotnie - 19 i 27 listopada 2013 r., a informację o próbie doręczenia i zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w skrzynce pocztowej adresata. W dniu 10 marca 2014 r (data pisma 26 lutego 2014 r.) R. M. złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji. Podniósł w nim, że decyzję z 18 listopada 2013 r. otrzymał po raz pierwszy w dniu 25 lutego 2014 r. Dalej w uzasadnieniu odwołania odniósł się do okoliczności wydania tejże decyzji, nieprawidłowości w działaniach organów ARiMR, zakwestionował obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Podkreślił, iż o wszystkich bezprawnych działaniach poinformował organy ściągania. W uzupełnieniu pisma zatytułowanym "Errarta" dodatkowo podniósł, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] naruszył szereg przepisów Konstytucji, ustaw krajowych oraz prawa wspólnotowego. Swoim postępowaniem naruszył też przepisy kodeksu karnego. Postanowieniem z dna [...] marca 2014 r., o nr [...], wydanym m.in. na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego Dyrektor ARiMR stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, iż doręczenie decyzji R. M. nastąpiło w trybie art. 44 Kpa i zostało uznane przez organ za dokonane z upływem ostatniego dnia 14 dniowego okresu, w którym przesyłki nie podjęto. Tym samym ostatnim dniem, w którym R. M. mógł złożyć odwołanie był 17 grudnia 2013 roku, tymczasem wpłynęło ono do organu w dniu 27 lutego 2014 r., co skutkowało uznaniem go za złożone z uchybieniem terminu. R. M. skorzystał z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze podobnie jak w odwołaniu odniósł się do całości działań organów ARiMR w prowadzonych z jego udziałem sprawach, w tym także do innych postępowań i postępowań karnych. Do skargi załączył decyzję Prezesa ARiMR w sprawie odmowy umorzenia należności z dnia 28 lutego 2014r., jedną, końcową stronę pisma skierowanego do skarżącego w dniu 5 lutego 2014r., pismo do Prezesa ARiMR z dnia 14 marca 2014r. oraz uzupełnienie do niego, - pismo przekazujące Departamentu Kontroli Wewnętrznej ARiMR. W kwestii związanej bezpośrednio z zaskarżonym postanowieniem R. M. podkreślił, iż decyzja z [...] listopada 2013 r nie została mu doręczona, a zaskarżył ją na podstawie otrzymanego upomnienia z 10 stycznia 2014 r. Ponadto zarzucił organom, iż wbrew treści pisma z dnia 5 lutego 2014r. będącego zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi - nie dołączono do niego kopii decyzji z [...] listopada 2013 roku. Tym samym poświadczono nieprawdę w piśmie z dnia 5 lutego 2014 roku. Dodał, iż wprawdzie organ powołuje się na przepis art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak całkowicie niezasadnie pomija treść art. 20 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odpowiada prawu. Sąd w ramach swoich kompetencji, w oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) kontroluje w/w postanowienie w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W konsekwencji oceniając, czy nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania musi zweryfikować kwestię zasadniczą, a mianowicie prawidłowość doręczenia decyzji, od której strona się odwołała. Problematykę doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art.39 - 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 ,poz.1071 ze zm). Zgodnie z art.44 § 1 ust.1 Kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art.42 i 43 Kpa poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zgodnie z § 2 w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wyjściu na posesję adresata umieszcza się zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacjami o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, a w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2. Zgodnie z § 3 pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2. Uznanie skuteczności takiego doręczenia poprzedzone być jednak musi próbą doręczenia pisma osobie fizycznej osobiście w jej mieszkaniu lub miejscu pracy bądź dorosłemu domownikowi sąsiadowi lub dozorcy domu, o ile podjęły się oddania pisma adresatowi. Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne poświadczenie odbioru zawiera wszelkie wymagane adnotacje i informacje dla adresata o terminie i miejscu pozostawienia przesyłki o nr [...]. Co istotne - adres wskazany jako adres dla doręczeń jest adresem wskazanym przez niego w pismach do organów i we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Fakty te są bezsporne, niekwestionowane przez stronę. W konsekwencji, zgodnie z treścią § 4 art. 44 powyższe doręczenie uznano za dokonane. Słusznie też organy uwzględniając powyższe okoliczności uznały, iż złożenie odwołania w dniu 27 lutego 2014r. (data nadania w placówce pocztowej) było spóźnione. R. M. zarówno w odwołaniu, jak i skardze nie odniósł się w żaden sposób do przyczyn nie odebrania przesyłki, nie złożył też wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w działaniach organów upatrując jedynie zamiaru i celowości niedoręczenia mu decyzji i w tym zakresie przywołuje treść art. 20 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Skarżący pomija jednak fakt, iż organy prawidłowo doręczając decyzję zachowują wymogi zasad postępowania administracyjnego i nie mają kompetencji do sugerowania stronie, by inicjowała postępowanie odwoławcze. Sam Skarżący jest niekonsekwentny w stawianiu zarzutów odnośnie prawidłowości jej doręczenia. Z jednej strony bowiem twierdzi, że o decyzji dowiedział się z upomnienia z 10 stycznia 2014r., z drugiej zaś, co wyraźnie wskazuje w odwołaniu - z pisma z dnia 25 lutego 2014r., a nie upomnienia z 10 stycznia. Skoro jak pisze w odwołaniu "strona skierowała odwołanie do organu, który przekazał po raz pierwszy przedmiotową decyzję stronie", to nieprawdziwe jest twierdzenie, iż kopii decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. nie załączono do pisma z dnia 5 lutego 2014r., bowiem to właśnie od Dyrektora ARMR pochodzi to pismo. Nie był nim Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, który skierował do R. M. upomnienie z 10 stycznia 2014 r. W tej części zarzuty skargi są oczywiście bezzasadne. Pozostaje to jednak bez wpływu na wynik sprawy, bo bez względu na to, czy skarżący o decyzji dowiedział się z upomnienia czy pisma – termin do wniesienia odwołania winien być liczony w sposób tak jak to wyżej wskazano, na podstawie art.44 § 4 Kpa, czyli od pierwszego dnia po 14 dniowym okresie przechowywania pisma w placówce pocztowej, tj. od 4 grudnia 2013r. Słusznie więc organy przyjęły, że ostatnim dniem do złożenia odwołania był 17 grudnia 2013 roku. W kwestii naruszenia art. 20 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, dalej EKDA, należy wyjaśnić, iż kodeks ten został przyjęty przez Parlament Europejski 6 września 2001r. po to, by stanowił pewien wzorzec postepowania, jednak nie jest on źródłem powszechnie obowiązującego prawa i nie wyłącza stosowania norm objętych Kodeksem postępowania administracyjnego. Może on oczywiście stanowić wskazówkę w interpretowaniu obowiązującego prawa, ale jego wskazania bardzo często odpowiadają polskim przepisom postępowania administracyjnego i orzecznictwu. Tak jest właśnie z art. 20 EKDA, który w istocie jest odpowiednikiem art.109 Kpa. W niniejszym postępowaniu działania organów administracji nie były sprzeczne z treścią art. 20 EKDA, który to przepis wymaga doręczenia decyzji stronie postępowania. Wymóg doręczenia stronie decyzji został zachowany i dokonany zgodnie z obowiązującymi przepisami Kpa, o czym była mowa wyżej. Nie ma więc podstaw, by czynić organom zarzuty jego naruszenia. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 –Prawo o postpowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012,poz.270) orzekł o oddaleniu skargi.