III SA/Po 564/19

Dnia 21 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Marek Sachajko Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019r. nr [...] w przedmiocie przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym oddala skargę Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 2 pkt 4, art. 7 ust. 1, art. 9, art. 10 pkt 2, art. 10c ust. 1, art. 10d ust. 8, art. 10e ust. 1 pkt 2, art. 10f ust. 1 pkt 2 i ust. 3, art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. a i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.), dalej: "ustawa", § 4 ust. 1, ust. 3 i 4, § 5 ust. 1 i 5, § 6 ust. 1 pkt 2, § 10-15, § 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 230, poz. 1694 ze zm.), dalej: "rozporządzenie" i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a.", utrzymało w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], nazwaną "informacją", z [...] marca 2019 r. w sprawie przyznania dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym dla R. S.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne. W dniu [...] stycznia 2019 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] wpłynął wniosek R. S. o dofinansowanie pobytu na turnusie rehabilitacyjnym ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, dalej: "PFRON". Do wniosku załączono kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] grudnia 2017 r., z którego wynika, iż wnioskodawcę zaliczono na stałe do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Do akt dołączono również wniosek lekarski na turnus rehabilitacyjny lekarza pediatry datowany na [...] stycznia 2019 r. Pismem z [...] stycznia 2019 r. poinformowano wnioskodawcę, że jego wniosek zostanie rozpatrzony po otrzymaniu środków z PFRON i ich zatwierdzeniu przez Radę Miasta. W dniu [...] marca 2019 r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] przesłał wnioskodawcy informację o przyznaniu dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, podpisaną przez Zastępcę Dyrektora MOPR w [...] i Starszego Pracownika Socjalnego. W uzasadnieniu wskazano, że po zapoznaniu się z dokumentacją dotyczącą sytuacji rodzinnej i majątkowej, a także mając na uwadze rodzaj i stopień niepełnosprawności, wniosek opiniuje się pozytywnie, a uczestnictwo w turnusie rehabilitacyjnym zapewni wnioskodawcy rozwój umiejętności społecznych. Wnioskodawca wniósł odwołanie od powyższej informacji, wnosząc o jej uchylenie w całości z uwagi na to, że nie jest ona decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 § 1 K.p.a., gdyż nie zawiera: 1. wskazania, czyj wniosek z [...] stycznia 2019 r. rozpatrzono; 2. powołania podstawy prawnej, 3. wskazania, na który kalendarzowy rok przyznano dofinansowanie do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, 4. uzasadnienia faktycznego ani prawnego, 5. podpisu. W uzasadnieniu odwołania powołano się na wyroki o sygn. akt IV SA/Po 1014/14 i sygn. akt I SA/Po 687/14. W piśmie datowanym na [...] kwietnia 2019 r. strona wniosła o przeprowadzenie dowodów dotyczących wskazanych w nim decyzji MOPR, wyroku o sygn. akt IV SA/Po 1014/14, uchwały 7 sędziów o sygn. akt II GPS 1/12, uchwały NSA o sygn. akt OSK 1185/04 i wyroku TK o sygn. akt K 53/05. Strona wskazała, że w uchwale o sygn. akt II GPS 1/12 stwierdzono, że wymogi decyzji wynikają z art. 107 K.p.a. Organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Organ odwoławczy wskazał, co następuje. Zaskarżona "informacja" z [...] marca 2019 r. jest w istocie decyzją Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...]. Osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze środków PFRON uczestnictwa w turnusie, jeżeli przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty [...]% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej (art. 10e ust. 1 pkt 2 ustawy). Przeciętne wynagrodzenie - zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy - oznacza przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale od pierwszego dnia następnego miesiąca po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 138). Kwota dofinansowania do uczestnictwa w turnusie przyznana osobie niepełnosprawnej jest przekazywana na rachunek bankowy organizatora turnusu (art. 10e ust. 4 ustawy). Osoby niepełnosprawne są kierowane do uczestnictwa w turnusie na wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się ta osoba (art. 10f ust. 1 pkt 2 ustawy). Wnioski o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie są składane w powiatowych centrach pomocy rodzinie (art. 10f ust. 3 ustawy). Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi w drodze rozporządzenia warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu (art. 10d ust. 8 pkt 2 ustawy). Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie m. in. pod warunkiem, że została skierowana na turnus rehabilitacyjny na wniosek lekarza, pod którego opieką się znajduje (pkt 1) i złoży oświadczenie o wysokości dochodu obliczonego zgodnie z art. 10e ust. 1 ustawy wraz z informacją o liczbie osób we wspólnym gospodarstwie domowym (pkt 7). Osoba niepełnosprawna ubiegająca się o dofinansowanie składa wniosek o dofinansowanie w centrum pomocy właściwym dla miejsca zamieszkania (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). Do wniosku dołącza się kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się osoba niepełnosprawna, o skierowanie na turnus rehabilitacyjny (§ 5 ust. 5 rozporządzenia). W rozpatrywaniu wniosków o dofinansowanie bierze udział pracownik socjalny lub specjalista do spraw społecznych, oceniający sytuację społeczną osoby niepełnosprawnej i jej potrzeby w zakresie rozwijania umiejętności społecznych (§ 5 ust. 10 rozporządzenia). Centrum pomocy w terminie siedmiu dni od dnia rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie powiadamia w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozpatrzenia (§ 5 ust. 14 rozporządzenia). Dla osoby niepełnosprawnej z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności wysokość dofinansowania wynosi 27% przeciętnego wynagrodzenia (§ 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów, można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20% kwot, o których mowa powyżej w ust. 1 (§ 6 ust. 3 rozporządzenia). Kwoty dofinansowania podlegają zaokrągleniu do pełnego złotego (§ 6 ust. 4 rozporządzenia). Decyzją nazwaną "informacja" organ pierwszej instancji przyznał dofinansowanie do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym dla wnioskodawcy ze względu na rodzaj i stopień niepełnosprawności, a także sytuację rodzinną i majątkową. Strona jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a z wniosku lekarskiego na turnus rehabilitacyjny wynika, że cierpi na schorzenia układu krążenia i dysfunkcję narządu ruchu, w związku z czym zaleca się farmakoterapię i fizykoterapię. Strona jest osobą samotną, w większości zdolną do samodzielnego poruszania się bez oprzyrządowania, wymagającą częściowej pomocy przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Przeciętny miesięczny dochód netto strony, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, wynosił [...] zł, a zatem nie przekroczył, stosownie do art. 10e ust. 1 pkt 2 ustawy, kwoty 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej, tj. 3 161,43 zł. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w czwartym kwartale 2018 r. przeciętne wynagrodzenie w czwartym kwartale 2018 r. wyniosło 4 863,74 zł, a zatem 4 863,74 zł x 65% = 3 161,43 zł. Organ przyznał dofinansowanie w wysokości [...] zł, tj. 27% przeciętnego wynagrodzenia ([...] zł x [...]% = [...] zł) w wysokości [...] zł - [...]% = [...] zł. Obliczoną tak kwotę zaokrąglono do [...] zł. Organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że wniosek strony opiniuje pozytywnie, gdyż spełniono kryteria do przyznania dofinansowania i zasadnie ustalił wysokość dofinansowania. Strona nie kwestionuje zasadności przyznania dofinansowania ani wysokości dofinansowania, lecz jedynie formę rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie uprawnienia do uzyskania świadczenia w postaci dofinansowania kosztów turnusu rehabilitacyjnego ma charakter decyzji administracyjnej. Przepisy prawa materialnego mogą bowiem przewidywać załatwienie sprawy w tej formie także pośrednio, przez wyrażoną w formie czasownikowej kompetencję organu administracji do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, np. przyznanie dofinansowania (art. 10d ust. 8 pkt 2, art. 10e ust. 4 ustawy i § 5 ust. 15 pkt 2 i 4 rozporządzenia). Ponadto, skoro ustawa nie określa expressis verbis formy, w jakiej ma być podjęte rozstrzygnięcie w powyższym przedmiocie (art. 10e ust. 1 ustawy), to należy przyjąć, że jest nią decyzja administracyjna. Tezę tę wspiera ustawowe odesłanie do K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w ustawie (art. 66 ust. 1 ustawy). Informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie, o której mowa w § 5 ust. 15 rozporządzenia, przybiera zatem formę decyzji administracyjnej. Wobec tego zarzut strony w powyższym zakresie jest nieuzasadniony. Rację ma natomiast strona podnosząc, że informacja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 K.p.a. Zgodnie z § 5 ust. 14 rozporządzenia centrum pomocy w terminie siedmiu dni od dnia rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie powiadamia w formie pisemnej wnioskodawcę o sposobie jego rozpatrzenia. Stosownie do § 5 ust. 15 rozporządzenia informacja o sposobie rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie zawiera odpowiednio: 1) imię i nazwisko, adres i numer PESEL albo numer dokumentu tożsamości; 2) informację o wysokości przyznanego dofinansowania; 3) informację o wysokości przyznanego dofinansowania dla opiekuna; 4) uzasadnienie w przypadku nieprzyznania dofinansowania. Informacja sprostała powyższym wymogom. Zawiera bowiem imię i nazwisko, adres i numer PESEL wnioskodawcy i wysokość przyznanego dofinansowania, a dodatkowo krótkie uzasadnienie dla pozytywnego zaopiniowania wniosku. Informacja jako decyzja administracyjna podlega wymogom formalnym stawianym decyzjom administracyjnym. W szczególności powinna zawierać obligatoryjne składniki decyzji, określone w art. 107 § 1 K.p.a., tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie (czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie), podpisy z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi (w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego), a także uzasadnienie faktyczne i prawne, zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Okoliczność, że w sprawie obowiązują przepisy szczególne, tj. rozporządzenie, nie wyłącza stosowania przepisów K.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu. Decyzja nazwana "informacją" oznaczona jest pieczątką organu Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], jest skierowana do strony, sporządzona i podpisana przez uprawnione osoby, tj. Starszego Pracownika Socjalnego - zgodnie z § 5 ust. 10 rozporządzenia oraz Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] zgodnie z art. 35a ust. 1 pkt 7 lit. a i ust. 2 pkt 1 ustawy - zadania Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] realizuje Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...]), zawiera datę wydania, krótkie uzasadnienie i rozstrzygnięcie. Nieuzasadniony jest również zarzut dotyczący braku uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wprawdzie uzasadnienie to nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a., ale biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja w całości uwzględnia żądanie strony, uzasadnione jest na podstawie art. 107 § 4 K.p.a. odstąpienie od jej uzasadnienia. Decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera jednak podstawy prawnej i pouczenia o przysługującym stronie środku zaskarżenia. Nie uchybia to jednak przepisom postępowania w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy, stąd nie uzasadnia uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wniosek o dofinansowanie został bowiem pozytywne rozpatrzony. Organ pierwszej instancji decyzją nazwaną "informacją" przyznał wnioskodawcy dofinansowanie do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Z kolei brak pouczenia jest uchybieniem, ale nie ma znaczenia, gdyż strona wniosła odwołanie w terminie. Nieuzasadniony jest także zarzut braku wskazania w decyzji czyj wniosek z [...] stycznia 2019 r. rozpatrzono. Z akt wynika, że dofinansowanie przyznano stronie po rozpatrzeniu wniosku z [...] stycznia 2019 r. W decyzji organ pierwszej instancji wskazał "po rozpatrzeniu Pana wniosku z dnia [...].01.2019 roku...". Nie ulega zatem wątpliwości, że błąd ten to oczywista omyłkę pisarska nie skutkująca istotną zmianą treści rozstrzygnięcia. Niezasadny jest też zarzut braku wskazania w decyzji, na który rok kalendarzowy przyznano dofinansowanie. Przepisy ustawy i rozporządzenia nie obligują do wskazania w decyzji przyznającej dofinansowanie roku kalendarzowego, na który się je przyznaje. Niemniej jednak, mając na uwadze § 7 rozporządzenia, który stanowi, że osoba niepełnosprawna, w terminie 30 dni od otrzymania powiadomienia o przyznaniu dofinansowania, nie później jednak niż na 21 dni przed dniem rozpoczęcia turnusu rehabilitacyjnego, przekazuje centrum pomocy informację o wyborze turnusu, w którym będzie uczestniczyła, wydaje się oczywiste, że decyzja dotyczy roku kalendarzowego, w którym wnioskodawca złoży wniosek o dofinansowanie. Powołane w § 7 rozporządzenia terminy przekazania przez wnioskującego centrum pomocy informacji o wyborze turnusu liczone są od daty odebrania decyzji organu odwoławczego. W skardze strona podniosła analogiczne argumenty, jak w odwołaniu (naruszenie art. 107 § 1 K.p.a.), a ponadto zarzuciła naruszenie art. 78 § 1 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodów, o które wnioskowano w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela, z poniższym zastrzeżeniem, argumenty organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji. W związku z obszernym ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje. W istocie skarżący zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji po to, aby organ odwoławczy odniósł się do wskazanych w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. decyzji, orzeczeń i uchwał stanowiących, że informacja o przyznaniu dofinansowania w turnusie rehabilitacyjnym powinna mieć formę decyzji administracyjnej. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zgodził się ze skarżącym, że informacja o przyznaniu dofinansowania w turnusie rehabilitacyjnym powinna mieć formę decyzji administracyjnej. Co do tego nie ma między stronami sporu. Także Sąd przychyla się do tego stanowiska. Organ odwoławczy nie musiał zatem przeprowadzać na podstawie art. 78 § 1 K.p.a. żadnych czynności dowodowych. Sporne jest natomiast, czy wydana w sprawie informacja była w istocie decyzją administracyjną. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z organem odwoławczym, że wspomniana informacja jest decyzją administracyjną, gdyż nie zawiera wszystkich konstytutywnych elementów, o których mowa w art. 107 § 1 w zw. z § 4 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzja zawiera: 1) oznaczenie organu administracji publicznej; 2) datę wydania; 3) oznaczenie strony; 4) powołanie podstawy prawnej; 5) rozstrzygnięcie; 6) uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Spośród powyższych elementów za konstytutywne dla istnienia decyzji zgodnie uznaje się te wymienione w art. 107 § 1 pkt 1 (oznaczenie organu administracji publicznej), pkt 3 (oznaczenie strony), pkt 5 (rozstrzygnięcie) i pkt 8 (podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji). W informacji o sposobie rozpatrzenia wniosku oznaczono stronę i zawiera ona rozstrzygnięcie. Nie ma wpływu na wynik sprawy, że rozstrzygnięcia zawiera oczywistą omyłkę dotyczącą daty złożenia wniosku, a jak zasadnie wskazał organ odwoławczy - nie ma obowiązku wskazania, jakiego roku dotyczy dofinansowanie (§ 5 ust. 15 rozporządzenia). W informacji o sposobie rozpatrzenia wniosku nie oznaczono natomiast organu administracji publicznej (art. 107 § 1 pkt 1 K.p.a.), gdyż nie jest nim Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...], będący jednostką organizacyjną Miasta [...] (§ 1 statutu tej jednostki, stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. w sprawie utworzenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...]). Brak również dokumentów, na podstawie których można byłoby uznać, że pod informacją podpisał się pracownik organu upoważnionego do wydania decyzji (art. 107 § 1 pkt 8 K.p.a.). Nie mogło to mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ niezależnie od formy, w jakiej podjęto rozstrzygnięcie, jest ono zasadne, wydane na podstawie obowiązujących przepisów (istniała stosowna podstawa prawna), a ponadto - co niezmiernie istotne - zadośćuczyni ono całkowicie żądaniu wniosku (stąd nie było konieczne jego uzasadnienie - art. 107 § 4 K.p.a.). Skarżący nie kwestionował bowiem ani przyznania mu dofinansowania ani jego wysokości, lecz jedynie samą formę rozstrzygnięcia przyznającego to dofinansowanie. Istotnego wpływu na wynik sprawy nie mógł również mieć brak w informacji pouczenia, o którym mowa w art. 107 § 1 pkt 7 K.p.a., gdyż strona wniosła stosowny środek zaskarżenia w terminie. W takim przypadku Sąd nie może wydać orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), uchylając zaskarżony akt. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 powyższej ustawy, orzekł jak w sentencji.