III SA/Po 565/19

Dnia 6 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi P. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2019r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2019r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu [...] kwietnia 2018 r. P. G. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018. Producent zawnioskował w nim także o płatność dla krów i bydła w ilości [...] sztuk. W dniu [...] kwietnia 2018 r. producent złożył zmianę do wniosku deklarując bydło w ilości [...] sztuk. Decyzją z dnia [...] marca 2019r. o nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] orzekł w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ale z pomniejszoną płatnością dopłat dla bydła. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie można zmianą wniosku zwiększać liczby zadeklarowanych zwierząt. Płatność przyznano więc dla [...], a nie [...] sztuk bydła. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wskazując na okoliczności wniesienia zmiany do wniosku. Producent wyjaśnił, że zmianę złożył już kolejnego dnia po złożeniu wniosku, gdy zauważył, że są problemy z elektronicznym przesłaniem wniosku, a wniosek z dnia poprzedzającego nie objął całości tj.[...] sztuk bydła. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. o nr [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ przywołując przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, ustawy z dnia 5 lutego 2015 r - O płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności uznał, że strona dokonała niedopuszczalnej zmiany wniosku, a w konsekwencji organ nie mógł uwzględnić [...] sztuk bydła wskazanego w zmianie do wniosku o płatności. Dalej organ wyjaśnił, że płatność w ramach płatności do bydła może zostać przyznana dla tych zwierząt, które spełniają nie tylko warunek wieku, ale i posiadania ich przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku, jak również muszą być do dnia złożenia wniosku o płatność prawidłowo zgłoszone do rejestru na podstawie przepisów o identyfikacji i rejestracji zwierząt. Stąd, zdaniem organu niedopuszczalne jest zgłaszanie jakichkolwiek zmian w zakresie płatności dla zwierząt w jakimkolwiek terminie innym, niż data złożenia wniosku. Chodzi o to, by organy krajowe miały możliwość planowania ,a następnie przeprowadzania skutecznych kontroli poprawności wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o płatność lub innych dokumentów. Podkreślono, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawodawca nie ustanowił przepisów mówiących o możliwości składania zmian w ramach płatności do zwierząt. Strona skorzystała z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Organom zarzuciła naruszenie art. 7 Kpa poprzez działanie na szkodę producenta. W uzasadnieniu wskazano, że niezwłocznie po złożeniu e-wniosku w dniu [...] kwietnia i zauważeniu braku strona złożyła zmianę do niego wpisując pełną i przez to prawidłową liczbę bydła w ilości [...] sztuk. Składając zmianę strona została wprowadzona w błąd przez informację ze strony e-wniosek ARiMR, co zostało zresztą już skorygowane przez organy Agencji w roku 2019. Skarżący ma w gospodarstwie [...] sztuk bydła i spełnia ono wszelkie warunki przyznania płatności, zgodnie z przepisami wspólnotowymi, jak i krajowymi. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy w zaskarżonych rozstrzygnięciach prawidłowo umniejszyły płatność od bydła uznając, iż wyłączona jest możliwość uwzględniania zmiany wniosku. W ocenie organu- zmianą taką nie można bowiem zwiększać liczby sztuk zadeklarowanych. Na poparcie swojego stanowiska przywołał m.in. treść § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U. poz. 351 ze zm. (zwanym dalej rozporządzeniem wykonawczym), art. 16 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. - O płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. 2018, poz.1312, zwaną dalej ustawą) oraz art. 30 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE. L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48, zwanym dalej rozporządzeniem delegowanym) W ocenie Sądu stwierdzenie organu zawarte w decyzji II instancyjnej, że sztuki zadeklarowane to wyłącznie te wskazane we wniosku jest dowolne, bowiem organ nie wyjaśnił, dlaczego zmiana wniosku nie obejmuje kolejnej deklaracji producenta. Skoro przepisy tak prawa krajowego, jak i wspólnotowego dopuszczają zmiany wniosku w określonym terminie, to oznacza, że strona wnosząc zmianę składa kolejną deklarację, którą może przecież ilość sztuk zwiększyć lub nawet zmniejszyć i będzie to też ilość sztuk zadeklarowanych. Ani bowiem z art. 21 ust. 1 ani 21 ust. 3 ustawy, ani z przepisów rozporządzenia wykonawczego nie wynika zakaz wycofania wniosku o płatności zwierzęce, jak i jego uzupełnienia we wskazanym w ustawie terminie. Także przepis art. 13 rozporządzenia delegowanego Nr 640/2014 przewiduje możliwość uzupełniania dokumentacji wniosku o płatność, a sankcjonuje dopiero złożenie wniosku po terminie ostatecznym. Ustawodawca w art. 21 - 23 ustawy nie określił, czego dotyczyć mogą korekty i zmiany, nie ograniczył ich katalogu. Wbrew też twierdzeniu organu, nie ograniczył zmiany wyłącznie do działek rolnych. Także rozporządzenie wykonawcze nie zawiera odrębnych unormowań dla działek rolnych, w zakresie trybu i sposobu składania wniosków. Zgodnie z cytowanym przez organ art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy płatność zwierzęca przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki określone w tym przepisie i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności przy czym płatność do krów, zgodnie z art. 16 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest przyznawana maksymalnie do [...] sztuk zwierząt. Jednocześnie organ wskazał, że celem otrzymania płatności do krów muszą być spełnione warunki § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. W ocenie Sądu, żaden z tych przepisów nie wyłącza możliwości uzupełnienia wniosku o dodatkową liczę zwierząt w zakreślonym przepisami terminie. Zmiana nie mogła też zostać pominięta z uwagi na treść art. 30 ust.2 rozporządzenia delegowanego Nr 640/2014, bowiem nie została uprzedzona informacją o niezgodnościach lub zamiarze kontroli na miejscu. Zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy rolnikowi przysługują płatności związane do zwierząt, jeżeli posiada przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, co najmniej 3 sztuki samic lub samców tego gatunku, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy. Jedyną więc graniczną datą wskazaną w tych przepisach jest 15 maja, ale wyłącznie dla oceny wieku bydła. Na gruncie przytoczonych i omówionych przepisów uznać należy, że organy dokonały błędnej wykładni prawa materialnego, a w konsekwencji nieuprawnionego przyjęcia, że ustawodawca nie przewidział możliwości składania zmian do wniosków . W konsekwencji przyjąć też należy, że brak rozpoznania zmiany wniosku jest przejawem nadmiernego formalizmu, które narusza zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie płatności bezpośrednich wyrażone w art. 3 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy. Rozpoznając wniosek, organ winien w ponownym postępowaniu skontrolować przesłanki przyznania dopłat zwierzęcych i odnieść się do argumentów zawartych w skardze o spełnianiu wszystkich kryteriów tej płatności . Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji.