III SA/Po 568/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-11-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Małgorzata Górecka, Sędzia WSA Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca posiadający licencję na krajowy transport drogowy osób samochodem osobowym, wykonujący przewóz okazjonalny za pomocą aplikacji mobilnej, narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym, jeśli nie spełnia warunków określonych w art. 18 ust. 4a i 4b tej ustawy, a także czy przepisy te wymagają notyfikacji Komisji Europejskiej i są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorca wykonujący przewóz okazjonalny samochodem osobowym za pośrednictwem aplikacji mobilnej, który nie spełnia wymogów określonych w art. 18 ust. 4a i 4b ustawy o transporcie drogowym (m.in. brak pisemnej umowy z pasażerami, brak ustalenia ryczałtowej opłaty przed rozpoczęciem przewozu), dopuszcza się naruszenia przepisów tej ustawy, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Sąd stwierdził również, że przepisy te nie wymagają notyfikacji Komisji Europejskiej i są zgodne z Konstytucją RP, a także nie ma podstaw do skierowania pytań prejudycjalnych do TSUE ani pytania prawnego do TK.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na kierowcę za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Kierowca, wykonując przewóz okazjonalny za pomocą aplikacji mobilnej, przewoził dwóch pasażerów samochodem osobowym, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego (przeznaczony do przewozu powyżej 7 osób). Kierowca posiadał licencję na krajowy transport drogowy osób samochodem osobowym. Organy uznały, że nie zostały spełnione warunki umożliwiające odstąpienie od wymogu konstrukcyjnego, w szczególności brak pisemnej umowy z pasażerami i brak ustalenia ryczałtowej opłaty przed rozpoczęciem przewozu. Kierowca zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów, ich niekonstytucyjności oraz braku notyfikacji technicznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi E. N. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019r nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. N. (dalej: "strona") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD") z [...] lutego 2019 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
Dnia [...] października 2018 r. w [...] przy ul. [...] na parkingu przy [...] miała miejsce kontrola drogowa samochodu osobowego marki [...] o numerze rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem kierowała strona. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził dwóch pasażerów. Kurs odbył się z [...] do [...]. Wykonywany kurs został zrealizowany za pośrednictwem aplikacji [...]. Rozliczenie przewozu nastąpiło w formie bezgotówkowej – firma [...] obciążyła kontro bankowe pasażera. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu oraz wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Podczas kontroli ustalono, że kontrolowany pojazd był przystosowany do przewozu [...] osób łącznie z kierowcą w związku z czym stwierdzono, że kierowca wykonywał usługę przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm., dalej: "u.t.d.").
Przesłuchany w charakterze strony kierowca wyjaśnił, że wykonywał krajowy transport drogowy osób, to jest przewóz okazjonalny za pomocą aplikacji [...] zainstalowaną w telefonie. Przewóz polegał na przewozie dwóch pasażerów z [...] na [...]. Zamówienie na przewóz tych osób otrzymała firma [...], a za pomocą aplikacji [...] zleciła wykonanie tego przewozu, co strona zaakceptowała. Na wykonanie przewozu osób strona nie podpisywała żadnej umowy pisemnej z pasażerami – klientem. Opłata za przewóz dwóch pasażerów została ustalona przez firmę [...] i wyświetlona w aplikacji [...] jako koszt przewozu. Strona nie pobiera pieniędzy za przejazd. Rozliczenie danego przewozu następuje w formie bezgotówkowej, [...] obciąża kontra bankowe klienta. Rozliczenie strony z wykonanych przewozów zleconych przez [...] następuje raz w tygodniu przelewem na kontro bankowe strony (jest to [...]% kosztu danego przewozu osób). Firma [...] zażądała do [...] sierpnia 2018 r., aby każdy przewoźnik, taki jak strona, posiadał licencję na przewóz osób samochodem osobowym.
WITD decyzją z [...] lutego 2019 r., nr [...], nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia określonego w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
GITD, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, nie zgodził się z argumentacją przedstawioną w odwołaniu, powołując się m.in. na zeznania, jakie złożone zostały przez stronę w czasie kontroli. Zakwestionowanie na etapie odwołania, że wykonywany był przewóz okazjonalny, jak również twierdzenie, że nawet, gdyby uznać, że był on wykonywany to spełnione zostały jego przesłanki, organ uznał za linię obrony podyktowaną chęcią uniknięcia odpowiedzialności przez stronę. W ocenie GITD strona dopuściła się naruszenia z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, które polegało na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Ustawodawca umożliwił wykonywane tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd tego wymogu nie spełniał.
Zdaniem GITD nie zostały przy tym spełnione wszystkie warunki określone w art. 18 ust. 4b u.t.d., które pozwoliłyby na odstąpienie od rzeczonego wymogu. Z zeznań strony wynika bowiem bezspornie, że nie zawarła ona z pasażerami umowy w formie pisemnej. Zawarta przez stronę umowa z pasażerem przy pomocy aplikacji w telefonie stanowi umowę zawartą na odległość. Ponadto, opłata za usługę nie została ustalona ryczałtowo przed rozpoczęciem przewozu, a dopiero po zrealizowanym przewozie, jak ma to miejsce w przypadku przewozów realizowanych za pośrednictwem aplikacji [...]. Pasażer zamówił usługę przewozu za pomocą aplikacji [...] i dopiero po wykonaniu usługi otrzymał informację o kwocie do uiszczenia za jej zrealizowanie w następstwie czego zostało obciążone jego konto bankowe.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, strona zarzuciła:
1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 i 86 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "K.p.a.") polegające na nieuchyleniu decyzji WITD i wydaniu zaskarżanej decyzji pomimo, iż organ I instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, że pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" – zdefiniowane w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" – zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywał krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.
2. naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest:
a) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym – w tym przypadku skarżący – aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. w sytuacji, w której przepisy te nie powinny znaleźć zastosowania;
b) art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni tych przepisów doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym,
c) ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 2.b, skarżący zarzucił naruszenie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. przez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której organy powinny odmówić zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP, która polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, jakie muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami,
d) ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącego, naruszenie art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. przez ich bezpodstawne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi tego kryterium konstrukcyjnego jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją RP,
e) poprzez błędne przyjęcie, że art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. może być zastosowany wobec skarżącego w sytuacji, gdy przepisy te stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE – na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.
W sytuacji gdyby Sąd nie podzielał stanowiska, że cytowane przepisy, w szczególność art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d., stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, skarżący wniósł o zwrócenie się przez Sąd do TSUE z prośbą o zbadanie, czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z tym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej.
Na podstawie art. 193 Konstytucji RP skarżący wniósł także, aby Sąd zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, co do zgodności art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, albowiem w jego ocenie regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie podtrzymując prezentowaną dotychczas argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja Inspektor Transportu Drogowego z [...] czerwca 2019 r., nr [...], jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2019 r., nr [...], nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") stanowiłby podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie stanowią przepisy ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, a o czym stanowi już ust. 7 cytowanego art. 92a u.t.d., wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznika nr 3 do ustawy.
Przywołane powyżej przepisy przewidują odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Istota odpowiedzialności administracyjnej sprowadza się do tego, że aby pociągnąć do niej oznaczony podmiot (podmiot administrowany) konieczne jest zaistnienie dwóch zasadniczych przesłanek: po pierwsze, podmiot ten musi charakteryzować się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności oraz po drugie, musi on wyczerpać określone w tej normie znamiona działania lub zaniechania lub znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpana przez inny podmiot – o ile norma prawna przypisuje zachowanie tego innego podmiotu lub skutek takiego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie tych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany poniósł z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego ujemne konsekwencje prawne (sankcję administracyjną). Zbędne staje się badanie w tym względzie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, jak na przykład winy podmiotu administrowanego, które nie mają wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności, ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej.
Jednym z deliktów administracyjnych – rodzącym odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. – który w realiach kontrolowanej sprawy przypisany został skarżącemu, jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., za który to delikt zgodnie z lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy przewidziano karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Pojęcie "przewozu okazjonalnego", który to przewóz objęty jest powyższym deliktem administracyjnym, zdefiniowane zostało w art. 4 pkt 11 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem "przewóz okazjonalny" oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Przewóz okazjonalny, będący transportem drogowym osób, odnosi się w konsekwencji do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdami samochodowymi, o ile przewozu tego nie można zakwalifikować ani do przewozu regularnego (art. 4 pkt 7 u.t.d.), ani do przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9 u.t.d.), ani do przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10 u.t.d.). Wyróżnić przy tym można zarówno krajowy, jak i międzynarodowy transport drogowy osób (por. art. 4 pkt 1 i 2 u.t.d.).
Ustawodawca w dalszej części ustawy, to jest w art. 5b ust. 1, dokonał rozróżnienia trzech kategorii uprawnień odnoszących się do podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, przewidując w tym względzie wymóg uzyskania odpowiedniej dla danej kategorii licencji. Licencja stanowi zgodnie z art. 4 pkt 17 u.t.d. decyzję administracyjną wydawaną przez GITD lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Jak wynika ze wspomnianego art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d., nie uprawnia przy tym do wykonywania transportu drogowego taksówką (art. 12 ust. 2 u.t.d.). Licencje te uprawniają do wykonywania przewozu wyłącznie na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej (art. 12 ust. 1 u.t.d.).
Krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób wymaga jednak, poza koniecznością uzyskania odpowiedniej licencji (art. 5b ust. 1 u.t.d.), konieczność realizacji przez przewoźnika drogowego także innych obowiązków lub warunków, jakie wyznaczone zostały dla wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają zarówno obowiązki lub warunki, jakie wynikają z przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i obowiązki lub warunki, jakie wynikają z innych powszechnie obowiązujących aktów prawa, w tym aktów prawa unijnego (art. 4 pkt 22 u.t.d.). W konsekwencji, wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką wymaga nie tylko uzyskania licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 3 i art. 6 u.t.d., lecz także spełniania szeregu innych obowiązków lub warunków, jakie wynikają choćby z art. 6 ust. 5, art. 11b, art. 11c i art. 15 ust. 1 pkt 3 u.t.d., czy z odnośnych przepisów ustawy z 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1983), ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.) i ustawy z 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 376 ze zm.), oraz aktów wykonawczych do tych ustaw. Wykonywanie zaś krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób stanowiącego przewóz okazjonalny wymaga nie tylko uzyskania licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 lub 2 i art. 5c u.t.d., lecz także spełnienia innych obowiązków lub warunków, jakie wynikają chociażby z art. 18 ust. 4a-5 u.t.d.
W kontrolowanej sprawie skarżący bezspornie wykonywał przewóz osób. Nie jest także kwestionowane, że nie był to przewóz regularny, przewóz regularny specjalny, czy przewóz wahadłowy. Skarżący nie przeczy również temu, że nie był to przewóz wykonywany taksówką, za co zresztą groziłaby wyższa sankcja administracyjna z uwagi na brak stosownej w tym względzie licencji (por. lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). W tych okolicznościach brak jest podstaw do zakwestionowania przyjętej przez organ ITD kwalifikacji poddanego kontroli przewozu, jako przewozu okazjonalnego. Chociaż skarżący posiadał licencję, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.t.d., wykonywanie tego przewozu wymagało także spełnienia innych, w tym przywołanych już powyżej, obowiązków lub warunków. Przepisy zawarte w art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 oraz w art. 18 ust. 4a i ust. 4b nie budzą przy tym wątpliwości interpretacyjnych, stąd zarzut ich nieprawidłowej wykładni uznać trzeba za niezasadny.
Skarżący wbrew art. 18 ust. 4a u.t.d. nie wykonywał przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Skarżący nie spełnił jednocześnie warunków, jakie wynikają z art. 18 ust. 4b u.t.d., a które uprawniałyby go do odstąpienia od wymogu z art. 18 ust. 4a u.t.d.. Jak stanowi zwłaszcza art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa – niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. GITD słusznie zauważył, że odstąpienie od art. 18 ust. 4a u.t.d. jest dopuszczalne dopiero, jak wszystkie przywołane warunki – ujęte w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a-c u.t.d. – zostaną spełnione. Nie budzi natomiast wątpliwości, że przewóz okazjonalny wykonywany przez skarżącego nie odbywał się na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, lecz przy wykorzystaniu aplikacji mobilnej [...].
Nie jest trafne odwoływanie się przez skarżącego do art. 18 ust. 3 u.t.d., który reguluje przypadki, gdy wykonywanie przewozu okazjonalnego nie wymaga zezwolenia. Przepis ten w kontrolowanej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania, jako że odnosi się on do przewozów okazjonalnych, o których stanowi art. 18 ust. 2 u.t.d., a więc takich, które wykraczają poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskich Obszarze Gospodarczym. Zresztą to nie uprawnienie skarżącego do wykonywania poddanego kontroli przewozu osób zrodziło zastrzeżenia organów ITD, a spełnienie przy jego wykonywaniu wymogu z art. 18 ust. 4a u.t.d.
Wobec powyższego prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną za naruszenie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Nie można przy tym zgodzić się z argumentacją skarżącego, w której po pierwsze, doszukuje się on technicznego charakteru przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę pociągnięcia go do odpowiedzialności administracyjnej i w konsekwencji ich bezskuteczności wynikającej z braku wymaganej notyfikacji Komisji Europejskiej, po drugie, stara się on wykazać niekonstytucyjność tych przepisów.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 239, poz. 2039 ze zm.) notyfikacji norm podlegają normy krajowe oraz ich zmiany, z wyłączeniem tych norm, które są wprowadzeniem normy europejskiej lub normy międzynarodowej. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia notyfikacji aktów prawnych podlegają akty prawne zawierające przepisy techniczne, z wyjątkiem aktów: 1) zgodnych z obowiązującymi aktami Wspólnoty Europejskiej, które skutkują przyjęciem specyfikacji technicznych i przepisów dotyczących usług; 2) stanowiących wypełnienie zobowiązań międzynarodowych przewidujących przyjęcie wspólnych przepisów technicznych; 3) wydanych na podstawie klauzul ochronnych zawartych w przepisach prawa Wspólnoty Europejskiej; 4) podlegających krajowemu systemowi informowania o produktach niebezpiecznych w rozumieniu przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów; 5) mających na celu zastosowanie się do postanowień Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości: 6) stanowiących zmianę przepisu technicznego w celu uwzględnienia uwag Komisji Europejskiej, wskazujących na potrzebę usunięcia przeszkód w zakresie swobodnego przepływu towarów, swobody świadczenia usług lub zakładania przedsiębiorstw.
Wbrew przekonaniu skarżącego ustawa o transporcie drogowym wraz z wprowadzonym do niej art. 5b ust. 1 i art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d. nie wymagała notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE, czy dyrektywą 2015/153, jako że przepisy te nie są sprzeczne z prawem Unii Europejskiej.
Zgodnie z art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej TSUE jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów; b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organ lub jednostkę organizacyjną Unii. W przypadku gdy pytanie z tym związane jest podniesione przed sądem jednego z Państw Członkowskich, sąd ten może, jeśli uzna, że decyzja w tej kwestii jest niezbędna do wydania wyroku, zwrócić się do Trybunału z wnioskiem o rozpatrzenie tego pytania. W przypadku gdy takie pytanie jest podniesione w sprawie zawisłej przed sądem krajowym, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, sąd ten jest zobowiązany wnieść sprawę do Trybunału.
Stosownie do treści art. 267 TFUE, przedmiotem procedury prejudycjalnej jest rozstrzyganie przez TSUE wątpliwości sądów krajowych, dotyczących ważności lub wykładni przepisów prawa unijnego. W ocenie tut. Sądu w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE, albowiem istniała możliwość rozstrzygnięcia spornej sprawy w drodze nie budzącej wątpliwości i jednolicie postrzeganej wykładni podanych przepisów prawa, co czyni niecelowym sformułowanie pytań do TSUE.
Brak jest także podstaw do przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
Stanowisko prezentowane w tym względzie przez skarżącego prowadziłoby do zrównania sytuacji przewoźników drogowych wykonujących przewóz osób w zakresie uprawnień, o których stanowi art. 5b ust. 1 pkt 1, a tych które wynikają z art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. Tymczasem nie powinno budzić wątpliwości, bowiem wskazuje na to jednoznacznie analiza przepisów ustawy o transporcie drogowym, że ustawodawca te rodzaje krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób wyraźnie różnicuje (zob. przywołany już art. 12 ust. 2 u.t.d.) stawiając odmienne wymogi nie tylko wobec osób, które starają się o uzyskanie stosownej licencji, lecz także wobec osób, które na podstawie uzyskanej już licencji, wykonują transport drogowy oznaczonego rodzaju. Błędne jest przeświadczenie skarżącego, jakoby doszło w tym względzie do naruszenia zasady równości (art. 32 Konstytucji RP). Oznaczone wymogi, jak już zostało wspomniane, odnoszą się do przewoźników wykonujących krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób różnego rodzaju. Ponadto, skarżący całkowicie pomija to, iż o ile wykonywanie w tym względzie przewozu okazjonalnego spełniać musi wymogi określone w art. 18 ust. 4a, czy ust. 4b u.t.d., to przewóz osób taksówką obwarowany jest w ustawodawstwie daleko idącymi obostrzeniami, które poddają w wątpliwość twierdzenie, jakoby ta ostatnia grupa przewoźników drogowych była pod jakimkolwiek względem uprzywilejowana. Sąd nie podziela przy tym oceny skarżącego, jakoby wymogi z art. 18 ust. 4a i ust. 4b u.t.d. nie były wymogami wynikającymi z ustawy bądź – mając na względzie dotychczasowe rozważania – nie znajdowały poparcia w ważnym interesie publicznym (art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji PR). To od skarżącego zależało zaś w jakim zakresie spełni on wymogi z art. 5b ust. 1 oraz art. 18 ust. 4a bądź ust. 4b u.t.d. zatem także w pozostałej części argumentacja skarżącego mająca świadczyć o niekonstytucyjności tych regulacji nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
W kontrolowanej sprawie brak jest przesłanek ku temu, by zakwestionować czynności organów ITD podejmowane w toku sprawy, a zmierzające do jej wyjaśnienia. W szczególności zostały wyczerpująco zbadane istotne w sprawie okoliczności faktyczne, nota bene niekwestionowane przez skarżącego, przeprowadzono w tym celu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.). Zdaniem tut. Sądu organy oparły się na materiale prawidłowo i wyczerpująco zebranym, dokonując jego odpowiedniej oceny, a swoje stanowisko uzasadniły zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. To, że skarżący prezentuje odmienną od organów ocenę, nie może prowadzić do wniosku o wadliwości oceny organów. Odmienna interpretacja prezentowana przez skarżącego w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie, sprowadza się jedynie do polemiki z organem ITD.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez tut. Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia – które sąd administracyjny ma obowiązek badać z urzędu (art. 134 § 1 P.p.s.a.) – skargę należało oddalić.
Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło