III SA/Po 569/08

Dnia 5 lutego 2009 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku I.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I.H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ R. Talaga Pełnomocnik I.H. wraz ze skargą złożył wypełniony przez skarżącego na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku I.H. wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, a jego rachunki bankowe zostały zajęte z tytułu należności podatkowych i celnych. Dodatkowo rok podatkowy 2003 zamknął stratą 2.254.349,89 zł. Natomiast od 2005 roku zarabia 900,00 zł brutto z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu spółki A. Ponadto oświadczył, że nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych związanych z dochodzeniem swych praw, gdyż obecnie nie posiada dostatecznych środków finansowych, a przeciwko niemu toczą się postępowania egzekucyjne. Jednocześnie wraz z wnioskiem pełnomocnik złożył pismo, w którym wniósł o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi oraz przeprowadzenie dowodu z akt WSA w Poznaniu (sygn. akt III SA/PO 433/06) na okoliczność sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Przy czym wskazał, że koszty miesięcznego utrzymania I. H. kształtują się na poziomie 1.000,00 – 1.2000,00 zł, a dodatkowo część kosztów utrzymania jest regulowana przez jego rodziców. Pełnomocnik wyjaśnił również, że zrezygnował z wynagrodzenia do czasu zakończenia postępowania i przedłożył zestawienie spraw prowadzonych przed WSA w Poznaniu, w których I. H. uiścił wpisy od skarg na łączną kwotę 19.129,00 zł i jest zobowiązany do zapłaty kolejnych wpisów od skarg na łączną kwotę ponad 300.00,00 zł z zaznaczeniem, że ogólna kwota wpisów będzie jeszcze większa, gdyż przed Naczelnikami Urzędów Celnych w P. i L. jest jeszcze około 400 spraw, a przed Dyrektorem Izby Celnej w P. toczy się kolejnych 100 spraw. Ponieważ takie same informacje dotyczące sytuacji skarżącego były składane przez niego we wnioskach o przyznanie prawa pomocy składanych od 2006 roku, a wniosek o przyznanie prawa pomocy za każdym razem należy rozpoznawać na podstawie aktualnej i rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy, I.H. został wezwany do osobistego udokumentowania aktualnych źródeł i wysokości przychodów, przedłożenia kserokopii rocznych zeznań podatkowych składanych przez wnioskodawcę i jego żonę, złożenia oświadczenia o posiadanych nieruchomościach, oszczędnościach, papierach wartościowych oraz pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji, a także do złożenia oświadczenia o posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę rachunkach bankowych, w tym kontach i lokatach oraz przedłożenia wyciągów z tych rachunków za ostatnie 6 miesięcy, złożenia oświadczenia o posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę rachunkach kredytowych i przedłożenia zestawień operacji finansowych z nimi związanych, a także operacji dokonanych za pomocą posiadanych kart kredytowych. Wnioskodawca nie złożył osobiście oświadczeń dotyczących jego sytuacji we wskazanym wyżej zakresie. Natomiast jego pełnomocnik przesłał kserokopię zeznań podatkowych, z których wynika, że wnioskodawca w 2006 roku uzyskał przychód w wysokości 10.800,00 zł, a w 2007 roku w wysokości 11.232,00 zł oraz złożył pismo, w którym powtórzył dotychczasowe informacje dotyczące wnioskodawcy, a dodatkowo wskazał, że wszystkie rachunki bankowe, kredytowe i konta wnioskodawcy zostały zajęte w toku egzekucji administracyjnej i dlatego nie posiada on żadnych wolnych środków. Wskazał, że I.H. pozostaje w faktycznej separacji z żoną (gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów) rozwodu. Ponadto ciąży na nim szereg tytułów egzekucyjnych, przy czym są one regularnie umarzane ze względu na bezskuteczność działań egzekucyjnych w związku z brakiem jakiegokolwiek majątku skarżącego, który podlegałby egzekucji. Jednocześnie pełnomocnik przesłał kopię porozumienia majątkowego zawartego w dniu 30 sierpnia 2001 roku przez I.H. i jego żonę A.H. oraz oświadczenie A. H. z dnia 15 marca 2005 roku, w którym wskazała, że nie występuje z powództwem o zasądzenie alimentów ze względu na trudną sytuację męża. Ponadto przedłożył kserokopię potwierdzenia wymeldowania I. H. z pobytu stałego, oświadczenie jego rodziców z dnia 20 marca 2005 roku, że ich jedynym źródłem dochodu jest emerytura wypłacana przez ZUS, uchwałę Zgromadzenia Wspólników spółki A z dnia 31 maja 2005 roku o podwyższeniu wynagrodzenia Prezesa Zarządu spółki A do 900,00 zł, oświadczenie B. F. o rezygnacji z pobierania wynagrodzenia do prawomocnego zakończenia sporów przez I. H. w sprawach celnych. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Konstrukcja prawna cytowanych przepisów wskazuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że jego aktualna sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednak ciężar procesowy wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania spoczywa za każdym razem na wnioskodawcy. W rozpatrywanej sprawie I.H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy – identyczny jak te, które składał w 2006 i 2007 roku. Aby wyjaśnić wątpliwości dotyczące aktualnej sytuacji wnioskodawcy, został on wezwany za pośrednictwem jego pełnomocnika do osobistego złożenia wyjaśnień i przesłania kserokopii dwóch ostatnich rocznych zeznań podatkowych. Pomimo przesłania kserokopii zeznań podatkowych z których wynika, że wnioskodawca w 2006 roku uzyskał przychód w wysokości 10.800,00 zł, a w 2007 roku w wysokości 11.232,00 zł, wnioskodawca nie złożył oświadczeń dotyczących pozostałych informacji o dostarczenie których został wezwany. Natomiast jego pełnomocnik złożył jedynie potwierdzone za zgodność z oryginałem oświadczenia i dokumenty dotyczące sytuacji zainteresowanego z lat 2001 – 2006. W tej sytuacji zastosowanie znalazł rygor nadany w opisanym wyżej wezwaniu wskazujący, że wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznać na podstawie informacji zawartych w przedłożonym wniosku. Skoro pomimo dokładnego wezwania do uzupełnienia do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca nie wyjaśnił swojej aktualnej i rzeczywistej sytuacji, nie można dokonać jednoznacznej oceny aktualnej sytuacji majątkowej. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych, chociażby w części. Z tego względu należy stwierdzić, że I.H. nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a w rezultacie nie można uznać, że zasadny jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga D.W.d