III SA/Po 570/19

Dnia 13 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na zajęcie wierzytelności oddala skargę Dyrektor ZUS [...] w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. oddalił skargę strony skarżącej na zajęcie innej wierzytelności z dnia [...] stycznia 2019 r. dokonane przez ten organ. Po rozpatrzeniu zażalenia strony Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w ustalonym poniżej stanie faktycznym. Organ egzekucyjny – Dyrektor [...] ZUS w [...] na podstawie tytułów egzekucyjnych o numerach podanych w treści uzasadnienia wystawionych przez ten sam organ wszczął egzekucję i dokonał zajęcia innej wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności – Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. W skardze kierowanej do organu wniesiono o uchylenie powyższych czynności i o wstrzymanie czynności egzekucyjnych na podstawie art. 54 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. ), dalej : u.p.e.a. W uzasadnieniu strona wskazała, że czynności egzekucyjne z dnia [...].01.2019r. nie mogą być skutecznie zrealizowane ponieważ nie ma podstaw do prowadzenia egzekucji z wszystkich zobowiązań wymienionych w tytułach wykonawczych wskazanych w treści zawiadomień. Tytuły egzekucyjne dotyczą należności z 2010, 2011 i 2017r. bez wskazania, czy egzekucja w stosunku do tych tytułów była w toku, czy też postępowanie egzekucyjne umorzono. Zdaniem strony w stosunku do niektórych należności roszczenie jest przedawnione a nadto nieuzasadnione jest dokonywanie ponownie tych samych czynności w stosunku do tych samych wierzytelności. Dalej strona zarzucała organowi, że ten nie wskazał daty doręczenia upomnień jak i daty doręczenia tytułów wykonawczych. Organ odwoławczy rozpatrując zażalenie dłużnika, w motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, że stosownie do postanowień art. 54 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Organ odwoławczy ocenił, że organ egzekucyjny zastosował prawidłowo środek egzekucyjny działając w trybie art. 89 u.p.e.a. Strona podniosła ponadto okoliczności dotyczące przedawnienia przedmiotowych roszczeń, stanowiące podstawę zarzutów wskazanych w art. 33 u.p.e.a lub wniosku składanego w trybie art. 59 u.p.e.a., które nie mogą być rozpatrywane w trybie art. 54 u.p.e.a. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zarzucono naruszenie - art. 26, art. 27 i art. 29 u.p.e.a. - art. 33 u.p.e.a. - art. 59 u.p.e.a. Ponownie strona skarżąca przytoczyła argumentację podaną w skardze na czynności egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Dokonując kontroli działania organów w przedmiotowej sprawie Sąd analizował, czy organy egzekucyjne prowadziły swoje postępowanie prawidłowo w oparciu o przepisy regulujące kwestię wnoszenia i rozpatrywania skargi na czynności egzekucyjne. Podstawą prawną wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego jest art. 54 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1). Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5a). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6). Treść art. 54 § 1 u.p.e.a. nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem skargi wnoszonej na jego podstawie mogą być jedynie czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, ewentualnie przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne – stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego – ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia [tak: wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., II FSK 290/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej – środka zaskarżenia, a jej – opisany wyżej – ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Jeżeli przysługuje dłużnikowi środek zaskarżenia w postaci zarzutów (środkiem tym można się posłużyć w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego – zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego – art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. ) to skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 omawianej ustawy, nie może stanowić takiego właśnie konkurencyjnego środka zaskarżenia. Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego [tak: wyrok NSA z dnia 02 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały podjęte w związku z rozpoznaniem skargi na czynność egzekucyjną. Z uwagi na powyższe rozpoznając skargę organ I jak i II instancji zobligowane były do rozpoznania podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów związanych z zajęciem innej wierzytelności dokonanej wskazanymi zawiadomieniami. W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo oddalił skargę na przedmiotową czynność egzekucyjną, ponieważ działanie organu egzekucyjnego w zakresie zastosowania i zrealizowania wskazanego środka egzekucyjnego było zgodne z przepisami. Tym samym za zgodne z prawem należało również uznać zaskarżone rozstrzygnięcie, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Dokonana przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjna - zajęcie innej wierzytelności jest więc prawidłowe i znajduje swoją podstawę w art. 89 u.p.e.a. W tej sytuacji wydając zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszono art. 54 u.p.e.a. Strona podniosła okoliczności, które mogły stanowić przedmiot zarzutów egzekucyjnych wniesionych w trybie art. 33 u.p.e.a. lub wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wnoszonego na podstawie art. 59 u.p.e.a. Nie mogą być one zatem analizowane w sprawie z przedmiotowej skargi na czynności egzekucyjne. Biorą pod uwagę powyższe, skargę jako bezzasadną należało oddalić zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ), o czym orzeczono w sentencji wyroku.