III SA/Po 571/19

Dnia 21 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Marek Sachajko Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] maja 2019r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od postanowienia dotyczącego uzgodnienia planowanego przebiegu linii komunikacyjnej oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 127 § 2, art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej: "K.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od postanowienia Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2019 r. w przedmiocie uzgodnienia planowanego przebiegu linii komunikacyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne. W dniu wydania postanowienia organu pierwszej instancji ([...] marca 2019 r.) jedynym uczestnikiem postępowania był [...] sp. z o. o., a zatem doręczono je tylko jemu, a nastąpiło to [...] marca 2019 r. Na postanowienie organu pierwszej instancji służyło zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia (art. 141 § 2 K.p.a.). Od dnia następnego po doręczeniu postanowienia, tj. od [...] marca 2019 r. biegł termin do wniesienia zażalenia. Upłynął on [...] marca 2019 r. W dniu [...] marca 2019 r. postanowieniem Marszałka Województwa [...] do udziału w postępowaniu dopuszczono Stowarzyszenie [...] w [...]. W dniu [...] kwietnia 2019 r. Stowarzyszenie [...] w [...] wniosło zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji wskazując, że bez swej winy nie brało udziału w postępowaniu, a o wydaniu postanowienia organu pierwszej instancji dowiedziało się [...] kwietnia 2019 r., po uzyskaniu dostępu do akt sprawy, stąd dopiero wtedy możliwe stało się jego zaskarżenie. Strona, która nie brała udziału w postępowaniu może wnieść środek zaskarżenia w terminie liczonym od dnia doręczenia aktu administracyjnego stronie, która uczestniczyła w postępowaniu. Skoro [...] sp. z o. o. doręczenie postanowienia nastąpiło [...] marca 2019 r., to termin do wniesienia zażalenia także dla dopuszczonego do udziału Stowarzyszenia upłynął [...] marca 2019 r. Skoro wniesiono je dopiero [...] kwietnia 2019 r., nastąpiło to z uchybieniem terminu, przy czym żalący się nie wniósł o jego przywrócenie. W skardze na postanowienie organu odwoławczego Stowarzyszenie [...] w [...] zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 134 w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 K.p.a. przez stwierdzenie, że zażalenie skarżącego jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że postanowienie organu pierwszej instancji mogło być skutecznie zaskarżone najpóźniej [...] marca 2019 r. i nie mogło być przedmiotem postępowania zażaleniowego w sytuacji, gdy skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu i dowiedział się rozstrzygnięciu dopiero [...] kwietnia 2019 r. Postanowienia tego nigdy skarżącemu nie doręczono. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zawarte w zażaleniu twierdzenia, że skarżący nie brał bez własnej winy udziału w postępowaniu należało, uwzględniając art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a., potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a przynajmniej organ odwoławczy na podstawie art. 9 K.p.a. powinien wezwać skarżącego do wypowiedzenia się w wyznaczonym terminie, czy zażalenie nie zawiera wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Nawet gdyby jednak przyjąć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie został w zażaleniu sformułowany, niewątpliwie w świetle jego treści, okoliczności sprawy i art. 7 i art. 8 K.p.a. zażalenie należałoby potraktować jako wniesiony w terminie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. wynika uprawnienie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, co wiąże się z możliwością podejmowania przez nią czynności procesowych. Od chwili doręczenia jej postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu uzyskuje ona prawa strony (art. 31 § 3 K.p.a.), w tym do wniesienia środka zaskarżenia od aktu kończącego postępowanie. Bezsporne jest, że środek ten strona pominięta w postępowaniu przez niedoręczenie jej aktu organu pierwszej instancji może wnieść w terminie biegnącym dla strony postępowania, która ten akt otrzymała. Zasadne jest zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący mógł w terminie wnieść zażalenie do [...] marca 2019 r., bowiem jest on liczony od dnia następnego po doręczeniu postanowienia [...] sp. z o. o., co nastąpiło [...] marca 2019 r. Skarżący wniósł je zaś dopiero [...] kwietnia 2019 r. Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest natomiast to, czy skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że w zażaleniu w jakikolwiek sposób dał do zrozumienia, że jego wolą jest przywrócenie uchybionego terminu. Za wyraz tej woli nie można uznać samego przyznania przez skarżącego, że wnosi zażalenie dopiero [...] kwietnia 2019 r., po uzyskaniu dostępu do akt sprawy. Co prawda organ z urzędu podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.), prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie do jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.) i jest obowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwa nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udziela im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 K.p.a.), ale nie jest zadaniem organu wyręczanie strony w dokonywaniu czynności procesowych. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a.). Nie naruszono zatem powołanych w skardze przepisów postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę organ drugie instancji zasadnie przyjął, że zażalenie wniesiono z uchybieniem terminu. Poza granicami sprawy jest natomiast kwestia, czy skarżący w toku postępowania złożył wniosek o jego wznowienie. Nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia powołanie częściowo błędnej podstawy prawnej dotyczącej odwołania ani oczywista omyłka w sentencji zaskarżonego postanowienia odnosząca się do odwołania zamiast do zażalenia, gdyż z akt sprawy wynika, że na postanowienie organu pierwszej instancji wniesiono zażalenie. Wobec tego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.