III SA/Po 572/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś As. sąd. Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania o d d a l a s k a r g ę /-/M. Bejgerowska /-/M. Lorych – Olszanowska /-/B. Koś Decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. L 141 z 30.04.2004 roku, ze zm.) w związku z art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. U. L 153 z 30.04.2004 roku, ze zm.), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, iż wniosek z dnia 9 i 10 maja 2005 roku o przyznanie powyższych płatności, złożony przez J. M., podlegał załatwieniu odmownemu ze względu na to, że suma powierzchni działek rolnych (o numerach 147, 221, 207, 94 i 138), dla których wnioskowano o płatność jest zawyżona, co wynika z różnicy pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych (9,72 ha), a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej powierzchnią posiadanych działek (1,42 ha). W toku postępowania administracyjnego ustalono bowiem, że działki o numerach 94 i 138 są użytkowane rolniczo przez inne osoby. W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. zakwestionował jej prawidłowość, powołując się na prawomocne orzeczenia sądowe stwierdzające jego prawo do spadku po W. M. Według jego wyliczeń jako spadkobiercy przysługuje mu prawo do gospodarstwa rolnego o powierzchni 11,15 ha. Decyzją z dnia 25 kwietnia 2007 roku, Nr [...], Dyrektor [...] Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 5a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 264 ze zm.) oraz na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że postępowanie o przyznanie płatności, zgodnie z § 6 ust. 1 i § 2 powołanego wcześniej rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się w oparciu o wniosek zainteresowanego, który jest zobowiązany do deklarowania powierzchni faktycznie przez niego użytkowanych. J. M. w przedmiotowym wniosku o dopłaty zadeklarował między innymi działki rolne (nr 94 i 138), które po weryfikacji wniosku okazały się działkami zgłoszonymi przez innego wnioskodawcę lub użytkowane rolniczo przez inną osobę. Na tej podstawie stwierdzono zawyżenie powierzchni działek rolnych i w konsekwencji organ pierwszoinstancyjny prawidłowo odmówił przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Organ drugiej instancji przyjął zatem, że wnioskodawca nie wykazał faktu władania wszystkimi działkami (nr 94, 138 i 221), zgłoszonymi we wniosku o przyznanie przedmiotowej płatności. Organ zaznaczył także, iż J. M. podpisał wniosek w sekcji X, w której oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. M. powtórzył częściowo argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy skarżący oświadczył, że niniejsze postępowanie ma spowodować uregulowanie własności gospodarstwa rolnego w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wprawdzie przedmiotowa skarga nie zawiera sprecyzowanych zarzutów naruszeń prawa, jednak Sąd rozpoznając wniesioną skargę, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada z urzędu, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). Do takich naruszeń prawa materialnego, względnie procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło. Płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania są dokonywane w ramach wspólnej polityki rolnej prowadzonej przez Unię Europejską w stosunku do państw członkowskich. W tym zakresie płatności są realizowane na podstawie prawa krajowego danego państwa członkowskiego z uwzględnieniem całego dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaiere) przyjętego przez Rzeczpospolitą Polską po przystąpieniu do Unii Europejskiej. Formalnym warunkiem otrzymania płatności jest złożenie wniosku przez posiadacza danego gospodarstwa rolnego (producenta rolnego) i to wyłącznie na specjalnym urzędowym formularzu, którego wzór zawarty jest w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 roku w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. Nr 52, poz. 523 ze zm.). Osoba ubiegająca się o uzyskanie powyższej płatności zobowiązana jest do złożenia w sekcji VII wniosku oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, obejmującego dokładne określenie ich położenia oraz dane pochodzące z ewidencji gruntów i budynków (wraz z informacją o powierzchni ogólnej oraz powierzchni wykorzystywanej w celu rolniczym). W sekcji VIII wniosku składa się natomiast oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolniczych. Jednocześnie w sekcji X wnioskodawca składa oświadczenie o znajomości skutków składania fałszywych zeznań oraz znajomości zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a także zobowiązuje się do informowania o wszelkich zmianach. Uzyskane w ten sposób dane są podstawą do orzeczenia w drodze decyzji administracyjnej o przyznaniu lub odmowie przyznania konkretnej kwoty płatności. Podstawowym warunkiem uzyskania wnioskowanych dopłat jest wypełnienie wniosku w sposób prawidłowy pod względem formalnym i zgodnie ze stanem faktycznym. Przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem J. M. z dnia 9 i 10 maja 2005 roku o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005. Podczas weryfikacji wniosku pod kątem jego kompletności i zgodności z komputerową referencyjną bazą danych działek ewidencyjnych ujawnione zostały błędy, które wymagały wyjaśnień wnioskodawcy, ponieważ działka o numerze 94 została zgłoszona we wniosku o dopłaty bezpośrednie również przez innego wnioskodawcę, a działka o numerze 138 jest uprawiana przez inną osobę. W tej sytuacji organ pierwszej instancji wezwał, na podstawie art. 50 § 1 w związku z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, J. M. do złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości wykrytych w przedmiotowej sprawie (niewłaściwe określenie powierzchni działek w stosunku do sumarycznej powierzchni typów działek uprawnionych do uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej – nr 94, 138, 221 i 147). Na podstawie dokumentów, a w szczególności oświadczeń sołtysów, organ pierwszej instancji w sposób jednoznaczny ustalił, że działki o numerach 94 i 138 na dzień składania wniosku, były użytkowane rolniczo przez innych rolników, a tym samym J. M. wnioskował o płatności do działek rolnych, których nie był faktycznym użytkownikiem. Ponadto skarżący, mimo wezwania, nie wyjaśnił rozbieżności dotyczących działek o numerach 221 i 147, co spowodowało wykluczenie działki 221 i częściowo działki 147 z płatności. Organ słusznie uznał, że skarżący zawyżył obszar, do którego przysługują płatności obszarowe. W tej sytuacji Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], rozpatrując przedmiotową sprawę trafnie ustalił, że różnica między zadeklarowanym obszarem, a obszarem spełniającym warunki przyznania pomocy w ramach płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest większa niż 20 % (w przedmiotowym przypadku różnica ta wynosi 373,24 %) i odmówił przyznania przedmiotowej płatności. Zgodnie bowiem z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Za daną grupę upraw uważa się obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wobec powyższego organy administracji obu instancji prawidłowo przyjęły, zgodnie z powołanym przepisem art. 51 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004, że skoro różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi więcej niż 20 %, to spornej płatności nie przyznaje się. Ponadto organ odwoławczy słusznie zaznaczył, że składając wniosek o przyznanie płatności do obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania skarżący oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych oraz skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z kodeksu karnego. W tym zakresie należy podkreślić, że w interesie skarżącego pozostawało dołożenie należytej staranności w kwestii ustalenia stanu posiadania nieruchomości rolnych przed złożeniem wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności w celu uniknięcia uzyskania decyzji odmownej. Na marginesie jedynie Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji błędnie podał, że sposób naliczenia sankcji w decyzji pierwszoinstancyjnej wskazany jest w przepisach dotyczących przyznawania płatności ONW. Z treści decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wynika bowiem bezspornie, że sankcja taka nie została w ogóle wymierzona. Błąd ten jednak nie sposób uznać za istotny i mający wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd wyjaśnia, że postępowanie administracyjne w przedmiocie płatności do gruntów rolnych, czy też postępowanie sądowoadministarcyjne w tym przedmiocie nie służą i nie mogą służyć uregulowaniu własności gospodarstwa rolnego, np. w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.). Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia prawa i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi J. M., która tym samym podlega oddaleniu, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). /-/M. Bejgerowska /-/M. Lorych – Olszanowska /-/B. Koś T.M.d