III SA/Po 572/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-01-29
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będącej inwalidką całkowicie niezdolną do pracy, utrzymującej się z renty i samotnie wychowującej niepełnoletnią córkę, z dochodami gospodarstwa domowego nieprzekraczającymi 2.100,00 zł miesięcznie, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, będąca inwalidką całkowicie niezdolną do pracy, utrzymująca się z renty i samotnie wychowująca niepełnoletnią córkę, z łącznymi miesięcznymi dochodami gospodarstwa domowego nieprzekraczającymi 2.100,00 zł (co daje około 700,00 zł na osobę), nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny.Stan faktyczny
E.O. wniosła skargę na postanowienie Wojewody W. przywracające termin do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta S. o wymeldowaniu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, E.O. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, składając wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację finansową, całkowitą niezdolność do pracy, samotne wychowywanie córki oraz niskie dochody gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono E. O. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 stycznia 2009 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.O. na postanowienie Wojewody W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania postanawia zwolnić E. O. od kosztów sądowych /-/ R. Talaga
Dnia 28 listopada 2008 roku E.O. wniosła skargę na postanowienie Wojewody W. z dnia [...], Nr [...] przywracające termin do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...], nr [...] wymeldowującej J. O. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...] w S.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 100,00 zł E.O. zwróciła się o zwolnienie jej od wpisu, a na wezwanie Sądu złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W wniosku E.O. wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz niepełnoletnią córką Z. oraz pełnoletnią córką A. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o powierzchni 56,5 m², ale nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Miesięczne dochody wspólnego gospodarstwa domowego stanowią: renta wnioskodawczyni w wysokości 1.068,00 zł oraz wynagrodzenie za staż starszej córki w wysokości 650,00 zł, a także alimenty młodszej córki w wysokości 350,00 zł.
W uzasadnieniu wniosku E. O. wskazała, że wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z jej trudną sytuacją finansową, gdyż nie pracuje ze względu na orzeczenie całkowitej niezdolności do pracy, a dodatkowo samotnie wychowuje siedmioletnia córkę. Zaznaczyła także, że samodzielnie ponosi koszty utrzymania mieszkania oraz wydatki życia codziennego, a dodatkowo ponosi koszty związane z leczeniem szeregu jej schorzeń wskazanych w złożonym wniosku. Ponadto jej najmłodsza córka bardzo często choruje, co pociąga za sobą kolejne koszty.
Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Natomiast ewentualne ich uiszczenie pociągnęłoby za sobą uszczerbek utrzymania koniecznego, przez który należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy w sposób uniemożliwiający zapewnienie minimum warunków socjalnych.
Z tych względów na stronie ciąży obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych, co jednocześnie oznacza, że takie sytuacje powinny mieć miejsce jedynie wtedy, gdy zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni jest inwalidką całkowicie niezdolną do pracy i utrzymuje się ze świadczenia rentowego. Łączne miesięczne dochody trzyosobowego gospodarstwa domowego prowadzonego przez wnioskodawczynię nie przekraczają 2.100,00 zł, co oznacza, że na jedna osobę przypada około 700,00 zł. W tej sytuacji należy uznać, że E.O. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co czyni zasadnym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
D.W.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło