III SA/Po 574/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-11-20
Skład orzekający: Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmujące zwolnienie od wpisu sądowego od skargi z powodu braku możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od wpisu sądowego od skargi, uznając, że wykazane dodatkowe obciążenia finansowe (leczenie chorej wnuczki) oraz sytuacja majątkowa uzasadniają, iż opłata 720 zł stanowiłaby dla niej uszczerbek w utrzymaniu rodziny. Jednocześnie oddalił wniosek w pozostałym zakresie, wskazując, że skarżąca jest w stanie ponieść pozostałe koszty sądowe bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym decyzji Dyrektora Izby Skarbowej o wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Wniosek obejmował zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu od skargi w wysokości 720 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na zdolność finansową skarżącej i jej rodziny do poniesienia kosztów. Skarżąca podniosła, że koszty leczenia chorej wnuczki oraz inne obciążenia finansowe powodują, że opłata sądowa stanowi dla niej uszczerbek utrzymania.Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 października 2018 roku w ten sposób, że przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, oraz oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2018 roku Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry; postanawia zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 października 2018 roku w ten sposób, że przyznaje stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz oddala wniosek w pozostałym zakresie.
Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wpis od skargi wynosi 720 zł.
Postanowieniem z dnia z dnia 29 października 2018 roku starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że porównanie wysokości deklarowanych kosztów utrzymania rodziny (1.756 zł średniomiesięcznie) z przychodami ze świadczeń emerytalnych wnioskodawczyni i jej męża (3.329 zł netto miesięcznie) potwierdza, że gospodarstwo domowe skarżącej posiada zdolność gromadzenia oszczędności na poziomie 1.573 zł miesięcznie. Okolicznościami przemawiającymi za odmową przyznania prawa pomocy w ocenie referendarza sądowego był także fakt nieodpłatnego udostępnianie nieruchomości podmiotom gospodarczym oraz brak udokumentowania źródeł przychodu, kosztów uzyskania przychodu i wysokości dochodu męża skarżącej.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302).
W ocenie skarżącej wykazała ona, że poniesienie opłaty sądowej w kwocie 720 zł stanowi dla niej uszczerbek utrzymania dla gospodarstwa domowego.
Podkreśliła, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy została wskazana wysokość świadczeń emerytalnych męża skarżącej (2.258,79 zł).
Natomiast dodatkowo podniosła, że jej mąż co miesiąc przekazuje na leczenie przewlekle chorej wnuczki 400 zł, czego jednak nie potrafi udokumentować.
Wnioskodawczyni zaznaczyła, że działalność gospodarcza wnuka i syna jest jedynie zarejestrowana pod adresem jej zamieszkania. Natomiast zamieszkiwana przez nią nieruchomość w żadnym zakresie nie jest zajmowana pod wykonywanie działalności gospodarczej.
Do pisma załączono kartę informacyjną leczenia szpitalnego męża skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302 ), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W myśl powołanej regulacji ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy.
Zdaniem Sądu dodatkowe okoliczności powołane w sprzeciwie uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. Ujawnione dodatkowe obciążenia z tytułu finansowania leczenia przewlekle chorej wnuczki (około 5.000 zł rocznie) uzasadniają stanowisko, że opłata w wysokości 720 zł może stanowić obciążenie dla budżetu rodzinnego, które będzie powodować ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Wyjaśnić jednak należy, że suma wydatków na koszty leczenia wnuczki oraz deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego (1.756 zł średniomiesięcznie), nie uzasadnia stanowiska, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na pokrycie pozostałej części kosztów sądowych (ewentualna opłata kancelaryjna – 100 zł, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej – 360 zł).
Porównanie wysokości deklarowanych wydatków utrzymania koniecznego (około 2.200 zł średniomiesięcznie) tylko z przychodami ze świadczeń emerytalnych wnioskodawczyni i jej męża (3.329,00 zł netto miesięcznie) potwierdza ocenę, że gospodarstwo domowe skarżącej posiada zdolność wygospodarowania środków finansowych na poziomie 460 zł.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło