III SA/Po 58/25

Dnia 6 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marek Sachajko WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2025 roku sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 28 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z 28 listopada 2024 r. Dyrektor [...] Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z 1 sierpnia 2024 r. odmawiającą K. M. (dalej również: skarżący) przyznania pomocy finansowej. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynikał następujący stan sprawy: Dnia 5 czerwca 2024 r. skarżący wniósł o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Wymienioną na wstępie decyzją z 01 sierpnia 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...], na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1199, dalej: ustawa o ARiMR), § 13zzo ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie) – odmówił przyznania wnioskowanej pomocy finansowej K. M.. W odwołaniu K. M. wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę decyzji poprzez przyznanie pomocy finansowej, zgodnie z wnioskiem. Skarżący zarzucił: 1. rażące naruszenia art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie zapewniając wnioskodawcy czynnego udziału w postępowaniu oraz poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, 2. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i przez to błędne uznanie, że wnioskodawca będąc jednocześnie podmiotem prowadzącym produkcję zwierzęcą skupował pszenicę od innych rolników, 3. naruszenie art. 6, art. 8, art. 9, art. 11, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie przez organ faktów uznanych za udowodnione i dowodów na których się oparł, brak wyjaśnienia podstaw prawnych wydanej decyzji, w szczególności wyjaśnienia dlaczego organ zastosował przepis §13zzo ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia oraz jaką jego wykładnię przyjął, 4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na niezasadnym przyjęciu, że skarżący jest producentem rolnym będącym jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot, a w konsekwencji niezasadną odmowę przyznania pomocy finansowej. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: (i) wydruku z rejestru Regon dotyczącego działalności rolniczej pod nazwą Gospodarstwo Rolne K. M., (ii) wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej [CEIDG] dotyczącego prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą Handel Transport i Usługi K. M. – odrębną od działalności rolniczej. Wspomnianą na wstępie, a obecnie zaskarżoną do sądu, decyzją z 28 listopada 2024 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., w związku z art. 10 ust. 2 ustawy o ARiMR – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyjaśnił, że zgodnie z § 13zzo ust. 1 Rozporządzenia, w 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy; który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. W § 13zzo ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia zastrzeżono, że przedmiotowej pomocy nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot. Organ wskazał, że należy traktować jako jeden podmiot K. M. prowadzącego gospodarstwo rolne oraz występującego jako przedsiębiorca. Wskazano, że skarżący przy wykonywaniu działalności rolniczej i jako przedsiębiorca posługuje się jednym Numerem Identyfikacji Podatkowej. Organ wyjaśnił, że jednoosobowa działalność gospodarcza jest powiązana bezpośrednio z jej właścicielem, wszystkie zobowiązania a także dochody to majątek przedsiębiorcy -właściciela. Organ ustalił, że skarżący prowadzi produkcję zwierzęcą od 2003 r. Ponadto dokumenty finansowe przedłożone przez Stronę do wniosku z dnia 5 czerwca 2024 r. potwierdzają sprzedaż: faktura nr [...] z dnia 12 kwietnia 2024 r. 26,68 ton pszenicy; faktura nr [...] z dnia 15 kwietnia 2024 r. 26,93 ton pszenicy; faktura nr [...] z dnia 11 kwietnia 2024 r. 26,68 ton pszenicy; faktura nr [...] z dnia 9 kwietnia 2024 r. 26,88 ton pszenicy; faktura nr [...] z dnia 16 kwietnia 2024 r. 25,61 ton pszenicy; faktura nr [...] z dnia 16 maja 2024 r. 24,9 ton jęczmienia; faktura nr [...] z dnia 18 kwietnia 2024 r. 18,83 ton pszenicy; faktura nr [...] z dnia 21 maja 2024 r. 24 ton jęczmienia; faktura nr [...] z dnia 23 maja 2024 r. 23,34 tony pszenicy; faktura nr [...] z dnia 24 maja 2024 r. 25,04 tony pszenicy; faktura nr [...] z dnia 29 maja 2024 r. 24,6 ton pszenicy; faktura nr [...] z dnia 30 maja 2024 r. 50 ton pszenicy. Organ wskazał jednocześnie, że z dokumentów dostępnych mu z urzędu wynika, iż skarżący od 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. (czyli w okresie wskazanym w rozporządzeniu) dokonał zakupu: pszenicy: 30.04.2024 r. (faktura [...]); 07.05.2024 r. (faktura [...]); 06.05.2024 r. (faktura [...]); 22.04.2024 r. (faktura [...]); 30.04.2024 r. (faktura [...]); 16.05.2024r,(faktura[...]); 29.05.2024 r. (faktura [...]); 15.05.2024 r. (faktura [...]); 17.05.2024 r. (faktura [...]); 14.05.2024 r. (faktura [...]); 04.04.2024 r. (faktura [...]); pszenżyta: 14.05.2024 r. (faktura [...]); żyta: 28.05.2024 r. (faktura [...]); jęczmienia: 15.04.2024 r. (faktura [...]); 30.05.2024 r. (faktura [...]); 16.05.2024 r. (faktura VAT nr [...]). Jednocześnie - jak wskazał organ - analiza wszystkich złożonych w ARiMR wniosków i faktur potwierdzających określone transakcje i kontrola krzyżowa wniosku K. M. wykazała, że inni beneficjenci programu dokonywali sprzedaży zbóż do Strony i otrzymali z tego tytułu płatność. Ponadto ww. wskazane dokumenty finansowe są w posiadaniu organów ARiMR i zostały szczegółowo zweryfikowane. Natomiast § 13zzo ust. 2 rozporządzenia jednoznacznie wskazuje, iż podmiot jednocześnie skupujący w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą i sprzedający ten sam rodzaj zbóż jest wyłączony z pomocy. Nie jest wskazane, że ma to być to samo zboże, tylko ten sam rodzaj zboża. Zdaniem organu odwoławczego, Gospodarstwo Rolne K. M. oraz Handel Transport i Usługi K. M. należy uznać za ten sam podmiot. Jak wynika z faktur skarżący sprzedawał: pszenicę i jęczmień, ale i ten sam rodzaj zbóż skupował czego potwierdzeniem są ww. dokumenty finansowe. Ponadto strona skupowała: żyto i pszenżyto. Zatem jest jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą oraz sprzedawał ten sam rodzaj zbóż. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż sam fakt sprzedaży zboża przy jednoczesnej prowadzonej produkcji zwierzęcej nie skutkuje odmową przyznania pomocy. Natomiast przepisy prawa ograniczają możliwość otrzymania pomocy w przypadku, gdy wnioskodawca jest skupującym i sprzedającym dany rodzaj zboża oraz prowadzi działalność rolniczą w zakresie produkcji zwierzęcej, którą bezspornie prowadzi skarżący. Podkreślić zatem należy, iż pomoc adresowana jest więc do rolników, którzy sprzedają opisane w przepisie płody rolne opisanym tam podmiotom, czyli podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Organ podsumował, że skarżący jednocześnie skupował zboża w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą oraz sprzedawał ten sam rodzaj zbóż. Organ zaznaczył, że sam fakt sprzedaży zboża przy jednoczesnej prowadzonej produkcji zwierzęcej nie skutkuje odmową przyznania pomocy. Natomiast przepisy prawa ograniczają możliwość otrzymania pomocy w przypadku, gdy wnioskodawca jest skupującym i sprzedającym dany rodzaj zboża oraz prowadzi działalność rolniczą w zakresie produkcji zwierzęcej, którą skarżący bezspornie prowadzi. Pomoc jest adresowana do rolników, którzy sprzedają wskazane w przepisie płody rolne, opisanym tam podmiotom, czyli podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Wykładnia celowościowa wskazuje, że przedmiotowe wsparcie stanowi reakcję na negatywne skutki zakłóceń na rynku rolnym spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, jest realnym wsparciem dla producentów rolnych, którzy skutki wojny faktycznie ponoszą (np. na skutek przywozu zboża technicznego z Ukrainy). Chodzi o wsparcie producentów rolnych dokonujących rzeczywistej sprzedaży zbóż. Wobec powyższego, analizowana pomoc powinna być kierowana do podmiotów, które rzeczywiście prowadzą określony rodzaj działalności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, reprezentowany przez adw. P. K., wniósł o uchylenie decyzji w całości i zobowiązanie organu I instancji do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie: 1) §13zzo ust. 2 Rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię polegającą na: a) niezasadnym przyjęciu, iż nie przyznaje się pomocy, o której mowa w §13zzo ust. 1 Rozporządzenia, producentowi rolnemu wnioskującemu o udzielenie pomocy finansowej - dopłat do zboża określonego rodzaju, jeśli jednocześnie prowadzi on odrębną od gospodarstwa rolnego firmę zarejestrowaną w CEIDG, w ramach której dokonuje skupu zboża tego samego rodzaju, b) niezasadnym przyjęciu, iż przepis ten ogranicza możliwość otrzymania pomocy w przypadku, gdy wnioskodawca jest skupującym i sprzedającym dany rodzaj zboża oraz prowadzi działalność rolniczą w zakresie produkcji zwierzęcej, podczas gdy właściwa wykładnia przepisu wskazuje na ograniczenie możliwości otrzymania pomocy w przypadku, gdy wnioskodawca jest sprzedającym i jednocześnie skupującym dany rodzaj zbóż w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą, tj. nabycie zbóż, aby było przeszkodą do przyznania pomocy musi być przyczynowo związane z prowadzoną produkcją zwierzęcą, 2) art. 86 K.p.a., art. 10a ust. 1a i ust. 1b ustawy o ARiMR poprzez oddalenie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego, pomimo że przedmiotem dowodu były okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym ustalenia okoliczności decydujących o spełnieniu przez skarżącego warunków do przyznania mu pomocy finansowej, którego naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego zaprezentowana przez organy obu instancji wykładnia przepisu § 13zzo ust. 2 Rozporządzenia prowadzi do sytuacji, w której producent rolny, rzeczywiście pokrzywdzony agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy ale prowadzący oprócz gospodarstwa rolnego jeszcze dodatkową działalność pozarolniczą, nie otrzymałby pomocy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Rolnikom miały zostać zrekompensowane negatywne skutki na rynku związane z sytuacją na Ukrainie. Nie mieli być zaś "karani" w związku z prowadzoną działalnością na innych płaszczyznach. Co istotne, idąc tokiem myślenia organu II instancji, "problem" z uzyskaniem dopłaty nie powstałby, gdyby skarżący założył spółkę, której byłby jedynym wspólnikiem i w ramach tej spółki prowadziłby działalność w zakresie skupu zbóż. Zdaniem skarżącego takiego stanowiska organu II nie sposób zaakceptować. Skarżący jest producentem rolnym, który podobnie jak inni rolnicy faktycznie został pokrzywdzony panującą sytuacją na rynku zbóż powstałą na skutek toczącej się wojny na Ukrainie. Sytuacja na rynku wywołana agresją na Ukrainę wywołała skutki dla działalności wytwórczej skarżącego w rolnictwie. Pełnomocnik potwierdził, że skarżący prowadzi produkcję zwierzęcą w ramach gospodarstwa rolnego. Niewątpliwie jednak w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie dokonywał skupu zbóż "w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą". Marginalnie pełnomocnik zaznaczył, że skarżący nawet w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego nie nabywa zbóż w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą albowiem zwierzęta karmi paszą nabywaną od specjalistycznych podmiotów. W podobny sposób działalność w zakresie produkcji zwierzęcej prowadzą wszystkie duże gospodarstwa rolne, co powinno być dla organu I i II instancji, a także Sądu, okolicznością notoryjną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Pomoc finansowa, o której mowa w § 13zzo Rozporządzenia została przez prawodawcę zaadresowana do tych producentów rolnych, którym zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy; którzy w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonali sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą oraz spełnili pozostałe warunki wymienione w tym przepisie (przywołanym za organem we wcześniejszym fragmencie uzasadnienia). Spór w kontrolowanej sprawie dotyczy negatywnej przesłanki przyznania pomocy. Otóż w § 13zzo ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia zastrzeżono, że przedmiotowej pomocy nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot. Strony zgodnie wywodzą, że skarżący prowadzi produkcję zwierzęcą w ramach działalności rolniczej i oprócz prowadzenia gospodarstwa rolnego prowadzi działalność gospodarczą. Skarżący zatem to przedsiębiorca będący osobą fizyczną i wykonuje we własnym imieniu różnoraką działalność: gospodarczą i rolniczą. Poza sporem są także sprzedaż zbóż przez skarżącego w okresie, o którym mowa w § 13zzo ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia, co stanowi jeden z warunków przyznania pomocy finansowej. Sąd w pełni podziela wykładnię celowościową przepisów § 13zzo Rozporządzenia, zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Analizowana pomoc finansowa została przeznaczona dla tych producentów rolnych, których dotknęły ograniczenia na rynku rolnym spowodowane agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy (np. na skutek przywozu zboża technicznego z Ukrainy). Wsparcie mieli otrzymać producenci rolni którym zagroziła utrata płynności finansowej z tego powodu, że sprzedali pszenicę, żyto, jęczmień, pszenżyto lub mieszanki zbożowe po cenie niższej, niż można było się wcześniej spodziewać, skoro na rynku rolnym pojawiło się dodatkowe zboże. Pomoc, co tu kluczowe, kierowana była do rolników, którzy ponieśli straty w związku z niemożnością zbycia wyprodukowanych zbóż. Pomoc, o której mowa w § 13zzo ust. 1 Rozporządzenia nie była adresowana do przedsiębiorców trudniących się obrotem zbożami, a posiadających jednocześnie status rolnika. Skarżący, składając wniosek, oświadczył, że zagraża mu utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Z innego oświadczenia skarżącego wynika, że jest producentem rolnym będącym jednocześnie podmiotem skupującym który w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą nie kupował zbóż (s. 2-3 wniosku). Skarżący nadmienił w skardze, że nie kupował zboża w związku z prowadzoną hodowlą zwierząt, bowiem zwierzęta karmi specjalistyczną paszą, co zdaniem pełnomocnika jest okolicznością notoryjną w przypadku dużych gospodarstw rolnych. Sąd odmawia uznania za powszechnie znany fakt tego, czym wyłącznie karmi się zwierzęta w "dużych gospodarstwach rolnych". Argument dotyczący karmienia zwierząt specjalistyczną paszą w gospodarstwie skarżącego nie został zresztą w żaden sposób uprawdopodobniony, mimo oświadczenia we wniosku, że skarżący jest producentem rolnym będącym jednocześnie podmiotem skupującym który w związku z prowadzoną produkcją zwierzęcą nie kupował zbóż. Przy czym, mając na uwadze cel przyznania pomocy, skarżący musiałby niezbicie udowodnić zakup odpowiedniej ilości specjalistycznej paszy i fakt karmienia nią zwierząt oraz uprawdopodobnić, że cel zakupu pszenicy nie był związany z produkcją zwierzęcą prowadzoną przez skarżącego. Tymczasem, zgodnie z art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR to na skarżącym jako wnioskodawcy pomocy finansowej spoczywał ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodził skutki prawne, a zatem tak spełnienia przesłanek pozytywnych w uzyskaniu przedmiotowej pomocy (określonych w § 13zzo ust. 1 rozporządzenia), jak i dowiedzenia, że nie zachodzą w jego przypadku przesłanki negatywne wykluczające możliwość jej udzielenia (określone w § 13zzo ust. 2 rozporządzenia). Skarżący zamierzał zaś przerzucić ciężar wykazania braku związku pomiędzy kupnem zbóż a prowadzoną produkcją zwierzęcą, co stoi w sprzeczności ze wskazanym art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR. W rozpoznawanej sprawie skarżący w ogóle nie wyjaśniał okoliczności dotyczących pochodzenia zbóż, które sprzedawał. Nie oświadczył, że pochodziły z jego produkcji rolnej. Nie twierdził również, że poniósł szkody w związku z prowadzoną produkcją roślinną. W trakcie postępowania przed organami ARiMR dowodził jedynie, że działalność polegająca na obrocie zbożem jest odrębna od prowadzonej działalności rolniczej. Jedynym argumentem przywoływanym przez niego dla uzasadnienia tezy, że nie obracał zbożem nabytym w związku z produkcją zwierzęcą było stwierdzenie, że nabył je jako przedsiębiorca, a nie rolnik. Skarżący jednocześnie nie podważył, a nawet nie odniósł się do ustalenia organu odwoławczego o tym, że zbywał zboża takie jakie nabywał od rolników, którzy w związku z tymi transakcjami otrzymali już pomoc finansową na podstawie § 13zzo ust. 1 Rozporządzenia. Zboża nabywał przy tym formalnie jako przedsiębiorca, co dawało podstawę do przyznania zbywcom pomocy finansowej, a sam sprzedawał jako rolnik, co jego samego miało uprawniać do wsparcia. Nie wyjaśnił też celu nabycia zboża. Nie wykazał więc braku przesłanki negatywnej do przyznania pomocy wynikającej z § 13zzo ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia. W sytuacji zaś - hipotetycznie przyjmując - że do wsparcia zgłosiłby transakcje sprzedaży zboża wcześniej nabytego celu dalszej sprzedaży, również nie byłoby podstaw do przyznania mu pomocy finansowej podstawie § 13zzo ust. 1 Rozporządzenia, ponieważ uzasadnieniem legislacyjnym tego przepisu, trafnie odczytanym przez organ, było wsparcie rolników, a nie pośredników w sprzedaży zboża. Z opisanych tu przyczyn, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.