III SA/Po 582/17

Dnia 30 sierpnia 2017 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia 1. ustanowić dla M. W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wraz ze skarga w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych także wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na wezwanie Sądu skarżąca przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że M. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką, dwoma wnukami oraz niepełnosprawnym zięciem, który porusza się na wózku. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką (wraz z mężem) domu o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa [...] zł). Miesięczne dochody wspólnego gospodarstwa domowego obejmują: świadczenie rehabilitacyjne córki wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, rentę chorobową zięcia wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni w wysokości [...] zł (obecnie na wypowiedzeniu do końca sierpnia 2017 roku). Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Wnioskodawczyni zadeklarowała następujące zobowiązania i stałe wydatki miesięczne: rehabilitacja zięcia – [...] zł, kredyt hipoteczny zięcia – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, opłaty za media – [...] zł, ogrzewanie domu – [...] zł. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W rozpoznawanej sprawie M. W. wniosła skargę na decyzję w przedmiocie ubezpieczeń społecznych. W przypadku złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy (obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych) należy uwzględnić, że w świetle przytoczonego przepisu skarżąca jest zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Strona nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a. W niniejszej sprawie rozpoznaniu podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 § 1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawczyni pozostaje w pięcioosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z łącznych dochodów w wysokości [...] zł. Zły stan zdrowia zięcia wnioskodawczyni uniemożliwia jego zarobkowanie i obniża dochody wspólnego gospodarstwa domowego. Dodatkowo wnioskodawczyni pozostaje w okresie wypowiedzenia umowy o pracę i będzie uzyskiwać z tego tytułu dochody jedynie do końca sierpnia 2017 roku, co również niekorzystnie wpływa na bieżącą sytuację wspólnego gospodarstwa domowego. W rezultacie należy przyjąć, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji za uzasadniony należy uznać jej wniosek o ustanowienie adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 249a oraz art. 239 pkt 1 lit e, a także w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.