III SA/Po 587/20
WyrokWSA w Poznaniu2021-02-04
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Walentyna Długaszewska, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w realizacji zobowiązania, nawet jeśli błędy wynikły z działań doradcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rolnik jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, jeśli stwierdzono nieprawidłowości w realizacji zobowiązania. Odpowiedzialność za informacje we wnioskach i ich niezgodność ze stanem faktycznym ponosi rolnik, nawet jeśli błędy wynikły z działań doradcy. Niewykrycie nieprawidłowości przez rolnika nie zwalnia go z obowiązku zwrotu, jeśli błąd nie był wynikiem pomyłki właściwej władzy, której rolnik nie mógł wykryć.Stan faktyczny
Rolniczka E. M. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietu 1 (Rolnictwo zrównoważone) i pakietu 8 (Ochrona gleb i wód). Kontrola wykazała brak siewu roślin poplonowych na działce w ramach pakietu 8 oraz nieprawidłowe następstwo roślin w pakiecie 1. W związku z tym wszczęto postępowanie o ustalenie nienależnie pobranych płatności. Organy uznały, że rolniczka jest zobowiązana do zwrotu części płatności. Rolniczka wniosła skargę, twierdząc, że decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa, a błędy wynikły z działań doradcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2021 roku sprawy ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lipca 2020 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę
Dyrektor W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...] lipca 2020 r.. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2020 r. o ustaleniu skarżącej E. M. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] maja 2013 r. E. M. złożyła wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego na 2013 r. w ramach pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1 - Zrównoważony system gospodarowania do powierzchni [...] ha, oraz pakietu 8 –Ochrona gleb i wód
w wariancie 3.1 Międzyplon ścierniskowy do powierzchni [...]
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. przyznał stronie wnioskowaną płatność w wysokości [...] zł. Następnie kolejnymi decyzjami z dnia [...] października 2014 r., [...] czerwca 2016 r., [...] grudnia 2016 r. organ przyznał wnioskodawczyni płatności za kolejne lata.
Na skutek kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, przeprowadzonej
w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni w dniach [...] -[...] października 2017 r. stwierdzono, m.in., na działce rolnej oznaczonej symbolem [...] brak siewu roślin poplonowych na powierzchni [...] ha w ramach wariantu 8.3.1.
W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. przyznał wnioskodawczyni płatność w ramach pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone w wariancie 1 - Zrównoważony system gospodarowania do powierzchni [...] ha oraz odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 8 –Ochrona gleb i wód w wariancie 3.1 Międzyplon ścierniskowy
W dniu [...] czerwca 2019 r. organ I instancji wszczął z urzędu wobec E. M. postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków przyznanych na podstawie wskazanych wyżej decyzji.
Jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sprawie zostało wykazane, że E. M. nie dokonywała wysiewów roślin zgodnie z wymogami
i planem rolnnośrodowiskowym. W związku z tym stwierdzono uchybienia
w przestrzeganiu przez stronę wymogów dla pakietu 1 – Rolnictwo zrównoważone.
Jak wskazał organ, producent przystępując do programu rolnośrodowiskowego zobowiązany jest przestrzegać prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych
w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego
z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Wymóg ten stosuje się wyłącznie do działek rolnych, które były objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w zakresie tego pakietu w pierwszym roku jego realizacji. Ponadto przeprowadzona kontrola
w zakresie kwalifikowalności wykazała, że odnośnie działki rolnej oznaczonej symbolem [...] brak siewu roślin poplonowych na powierzchni [...] ha w ramach wariantu 8.3.1.
Organ uznał zatem, że E. M. zobowiązana jest do zwrotu płatności dotychczas przyznanych z pakietu 1 – Zrównoważony sposób gospodarowania
w części dotyczącej działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha. Wysokość zmniejszenia odpowiada stosunkowi powierzchni gruntów ornych, na których stwierdzono uchybienie do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach pakietu. W oparciu o powyższe, jak wskazał organ odwoławczy, prawidłowo wyliczono procent zwrotu dla poszczególnych lat. Natomiast w pakiecie 8 Ochrona gleb i wód w wariancie 3.1 nie dochowano wymogów wysiewu poplonu na powierzchni [...] ha czyli całej zgłoszonej we wniosku, jako działka A1. Jak dalej wskazał organ, wnioskodawczyni sama przyznała, że błędy wynikały
z działań doradcy. Jak ocenił organ wnioskodawczyni przystępując do programu rolnośrodowiskowego podjęła się realizacji 5 letniego zobowiązania. W latach 2013 – 2017 wnioskodawczyni składała wypełnione i podpisane przez siebie formularze wniosków. W ten sposób oprócz zadeklarowania prowadzenia działalności rolniczej na wskazanych we wniosku działkach oświadczyła także, że znane jaj są zasady przyznawania płatności oraz skutki składania fałszywych oświadczeń.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. M. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji wskazała, że decyzja ta jest krzywdząca i niesprawiedliwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego
i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lipca 2020 r.. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2020 r. o ustaleniu skarżącej E. M. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości [...] zł.
Ustalony w sprawie stan faktyczny, nie budzi wątpliwości.
Jak wskazały organy, skarżąca podejmując się realizacji 5 letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego od 2013 r. składała corocznie wnioski o płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego w ramach pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone
w wariancie 1 - Zrównoważony system gospodarowania do powierzchni [...] ha, oraz pakietu 8 –Ochrona gleb i wód w wariancie 3.1 Międzyplon ścierniskowy do powierzchni [...]
W trakcie kontroli gospodarstwa skarżącej, przeprowadzonej w dniach [...] -[...] października 2017 r., stwierdzono nieprawidłowości, polegające, m.in., na tym, że na działce rolnej oznaczonej symbolem A1 brak siewu roślin poplonowych na powierzchni [...] ha w ramach wariantu 8.3.1. W związku z tym Kierownik Biura Powiatowego decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówił skarżącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 8 –Ochrona gleb i wód w wariancie 3.1 Międzyplon ścierniskowy.
Ponadto, w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, organ ustalił brak prawidłowego następstwa roślin
w pakiecie 1 na podstawie manualnej weryfikacji zmianowania w 5 roku realizacji zobowiązania na powierzchni [...] ha.
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo, w oparciu o poczynione ustalenia oceniły, że wystąpiły przesłanki uzasadniające określenie skarżącej kwoty nienależnie pobranych płatności.
Zasady ustalania i odzyskiwania kwot nienależnie pobranych płatności reguluje art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa, zgodnie z którym ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji,
o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1 (art. 29 ust. 2).
Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy
w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" określają rozporządzenia wykonawcze wydane na podstawie art. 29 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1856 ze zm.). W przedmiotowej sprawie obowiązywało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej
w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 ze zm.).
Płatność rolnośrodowiskową zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia
w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi, co najmniej 1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1,
z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania,
w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;
4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia, rolnik realizuje zobowiązanie, rolnośrodowiskowe, jeżeli:
1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1,
z późn. zm.), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;
2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;
3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.
Jak wynika z § 5 ust 1 i 2 rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 65/2011", i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, a w przypadku:
1) o którym mowa w art. 16 ust. 3 akapit trzeci rozporządzenia nr 65/2011, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej
w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym
w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c tego rozporządzenia;
2) gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 zostało podjęte przed dniem [...] marca 2011 r., zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r.
W świetle wskazanych przepisów płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok innych warunków przyznania płatności realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej
i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W przypadku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie pakietu 1.1 Rolnictwo zrównoważone rolnik jest zobowiązany do przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin z wyłączeniem roślin wieloletnich (...).
W przypadku realizacji zobowiązania w zakresie pakietu 8 – Ochrona gleb i wód, rolnik jest zobowiązany do wykonania po zbiorze plonu głównego siewu mieszanki roślin jako międzyplonu ścierniskowego do dnia [...] września.
Przepisy wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 13 marca 2013 r. regulują również kwestie zwrotu płatności rolnośrodowiskowej.
Jak wynika z § 39 ust. 1 rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego,
w szczególności w związku z nieprzestrzeganiem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu.
Zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej lub jej części objętej zmniejszeniem.
Jak wynika zaś z § 39a. w przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego, w celu zastosowania art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014, płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, a do ustalenia wysokości tego zwrotu § 38 ust. 1, 2, 4-10 oraz 13 stosuje się odpowiednio, z tym że w przypadku uchybienia określonego w § 38.
W świetle przytoczonych przepisów i zobowiązań przyjmowanych przez rolnika składającego pierwotny wniosek o płatność rolnośrodowiskową jest oczywiste, że zmiana warunków realizacji przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego, bez poinformowania organów Agencji o przyczynach tego stanu, skutkuje obowiązkiem zwrotu przyznanej płatności w wysokości proporcjonalnej do wielkości gruntu wyłączonego.
Przy czym, co należy podkreślić, z uwagi na treść podnoszonych przez skarżąca zarzutów, przepis ten znajduje umocowanie w art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/11, zgodnie z którym w przypadku zobowiązań wieloletnich zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie, mają zastosowania do kwot wypłaconych już
z tytułu zobowiązania w latach wcześniejszych.
Tym samym nie może budzić wątpliwości, że wywiązanie się strony
z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego 5-letniego okresu zobowiązania. Zaś zaprzestanie realizacji warunków zgłoszonego do płatności projektu rolnośrodowiskowego w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz skutkuje także obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego.
Jednocześnie, jak słusznie również wskazał organ w zaskarżonej decyzji,
w sprawie nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 25 z 28.1.2011, str. 8), mającym zastosowanie do płatności za lata 2012 - 2014 oraz w art. 7 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. L 227 z 31.7.2014, s. 69), mającym zastosowanie do płatności za rok 2015, a skutkujące odstąpieniem od ustalenia nienależnie pobranych płatności.
Na podstawie tych przepisów obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy a błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.
W przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych
z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie powstaje wyłącznie wówczas, gdy o decyzji o zwrocie nie powiadomiono w terminie 12 miesięcy od płatności.
Nieprawidłowości w realizacji zobowiązania przez skarżącą ustalone zostały podczas kontroli która miała miejsce w 2017 r. oraz w trakcie postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności. Jak wskazał organ, bez wątpienia fakt niedochowania wymogów przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin
w ramach realizowanego pakietu 1 jak i brak poplonu wysianego zgodnie z warunkami pakietu 8, mogły w zwykłych okolicznościach zostać wykryte przez skarżącą, lub chociaż wzbudzić wątpliwości, co do zasadności otrzymywania środków do działek zgłoszonych do tych pakietów w latach poprzednich. Jak słusznie podkreślił organ, skarżąca przystępując do programu oświadczyła, że znane jej są zasady i tryb realizacji programów, jak również, że jest świadoma skutków niewykonywania zobowiązań wynikających z ich realizacji. Strona zobowiązała się do przestrzegania na obszarze całego gospodarstwa zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej oraz warunków uczestnictwa w programie, do którego przystąpiła, przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji.
W ocenie Sądu zatem, w rozpatrywanej sprawie, płatności rolnośrodowiskowe przekazane na rachunek bankowy skarżącej nie wynikały z pomyłki ARiMR,
a niewątpliwie odpowiedzialność za informacje zamieszczane we wnioskach oraz ich niezgodność ze stanem faktycznym ponosi skarżąca.
Ponadto, co podkreślił organ, skarżąca sama przyznała, że błędy wynikały
z działań doradcy, któremu zaufała , wierząc w jego profesjonalizm.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do skutecznego zakwestionowania prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń faktycznych. Ich podstawą były bowiem ustalenia kontrolne, będące, m.in., rezultatem przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącej czynności w tym zakresie, w trakcie których niewadliwie stwierdzono, że producent nie dochował warunków związanych
z przyjętymi przez siebie obowiązkami. W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo zatem przyjęły, że skarżąca ze względu na stwierdzone naruszenia w realizacji programu rolnośrodowiskowego jest zobowiązana do zwrotu części uzyskanej pomocy.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło