III SA/Po 589/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-09-28

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest zasadny, skoro ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia strony z tych kosztów w takim przypadku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, strony w takich sprawach są z mocy prawa zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Sąd może rozpoznać wniosek jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
A.M. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny i brak majątku. Sąd rozpoznał wniosek w kontekście przepisów PPSA dotyczących kosztów sądowych i prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla A.M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P., i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 września 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2010 roku wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej postanawia ustanowić dla A. M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie /-/ R. Talaga Dnia 30 sierpnia 2010 roku A.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia [...], nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie własne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w łącznej kwocie [...] zł. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie sądu A.M. złożył wypełnionym na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. We wniosku wskazał, że prowadzi pięcioosobowe gospodarstwo domowe wraz z żoną, dwoma córkami i synem. Jednocześnie zaznaczył, że wraz z żoną są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. Na dochody pięcioosobowej rodziny składają się: zasiłek celowy w wysokości 250,00 zł z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., wynagrodzenie wnioskodawcy z tytułu prac dorywczych w wysokości 400 zł oraz wynagrodzenie córki za pracę opiekunki w wysokości 500 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych i.t.p.), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej wartość 3000 euro. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W tych okolicznościach na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że pięcioosobowe gospodarstwo domowe wnioskodawcy jest utrzymywane z łącznych świadczeń i dochodów w wysokości 1.150,00 zł brutto. Sytuacja wnioskodawcy nie pozwala zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji wnioskodawca nie jest w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło