III SA/Po 592/19

Dnia 22 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 oddala skargę UZASADNIENIE. Dyrektor [...] ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika [...] ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2018 r. o przyznaniu płatności na rok 2014 w wysokości [...] zł ( [...] ) oraz o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu dyscypliny finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 1306/2013 w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 akapit czwarty rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący. Zwrot środków, o którym mowa w akapicie pierwszym, stosuje się jedynie wobec beneficjentów końcowych w tych państwach członkowskich, w których w poprzednim roku budżetowym stosowano dyscyplinę finansową. Zgodnie z art. 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 na wypadek poważnych kryzysów mających wpływ na produkcję lub dystrybucję rolną ustanawia się rezerwę przeznaczoną do dostarczania dodatkowego wsparcia dla sektora rolnego ("rezerwa na wypadek kryzysów w sektorze rolnym"); rezerwę tę ustanawia się poprzez stosowanie na początku każdego roku, zmniejszenia płatności bezpośrednich przy użyciu mechanizmu dyscypliny finansowej, o którym mowa w art. 26. Całkowita kwota rezerwy wynosi 2 800 mln EUR, w równych rocznych ratach wynoszących 400 mln EUR (w cenach z 2011 r.) w okresie 2014–2020 i jest włączona do działu 2 wieloletnich ram finansowych określonych w załączniku do rozporządzenia (UE) nr 1311/2013. Zgodnie natomiast z art. 2 rozporządzenia wykonawczego komisji (UE) nr 1295/2014 wydatki państw członkowskich w związku ze zwrotem przeniesionych środków kwalifikują się do finansowania przez Unię jedynie w przypadku, gdy odpowiednie kwoty zostały wypłacone beneficjentom przed dniem [...] października 2015 r. Wobec tego zwrot dyscypliny finansowej dla odbiorców końcowych w 2014 r., dla których w 2013 r. zastosowano współczynnik korygujący, był możliwy jedynie do wypłacenia do dnia [...] października 2015 r. Termin ten nie został zachowany w przedmiotowej sprawie. W skardze strona – reprezentowana przez pełnomocnika - wniosła o uchylenie decyzji organu II i I instancji. W ocenie strony postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe tylko z tego powodu, że przedmiotowe płatności nie mogły być zakwalifikowane do finansowania w ramach Unii Europejskiej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczenia wymaga, że skargą skarżąca objęła rozstrzygnięcie organu wydane w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu dyscypliny finansowej bowiem odwołaniem strona zaskarżyła decyzję jedynie w tym zakresie. Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzje organu II i I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego, a zatem należało uznać skargę za niezasadną. Wskazać należy w tym miejscu, że zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/200 (Dz. Urz. UE z 20 grudnia 2013r., L 347/549) w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 akapit czwarty rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący. Zwrot środków, o którym mowa w akapicie pierwszym, stosuje się jedynie wobec beneficjentów końcowych w tych państwach członkowskich, w których w poprzednim roku budżetowym stosowano dyscyplinę finansową. Zgodnie natomiast z art. 25 rozporządzenia na wypadek poważnych kryzysów mających wpływ na produkcję lub dystrybucję rolną ustanawia się rezerwę przeznaczoną do dostarczania dodatkowego wsparcia dla sektora rolnego ("rezerwa na wypadek kryzysów w sektorze rolnym"); rezerwę tę ustanawia się poprzez stosowanie na początku każdego roku, zmniejszenia płatności bezpośrednich przy użyciu mechanizmu dyscypliny finansowej, o którym mowa w art. 26. Całkowita kwota rezerwy wynosi 2 800 mln EUR, w równych rocznych ratach wynoszących 400 mln EUR (w cenach z 2011 r.) w okresie 2014–2020 i jest włączona do działu 2 wieloletnich ram finansowych określonych w załączniku do rozporządzenia (UE) nr 1311/2013. Zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego komisji (UE) nr 1295/2014 wydatki państw członkowskich w związku ze zwrotem przeniesionych środków kwalifikują się do finansowania przez Unię jedynie w przypadku, gdy odpowiednie kwoty zostały wypłacone beneficjentom przed dniem [...] października 2015 r. Zasadnie stwierdził wobec tego organ II i I instancji, że zwrot dyscypliny finansowej dla odbiorców końcowych w 2014 r., dla których w 2013 r. zastosowano współczynnik korygujący, był możliwy jedynie do wypłacenia do dnia [...] października 2015 r. Termin ten nie został zachowany w przedmiotowej sprawie. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Te przyczyny dzieli się na podmiotowe i przedmiotowe, te zaś na spowodowane "faktami naturalnymi" lub zdarzeniami prawnymi (teza aktualna do wyroku WSA w Gorzowie z dnia 4 grudnia 2019r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Go 678/19). W omawianej sprawie bezprzedmiotowość przedmiotowa spowodowana była zdarzeniem prawnym. Z dniem 1 grudnia 2014r, w życie weszły przepisy rozporządzenia wykonawczego komisji (UE) nr 1259/2014 z dnia 24 listopada 2014r. w sprawie zwrotu, zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, środków przeniesionych z roku budżetowego 2014, w tym art. 2 tego aktu mówiący o tym, że wydatki państw członkowskich w związku ze zwrotem przeniesionych środków kwalifikują się do finansowania przez Unię jedynie w przypadku, gdy odpowiednie kwoty zostały wypłacone beneficjentom przed dniem [...] października 2015 r. Zgodnie z art. 3 tego aktu, akapit trzeci rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Tak więc postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu. Zarzuty skargi okazały się niezasadne bowiem organ nie miał obowiązku wydać decyzji, w której oceniłby spełnienie przez rolnika warunków do przyznania płatności z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, jak chce tego strona skarżąca. Skoro minął termin unormowany w powołanym już przepisie, organ mógł tylko umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i materialnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325), orzekł jak w sentencji.