III SA/Po 593/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-07-12

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Tadeusz M. Geremek, Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ gminy może wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która faktycznie opuściła lokal mieszkalny, ale nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, nawet jeśli podnosi ona roszczenia majątkowe dotyczące tego lokalu lub kwestionuje tytuł prawny do niego?
Ratio decidendi
Organ gminy jest uprawniony do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby, która faktycznie opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Kwestie majątkowe czy własnościowe dotyczące lokalu nie mają znaczenia dla oceny zasadności wymeldowania, ponieważ organ ewidencyjny nie jest uprawniony do ich badania. Wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. H. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Organ I instancji ustalił, że skarżący faktycznie opuścił lokal w 1988 r. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Skarżący kwestionował tytuł prawny do lokalu, podnosząc zarzuty dotyczące testamentu i wymiany zamków przez T. B. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, a WSA oddalił skargę, uznając, że przesłanki do wymeldowania zostały spełnione.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędzia WSA Beata Sokołowska Protokolant : sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Z. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę II. przyznaje adwokatowi W. K. kwotę [...] podwyższoną o 22% stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek KS d Uzasadnienie. Prezydent Miasta P., decyzją nr [...] z dnia [...] działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jedn. Dz. U. nr 87 z 2001 r. poz. 960 z późn. zm./ po przeprowadzeniu postępowania na żądanie T. B. --- orzekł o wymeldowaniu Z. H. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że postępowanie w sprawie wymeldowania Z. H. z przedmiotowego lokalu wszczęto na żądanie T. B., której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu. Wnioskodawczyni podała, że w dniu [...].02.1989 r. nabyła spadek po siostrze S. H., stając się jedynym właścicielem mieszkania przy ul. [...] w P. Syn zmarłej siostry, który nie mieszka w tym lokalu od 1988 r., kiedy to wyprowadził się zabierając wszystkie swoje rzeczy osobiste oraz przedmioty będące na wyposażeniu mieszkania i zamieszkał wraz z żoną i dziećmi przy ul. [...] w P. Z. H. w swoich zeznaniach potwierdził, że w lokalu przy ul. [...] w P. nie mieszka na stałe od 16 lat. Po śmierci matki w 1988 r. zostały zmienione zamki w drzwiach wejściowych. Z ciotką T. B. nie utrzymuje żadnego kontaktu, nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania i nie posiada w nim żadnych osobistych rzeczy. Oceniając zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy, organ I instancji uznał, że w odniesieniu do Z. H. zostały spełnione łącznie dwie przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, tj. faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania z pobytu stałego, co uzasadnia wydanie decyzji o wymeldowaniu. Organ I instancji wyjaśnił także, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają charakter porządkowy, przy czym chodzi o to, aby rejestracja osób w lokalu była zgodna ze stanem faktycznym. Celowi temu służy zarówno obowiązek meldunkowy osoby przebywającej pod określonym adresem /art. 10 ustawy/ bądź opuszczającej miejsce pobytu /art. 15 ust. 1/, jak i uprawnienie organu gminy do wydania decyzji o wymeldowaniu, w sytuacji, o której mowa w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Z. H. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że nigdy nie zobowiązywał się do wymeldowania z przedmiotowego lokalu a ponadto kwestionuje podpis jego matki na testamencie, na podstawie którego T. B. uzyskała w drodze spadku to mieszkanie. Odwołujący się podał również że w dniu [...].09.1988 r. T. B. wymieniła zamki w spornym mieszkaniu uniemożliwiając mu wejście do niego i zabranie swoich rzeczy osobistych. Nie wie co z tymi rzeczami się stało. Z. H. podniósł że faktycznie nie utrzymuje kontaktów z T. B., ponieważ ona tych kontaktów nie chce. W odniesieniu do zamieszkiwania pod adresem przy ul. [...] w P., Z. H. stwierdził, że nigdy w tym lokalu nie zamieszkiwał i jest bezdomny, w lokalu tym mieszka jego żona E. H. /pozostająca z nim w separacji/ z synami R. i M., który jest dzieckiem specjalnej troski. Wojewoda, decyzją nr [...] z dnia [...] --- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu I instancji, podkreślając m.in. że organ prowadzący postępowanie był jedynie obowiązany do ustalenia czy Z. H. faktycznie opuścił lokal przy ul. [...] w P. bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu w tym lokalu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie bez żadnych wątpliwości, iż wymieniony nie mieszka w przedmiotowym lokalu od [...].09.1988 r. a opuszczając lokal nie dopełnił obowiązku meldunkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. H. podniósł okoliczności podobne jak w toku dotychczasowego postępowania a zwłaszcza że jest bezdomny i bezrobotny oraz że T. B. uzyskała mieszkanie przy ul. [...] w P. z naruszeniem jego praw spadkowych po rodzicach. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa a w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jedn. Dz. U. nr 87 z 2001 r. poz. 960 z późn. zm./. Stosownie do treści tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia powołanego wyżej przepisu wynika zatem jednoznacznie, że do wymeldowania z pobytu stałego niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek a mianowicie opuszczenia miejsca pobytu stałego i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. W ocenie Sądu, niespornym jest w niniejszej sprawie, że faktycznie zaistniały wskazane wyżej przesłanki, tj. że skarżący Z. H. opuścił miejsce pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w P. bez wymeldowania się po śmierci swojej matki w 1988 r. i w lokalu tym również w chwili wydania decyzji przez organ I instancji nie zamieszkiwał. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przez opuszczenie lokalu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy rozumieć opuszczenie dobrowolne, jeżeli strona nie podjęła przewidzianych prawem środków w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu. /por. wyrok NSA V SA 108/00 z dnia 22.08.2000/ Pogląd ten nie stracił na aktualności w zw. z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r. sygn. akt K 20/01, że w odniesieniu do obowiązku meldunkowego odpadła przesłanka wykazania się uprawnieniami do przebywania w danym lokalu. Z tych względów wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby w konkretnym lokalu. Fakt opuszczenia tego lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się stanowi wystarczającą podstawę do wydania przez organ ewidencyjny stosownej decyzji /por. wyrok NSA V SA 1398/02 z dnia 6.02.2003/ tj. decyzji o wymeldowaniu tej osoby z pobytu stałego w tym lokalu. Dla oceny tej kwestii nie mają znaczenia prawnego roszczenia majątkowe, układy własnościowe odnoszące się do tego lokalu, bowiem organy administracji nie są uprawnione do ich badania. W niniejszej sprawie skarżący takie kwestie podnosił /sfałszowanie testamentu, udział w spadku po ojcu/ jednak twierdzenia te nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący nie podjął także przewidzianych prawem środków w celu obrony swojego stanu posiadania i uprawnień do przebywania w spornym lokalu. Mając powyższe na uwadze należało zatem uznać, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czym w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270/ należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono w oparciu o art. 250 powołanej wyżej ustawy. /-/B. Sokołowska /-/W. Długaszewska /-/T. M. Geremek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło